پایگاه خبری تحلیلی خبر سبزواران

به گزارش خبر سبزواران، جعفر جندقی، مدیرکل دفتر بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت، در «گردهمایی پویش ملی هیچ‌کس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان» با شعار محوری «از پیشگیری تا درمان و تسکین» که در ستاد وزارت بهداشت برگزار شد، تصویری دقیق از وضعیت بروز سرطان و راهکارهای مقابله با آن در کشور ارائه کرد.

وضعیت نامتوازن بروز سرطان در استان‌ها

جندقی با اشاره به اهمیت ثبت آماری، اظهار کرد که روند بروز سرطان در سال‌های اخیر در هر دو جنس قابل توجه بوده و برخی استان‌ها بالاترین میزان بروز استانداردشده سنی را به خود اختصاص داده‌اند. بر این اساس، در میان مردان استان‌های اصفهان، یزد، خراسان شمالی و ارومیه و در میان زنان استان‌های البرز، خراسان شمالی، اصفهان، یزد و فارس در صدر آمار قرار دارند.

عوامل خطر؛ از سبک زندگی تا مخاطرات محیطی

مدیرکل دفتر بیماری‌های غیرواگیر با تفکیک عوامل مؤثر بر بروز این بیماری، به دو دسته محرک‌های فردی و ساختاری اشاره کرد: «سبک زندگی، ژنتیک، سواد سلامت، نگرش و باورهای افراد در کنار شهرنشینی، مخاطرات محیطی و ساختارهای درمانی بر وضعیت سلامت جامعه اثرگذارند.» وی آلودگی هوا، سموم، فلزات سنگین و سموم دفع آفات نباتی را از جمله مهم‌ترین مخاطرات محیطی برشمرد و سطح بیمه، حمایت‌های اجتماعی، هزینه‌های درمان و شرایط اقتصادی را نیز عوامل اثرگذار دانست.

نقش دود دست‌سوم و عادی‌سازی دخانیات

جندقی با انتقاد از عادی‌سازی مصرف دخانیات در برخی تولیدات رسانه‌ای هشدار داد: «نباید مصرف سیگار برای جوانان به رفتاری عادی و جذاب تبدیل شود.» وی افزود که علاوه بر دود دست‌دوم، موضوع «دود دست‌سوم» نیز مهم است؛ چراکه مواد سمی ناشی از مصرف دخانیات می‌تواند برای مدت طولانی در محیط و سطوح باقی بماند. در مردان ایرانی، مصرف سیگار، تریاک، اضافه‌وزن، رژیم غذایی نامناسب و قلیان و در زنان، اضافه‌وزن، عوامل عفونی، سیگار، قلیان و مواجهه با دود دست‌دوم از عوامل خطر شاخص است.

وی با تبیین سطوح مختلف پیشگیری گفت که نخستین سطح، پیشگیری از پیدایش عوامل خطر از مسیر سیاست‌گذاری کلان، آموزش، فرهنگ‌سازی و ترویج سبک زندگی سالم است. در سطح دوم، تشخیص زودهنگام نقشی حیاتی دارد: «اگر سرطان در مراحل یک و دو تشخیص داده شود، امکان درمان بسیار بیشتر است؛ یکی از دلایل پایین‌تر بودن مرگ‌ومیر در برخی کشورهای اروپایی و استرالیا نیز همین تشخیص در مراحل پایین‌تر است.» در سطح چهارم نیز بر ضرورت جلوگیری از اقدامات غیرضروری و احترام به اخلاق پزشکی و رضایت آگاهانه بیمار تأکید کرد.

غربالگری رایگان سه سرطان در شبکه بهداشت

جندقی از فعال بودن برنامه‌های غربالگری برای سه نوع سرطان در سطح یک شبکه بهداشت خبر داد:

• سرطان پستان: غربالگری و معاینه بالینی در زنان ۳۰ تا ۶۹ سال (حدود ۲۳ میلیون نفر).
• سرطان روده بزرگ: گروه سنی ۵۰ تا ۶۹ سال (حدود ۱۵ میلیون نفر زن و مرد).
• سرطان دهانه رحم: زنان ۳۰ تا ۵۹ سال (حدود ۱۹.۵ میلیون نفر).

وی تأکید کرد این خدمات توسط ماماها و پزشکان عمومی به‌صورت رایگان ارائه می‌شود و در صورت نیاز، ارجاع به سونوگرافی، ماموگرافی، آزمایش فیت و متخصصان انجام می‌گیرد.

مدیرکل دفتر بیماری‌های غیرواگیر در پایان با برشمردن مزایای خودمراقبتی بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، گفت این رویکرد می‌تواند مراجعه به پزشک عمومی را تا ۴۰ درصد و مراجعه به متخصص و اورژانس را تا ۵۰ درصد کاهش دهد. وی تصریح کرد: «خودمراقبتی به ارتقای سلامت، افزایش رضایت مردم و کاهش هزینه‌های نظام سلامت منجر می‌شود و آموزش آن باید یکی از اهداف اصلی برنامه‌های آموزشی نظام سلامت باشد.»