راز هراس ساواک از ایرانشهر تا دارالولایه جیرفت / اسناد تاریخی از تبعید، کاهش محکومیت و پایان اقامت اجباری رهبر شهید در سال ۵۷ فاش شد
انتشار اسناد محرمانه اداری و امنیتی سال ۱۳۵۷، ابعاد تازه‌ای از چرایی انتقال ناگهانی رهبر معظم انقلاب از ایرانشهر به جیرفت و پایان دوران تبعید ایشان را پیش روی پژوهشگران قرار داد.
به گزارش خبر سبزواران، شصت‌ونهمین شماره از مجموعه پژوهشی و آرشیوی «در قاب یک سند»، با تمرکز بر مجموعه‌ای از مکاتبات محرمانه میان فرمانداری‌ها، شهربانی و ساواک، زوایای کم‌تر شنیده‌شده‌ای از روزهای اقامت اجباری آیت‌الله خامنه‌ای در دوران ستم‌شاهی و انتقال ایشان به شهرستان جیرفت را بازخوانی کرده است.
آغاز تبعید و پیوند عمیق با اهل‌سنت و شیعیان در ایرانشهر
در پی اوج‌گیری نهضت اسلامی در مشهد و تحولات پس از شهادت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی، آیت‌الله خامنه‌ای در ۲۳ آذر ۱۳۵۶ توسط رژیم پهلوی بازداشت و با تصمیم کمیسیون به‌اصطلاح امنیت اجتماعی، به سه سال اقامت اجباری در شهرستان ایرانشهر محکوم شدند. هدف ساواک انزوای کامل و قطع ارتباط ایشان با هسته‌های انقلابی بود؛ اما حضور پرشور معظم‌له در مسجد آل‌رسول ایرانشهر، برپایی نماز جماعت، نشست‌های صمیمانه با علما و اقشار مختلف اهل‌سنت و شیعه و تحکیم وحدت، نقشه دستگاه امنیتی را برهم زد.
نقطه اوج این نفوذ اجتماعی در سیل ویرانگر ۱۱ تیر ۱۳۵۷ در ایرانشهر رقم خورد؛ جایی که ایشان با پایه‌گذاری ستاد امداد مردمی، هدایت توزیع ارزاق و کمک‌رسانی گسترده، عملاً به پناه و ملجأ مردم منطقه بدل شدند؛ اتفاقی که در اسناد ساواک به عنوان تهدیدی جدی برای رژیم ثبت گردید.
وحشت ساواک و تصمیم برای تبعید به جیرفت
محبوبیت فزاینده و فعالیت‌های بی‌وقفه ایشان، دستگاه‌های امنیتی رژیم پهلوی را به این نتیجه رساند که ماندن معظم‌له در سیستان و بلوچستان خطرآفرین است. بر همین اساس در مرداد ۱۳۵۷، دستور انتقال فوری ایشان از ایرانشهر به جیرفت صادر شد.
اسناد منتشرشده مکاتبات رسمی فرمانداری ایرانشهر با فرمانداری جیرفت، معرفی مأموران بدرقه و گزارش صورت‌جلسه تحویل ایشان به شهربانی جیرفت را به تصویر کشیده است. این مکاتبات چگونگی تبادل امنیتی و تلاش برای مهار فعالیت‌های انقلابی در دیار هلیل‌رود را به خوبی مستند کرده است؛ دورانی که برای مردم انقلابی جیرفت به عنوان مقطعی افتخارآمیز و آغاز پیوندی دیرین با ولایت ثبت شد.
کاهش مدت محکومیت و خروج از جیرفت
بخش دیگری از این اسناد مهم، تلگراف دادسرای استان خراسان را شامل می‌شود که بر اساس آن، با تجدیدنظر در پرونده، مدت محکومیت سه ساله به «۹ ماه و ۱۵ روز (معادل ۲۸۵ روز)» کاهش یافت و مبنای محاسبه آن تاریخ بازداشت اولیه (۲۳ آذر ۱۳۵۶) تعیین شد.
بر پایه گزارش‌های بایگانی‌شده شهربانی جیرفت، پس از پایان دوران مقرر اقامت اجباری، آیت‌الله خامنه‌ای در بامداد نخستین روز از مهرماه سال ۱۳۵۷، شهرستان جیرفت را به مقصد مشهد مقدس ترک کردند تا در کانون داغ رویدادهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ۵۷ حضور یابند.
این اسناد علاوه‌بر روشن ساختن سازوکارهای بوروکراتیک و امنیتی سرکوب در واپسین ماه‌های رژیم پهلوی، گواهی روشن بر استواری مواضع انقلابی و ردپای تاریخی و ماندگار این مبارزات در حافظه تاریخی جنوب کرمان و شهرستان جیرفت است.
نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما پس از تایید توسط مدیر سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت و افترا باشند منتشر نخواهند شد.
پیام هایی که غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهد شد.