سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی کرمان در ادامه بیان کرد: در این رویداد در کنار آموزش و فرهنگ‌سازی برای‌ کودکان و نوجوانان در حوزه داشته‌ها و ظرفیت‌های گردشگری استان و اهمیت توسعه گردشگری در رونق اقتصادی، کارگاه‌های آموزش زنده در بخش صنایع‌دستی چون قالی‌بافی، پته دوزی و حصیربافی برگزار و برنامه‌های مفرح فرهنگی هنری چون اجرای موسیقی سنتی و شاهنامه خوانی اجرا شدند.

او در پایان خاطرنشان کرد: آموزش و فرهنگ‌سازی در میان کودکان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار گردشگری در استان کرمان به شمار می‌رود، انتقال مفاهیم حفاظت از میراث‌فرهنگی، آشنایی با جاذبه‌های تاریخی و طبیعی و تقویت روحیه مسئولیت‌پذیری از سنین پایین، زمینه‌ساز شکل‌گیری نسلی آگاه و حافظ هویت فرهنگی خواهد بود، کودکان امروز گردشگران خردمند و میزبانان توانمند فردای کرمان هستند و سرمایه‌گذاری در آموزش آنان، تضمینی برای رونق گردشگری و معرفی شایسته این سرزمین به جهان است.

اعضای جلسه بار دیگر بر جایگاه ممتاز جیرفت در تاریخ و تمدن ایران تأکید و تصریح کردند که این منطقه نه تنها میراثی ملی، بلکه گنجینه‌ای با ارزش جهانی است. به گفته آنان، ثبت جیرفت در فهرست میراث جهانی یونسکو می‌تواند نقش مهمی در ارتقای برند فرهنگی و تمدنی ایران در سطح بین‌المللی ایفا کند.

در جریان بحث‌ها، موضوعاتی مانند حفاظت و مرمت آثار تاریخی، توسعه صنایع‌دستی با رویکرد حفظ هویت تاریخی، بهبود زیرساخت‌های گردشگری و ارائه خدمات مناسب به گردشگران داخلی و خارجی و همچنین ازسرگیری و تداوم کاوش‌های باستان‌شناسی برای کشف ابعاد ناشناخته تمدن جیرفت، مورد بررسی قرار گرفت. کارشناسان و مسئولان حاضر بر این نکته توافق داشتند که همه این اقدامات باید به صورت هماهنگ و علمی پیش برود تا زمینه ثبت جهانی جیرفت فراهم شود.

در پایان نشست، تصمیم گرفته شد کارگروه ویژه استانی با همکاری مدیران ملی تشکیل شود تا با برنامه‌ای جامع، هماهنگی نهادی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و اجرایی کشور، مسیر ثبت جهانی تمدن جیرفت به صورت منسجم و راهبردی دنبال شود. مسئولان تأکید کردند که تحقق این هدف نه تنها جایگاه تاریخی جیرفت را در عرصه جهانی تثبیت خواهد کرد، بلکه توسعه پایدار گردشگری، رونق اقتصادی منطقه، ایجاد فرصت‌های شغلی در حوزه صنایع‌دستی و تقویت هویت فرهنگی استان کرمان و ایران را نیز به همراه خواهد داشت.

موسسه‌ای در همکاری با دانشگاه جیرفت و آموزش و پرورش آغازگر این طرح از سال ۱۴۰۱ بوده اند و هرسال به شیوه‌های مختلف این طرح را عملیاتی کرده اند.

امسال نیز کارگاه باستان شناسی برای دانش آموزان باهدف حفظ و حراست پایدار از میراث فرهنگی، برای دانش آموزان که میراث بانان آینده محسوب می‌شوند در جیرفت اواخر اسفند برگزار شد. برنامه ای که در صورت تداوم در این منطقه و سایر نقاط ایران می تواند بسیار مفیدتر باشد.

حمید عزیزی کارشناس باستان شناسی و استاد دانشگاه در این زمینه گفت: به نظر می‌رسد به دلیل ذات استدلالی باستان شناسی در تحلیل مواد فرهنگی، بتوان قوه استدلال و تحلیل دانش آموزان را تقویت کرد و بسیار خوشحالیم که برای آینده‌داران میراث‌فرهنگی گام موثری برمی‌داریم.

وی افزود: می توان از طریق انجام برخی فعالیت ها به صورت گروهی در موزه یا در محل سایت باستان شناسی، حس مشارکت و کار گروهی را در بین دانش آموزان ارتقا بخشید.

عزیزی بیان کرد: در نهایت با توجه به آشنا شدن دانش آموزان با میراث فرهنگی و اهمیت آن، می توان با آموزش صحیح به آنها، حس هویت، تعلق و وابستگی به میراث شهرشان را در آنها ارتقا بخشید که این مورد می تواند در حفظ و حراست پایدار از میراث فرهنگی اثرگذار باشد.

وی اضافه کرد: در راستای تفاهم‌نامه منعقده بین دانشگاه جیرفت و آموزش پرورش و همچنین اهمیت این موضوع برای قشر دانش آموزی، از سوی اینجانب پیشنهادی به دانشگاه ارائه شد و مورد تایید قرار گرفت که هدف اصلی، آگاهی بخشی در زمینه میراث فرهنگی و باستان شناسی به دانش آموزان است.

از موزه تا تپه باستانی کُنارصندل

مدیر موسسه فرهنگی و هنری پدیده سخن و مجری طرح گردشگری کودک در جیرفت هم به خبرنگار ایرنا گفت: طرح گردشگری کودک برای دانش آموزان اهمیت فراوان و فواید متعددی دارد.

مژگان سنجری بیان کرد: روزهای سه شنبه و چهارشنبه کارگاه آموزشی باستان شناسی برای دانش آموزان در مدارس دوره دوم دبستان دخترانه و پسرانه سما با حضور حمید عزیزی استاد دانشگاه جیرفت برای بیش از ۲۰۰ دانش آموز برگزار شد.

وی افزود: این طرح در جنبه های مختلف از جمله جنبه آموزشی و شناختی، از نظر اجتماعی و عاطفی و نیز جنبه فرهنگی و هویتی بررسی و اجرا می شود.

سنجری گفت: از سال ۱۴۰۱ تاکنون تمامی بخش هایی که این طرح را اجرا کردیم با هماهنگی اداره میراث فرهنگی و گردشگری انجام شده است.

مدیر موسسه فرهنگی هنری پدیده سخن ادامه داد: در بخش آموزشی این طرح، گروه باستان شناسی دانشگاه جیرفت توسط اساتید برجسته دانشگاهی برای دانش آموزان کارگاه های آموزشی برگزار شده است.

سنجری افزود: تاکنون بخش های مختلفی از طرح گردشگری کودک را در جیرفت اجرا کردیم از جمله، جشنواره بادبادک‌ها در شهر قدیم جیرفت، اجرای برنامه گردشگر کودک در موزه جیرفت، اجرای برنامه میراث‌بان در تپه باستانی کنارصندل و حضور دانش آموزان در محوطه باستانی کنارصندل، بازدید از موزه در مناسبت های مختلف و همچنین آموزش در زمینه میراث فرهنگی و باستان شناسی برای دانش آموزان در مدارس انجام شده است.

پلی به سوی حس هویت و تعلق

عضو هیات علمی گروه باستان شناسی دانشگاه جیرفت هم گفت: آشنایی کودکان و نوجوانان با باستان شناسی، میراث فرهنگی و آموزش صحیح آنان، زمینه را برای ارتقای حس هویت و تعلق به سرزمینشان فراهم می کند و در نهایت به حفظ و حراست میراث فرهنگی در درازمدت منجر خواهد شد.

میثم شهسواری افزود: باستان شناسان می توانند در ارتباط با مدارس، کمک شایانی برای تغییر ذهنیت و دیدگاه دانش آموزان به مقوله میراث فرهنگی داشته باشند.

وی ادامه داد: باستان شناسی در دهه های اخیر تلاش کرده است تا با تعریف مبانی جدید، عموم جامعه را در تحقیقات باستان شناسی، به عنوان مخاطب مشارکت دهد، به گونه ای که نتایج حاصل از مطالعات باستان شناسی برای زندگی جوامع امروز نیز نتیجه‌بخش باشد.

شهسواری اضافه کرد: در سال های اخیر عواملی همچون حس هویت، تعلق به مکان و احساس خوشایند از زندگی در جامعه، به عنوان مولفه های مهم در رفاه اجتماعی جوامع در نظر گرفته شده است که در این راستا میراث فرهنگی می تواند نقش مهمی را ایفا کند.

وی خاطرنشان کرد: میراث فرهنگی به عنوان مقوله ای فرهنگی با اثرگذاری اجتماعی، قادر به ایجاد هویت جمعی و فردی، احساس تعلق به مکان و جامعه، مسئولیت پذیری در قبال جامعه و افزایش انسجام اجتماعی است.

این استاد دانشگاه افزود: در این میان با آموزش مفاهیم میراث فرهنگی و باستان شناسی به دانش آموزان به صورت هوشمند و عملی می توان علاوه بر ایجاد علاقه و جذابیت در یادگیری تاریخ و میراث فرهنگی، حس هویت، مکان، تعلق و در نهایت حس خوشایند از زندگی در جامعه را در بین آنان توسعه بخشید.

به گزارش ایرنا تپه‌ها و محوطه باستانی کنارصندل، بقایای یکی از کهن‌ترین مراکز شهرنشینی دنیای باستان به شمار می‌روند؛ قدمت این منطقه باستانی در نزدیکی شهر جیرفت واقع در جنوب استان کرمان تا چهار هزار و ۶۰۰ سال پیش تخمین زده می‌شود و از ارزش بالایی از نظر میراث فرهنگی برخوردار است.

طی این کاوش‌ها بخش‌های قابل‌توجهی از دژ حاکم‌نشین که در مرکز این شهر باستانی قرار داشته است، فضاهای مسکونی و کارگاهی، کوره‌های ذوب مس و یک معبد آشکار شده‌ است.

جیرفت در فاصله ۲۳۰ کیلومتری جنوب مرکز استان کرمان قرار دارد./ ایرنا

وی در تشریح این طرح اظهار داشت: سایت‌هایی جهت بارگذاری فعالیت‌های متناسب بافرهنگ شهر جیرفت و فضاهای تفریحی گردشگری برای رود کنار در این طرح بارگذاری شده است

امیرانی با برشمردن اهداف پروژه، اشاره کرد: این پروژه برای اهدافی مانند احیا هویت رودخانه‌ای شهر جیرفت در نظام شهرهای ایران، ایجاد منظر شهری سبزینه، به‌وجودآوردن جاذبه برای حضور گردشگران، ایجاد فضای رودکناری جهت معرفی فرهنگ شهر رودخانه‌ای جیرفت و به‌وجودآوردن مسیرها و گذرهای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری برای مردم قابل‌استفاده می‌شود

وی ادامه داد: از دیگر قابلیت‌های این پروژه می‌توان به ارائه آب قابل‌استحصال از سد جیرفت در فضای ساحلی و حریم رودخانه، ایجاد فضای تفریحی و پذیرایی روباز و بسته در چهارچوب توپوگرافی ساحل رودخانه و امکان معرفی آثار باستانی و تمدن جیرفت کهن در فضاهای حاشیه‌ای مختلف اشاره کرد .

معاون معماری و شهرسازی اداره کل راه و شهرسازی جنوب کرمان باتوجه‌به اهمیت طرح برای مردم جیرفت گفت: ارائه اسناد طراحی منظر شهری و ضوابط احداث ساختمان‌های تفریحی و پذیرایی در پهنه‌های مناسب از جمله انتظارات این طرح هستند. در واقع رود کنار تعریفی قدرتمند از فرهنگ گذشته و موجود جیرفت را به تصویر می‌کشد و چشم و ذهن بازدیدکننده را کامل درگیر می‌نماید و ساختاری قدرتمند را به وجود می‌آورند. همچنین این فضاها با نظام دسترسی پیاده در مرکز و دسترسی سواره مجهز به پارکینگ حاشیه‌ای روابط فضایی پهنه را شکل می‌دهد.

لازم به ذکر است: رودخانه‌ها به‌عنوان عنصر حیات‌بخش در شکل‌دهی به ساختار شهرها ایفای نقش نموده‌اند. شهر جیرفت از جمله شهرهای است که بخشی از هویت خود را از رودخانه‌های هلیل‌رود و ملنتی اخذ کرده است این رودخانه‌ها در این شهر نقش ساختاری در استخوان‌بندی کالبدی شهر گذاشته است. این نقش درگذشته تأثیر اساسی بر حس تعلق شهروندان، منظر شهری فعال طبیعی، حیات اقتصاد کشاورزی، روحیه شهروندان، سبزینگی شهر و... گذاشته بود. با احداث سد جیرفت این کیفیات شهری به حداقل میزان رسیده و یا با حذف این کیفیات شهر جیرفت دچار رکود و فراموشی شده است./وزارت راه وشهرسازی

در این نشست علاوه بر تصمیم‌گیری برای چند ملک شخصی و معابر مورد درخواست شهرداری، طرح گردشگری هلیل‌رود توسط مشاور ارائه شد.

سیدمصطفی آیت‌اللهی موسوی معاون عمرانی استاندار کرمان، اجرای طرح را منوط به انجام مطالعات بستر رودخانه و ساماندهی هلیل‌رود عنوان کرد و افزود: برای اجرای بهتر طرح، سرمایه‌گذار جذب و علاوه بر اماکن تفریحی، پارک‌های آموزشی در نظر گرفته شود.

وی افزود: جنوب استان کرمان بیش از یک میلیون جمعیت دارد و پیام جانانه شهید سلیمانی از مردم این دیار را بازگو می نمایم، همان که با صراحت از حق حیاتی مردم این خطه دفاع کردند، حقی که در رگ های این سرزمین جریان دارد و آن چیزی نیست جز هلیل رود شاهرگ مردمی که قرن ها با آن زیسته اند.

نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس شورای اسلامی عنوان کرد: از دولت و وزارت نیرو و استاندار می خواهم که بدانند که حتی یک قطره از آب این رودخانه نباید به حوزه دیگری منتقل شود زیرا انتقال آن یعنی نابودی یک میلیون جمعیت جنوب کرمان یعنی مرگ قطب کشاورزی ایران، یعنی خشک شدن لب های تشنه و چشم های امیدوار کودکان این منطقه.

وی با بیان اینکه دشت جیرفت یک پهنه گسترده است و همه بخش ها با هم مرتبط هستند اظهارداشت: شهر قدیم دقیانوس، کُنارصندل و دیگر بخش ها را از هم مجزا نمی توان دید و حیات بشر در این دشت استمرار داشته است.

شاهرخی اضافه کرد: کاوش هایی در شهر قدیم جیرفت از قبل صورت گرفته و پیگیر هستیم که کاوش های جدید نیز شکل گیرد.

وی بیان کرد: حوزه تمدنی جیرفت این ظرفیت را دارد که اولین پارک باستانی طبیعی ایران شود و اراده کرده ایم سرمایه گذشتگان را به یک ظرفیت و قابلیت ارزشمند تبدیل کنیم؛ همه باید از این پارک باستانی طبیعی بهره مند شوند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کرمان افزود: باید یک ظرفیت ایجاد که در بخش های رفاهی و معیشت مردم هم اثرگذار شود و جایگزین همه داشته های این سرزمین باشد.

وی با بیان اینکه شهر قدیم جیرفت ۲۰ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد اضافه کرد: این منطقه لایه های مختلف زیست بشر را با خود دارد و نشانه زیست انسان های اولیه تا تمدن های مختلف شهری است.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کرمان گفت: این شهر برجسته ترین پایتخت سلجوقیان بوده است که یکی از مهمترین مقاطع تاریخی آن محسوب می شود.

توضیح درباره ساخت و ساز مسکن

وی همچنبن در مورد اقدام به ساخت و ساز در بخشی از این محوطه تاریخی که طی ماه‌های اخیر خبرساز بوده و متوقف شده گفت: عرصه و حریم محدوده شهر قدیم از سوی وزارت میراث تایید و توسط وزیر ابلاغ شده است.

شاهرخی ادامه داد: مبنای اصلی هر اقدامی همین مصوبه عرصه و حریم است و همه ملزم به تبعیت از آن هستند.

وی تاکید کرد: هیچ مستند قانونی از سازمان متولی مسکن ملی وجود ندارد و از نظر میراث فرهنگی قرعه کشی( اقدامی که جمعه گذشته انجام شد) برای زمین این محوطه کاری غیر قانونی است و اصلا عملی نیست.

شاهرخی تصریح کرد: این اقدام می تواند باعث نارضایتی مردم شود و امیدواریم حضور اساتید این آشنایی را به جامعه هدف که مطالبه گران مسکن هستند بدهد که این قرعه کشی مبنایی برای زمین دار شدن آنها نمی شود.

وی گفت: مردم دانا و فهیم جیرفت که پاسدار میراث قانونی خود هستند این مسیر را از انحراف شکل گرفته خارج و هدایت کنند.

شاهرخی با بیان اینکه جلو پروژه را گرفته ایم و هیچ اتفاق جدیدی نیافتاده است افزود: قوانین میراث اقتدار لازم خود را دارد و آنقدر محکم است که عرصه آسیبی نبیند.

وی تصریح کرد: در راستای رفع اختلافات بین دستگاه های اداری و پیش از مطرح شدن در دستگاه قضایی به شورای تامین استان و سپس شورای تامین شهرستان بر روی آن تدبیر شده و به شورای نظارتی استان رفته اند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کرمان افزود: هیچکدام از این مجموعه های نظارتی مجوزی برای ادامه این کار صادر نکرده است.

وی گفت: ۱۲ آبان هم معاونت معماری شهرسازی به اداره متولی در جنوب کرمان اعلام کرده که مجددا از میراث فرهنگی استعلام کنید.

کاوش ها در شهر قدیم بعد از ۱۷ سال توقف از سرگرفته می شود

رییس اداره ثبت آثار اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کرمان گفت: پهنه ایران عزیز را به حوزه های فرهنگی شمال غرب، فلات مرکزی جنوب غرب ، دشت خوزستان، حوزه رود هیرمند و شهر سوخته و حوزه بسیار غنی جنوب غرب ایران از جمله حوزه فرهنگی هلیل رود تقسیم کرده اند.

نادر علیدادی سلیمانی افزود: با حوزه بسیار غنی در حوزه هلیل رود روبرو هستیم و این دارندگی و ثروتی که این حوزه دارد می توان گفت دیگر حوزه ها ندارند.

وی ادامه داد: در دوره های پارینه سنگی در کناره غربی هامون و جازموریان (در حوزه فرهنگی هلیل رود) ابزارهایی مربوط به ۴۰ هزار سال قبل کشف کرده‌ایم.

علیدادی سلیمانی اضافه کرد: در اسفندقه جیرفت آثار دوران نوسنگی را یافتیم که نشانه قدیمی ترین استقرار دائم انسان است.

وی گفت: از قدیمی ترین معابد دنیا نیز در همین اسفندقه قرار دارد و جامعه بسیار غنی، هنرمند، ثروتمند بودند که با مناطق دوردستی همچون شمال سوریه و جنوب ترکیه در ارتباط فرهنگی بوده اند.

علیدادی سلیمانی افزود: بیش از ۲ هزار کیلومتر کاروان های تجاری در این مسیر آمد و رفت داشتند.

وی گفت: در دوره مس و سنگ هم این حوزه بسیار غنی بوده است تا دوره تمدن، روستاهای پراکنده شهر را در این حوزه تشکیل دادند و کنارصندل یکی از قدیمی ترین مراکز شهری است.

رییس اداره ثبت آثار اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کرمان بیان کرد: شهر قدیم جیرفت بقایای یکی از بزرگترین شهرهای سده های اسلامی است.

وی با بیان اینکه از سال ۱۳۸۶ کاوشی در شهر قدیم نشده است ادامه داد: در کنار کاوش هایی که در کنارصندل بعد از یک وقفه ۱۶ ساله شروع شد، اکنون مدیرکل میراث فرهنگی پیگیر است تا کاوش های شهر قدیم را هم از سر بگیرد.

علیدادی سلیمانی بیان کرد: وقتی که شهری با این غنا و عظمت وجود دارد باید کاوش های هدفمند این شهر را هم دنبال کنیم.

وی یادآور شد: شهر قدیم جیرفت معابر فراوان، محلات، میدانگاهی ها، گورستان و کارگاه های صنعتی شامل سفالگری ، شیشه گیری و فلزگری داشته است.

آثار سکونت انسان در ۶ هزار سال پیش در شهر قدیم یافت شده است

مسئول کاوش های باستان شناسی محوطه کنارصندل گفت: کاوش های کوچک در شهر قدیم و آثار کوره های صنعتی، منازل مسکونی و کتیبه های گچی که آیات قرآنی روی آن نوشته شده بود نشان داد در دوران اسلامی شهر بسیار شکوفا و گسترده ای بوده است.

سید منصور سیدسجادی افزود: تصور می رفت شهر قدیم فقط مربوط به دوران اسلامی است اما در این قسمت آثاری از سکونت انسان در ۶ هزار سال پیش هم دیده شده است.

وی یادآور شد: هر قطعه سفال یا قطعه ای که فکر می کنیم بی مقدار است قطعات پاره پاره شناسنامه و هویت ما است.

سیدسجادی اضافه کرد: باید جمع شویم و برای اینکه هویت خودمان را به دنیا نشان دهیم که انسان های با ریشه هستیم برگ های پراکنده تاریخ را برداریم و کنار هم بگذاریم و با سند خود را به دنیا معرفی کنیم.

وی ادامه داد: برخی از این کشورهای نوساخته دارند با خرید مواد فرهنگی ما برای خود هویت می سازند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی کرمان در حاشیه این مراسم گفت: پهنه دشت تمدنی شهر جیرفت لایه‌های مختلف زیست بشر را ورق می‌زند و این شواهد نشان‌دهنده عظمت تمدن این شهر از حضور سکونت‌گاه‌های انسان‌های اولیه تا تمدن‌های بشری است. 

او در ادامه بیان کرد: در تلاشیم با معرفی جیرفت به‌عنوان اولین پارک باستانی طبیعی در ایران، ظرفیت‌های میراث فرهنگی شهر را به ایرانیان و جهانیان شناسانده و این داشته‌های عظیم تاریخی و تمدنی در راستای توسعه پایدار اقتصادی جیرفت اثرگذاری شایسته و بایسته‌ای داشته باشد.

هرگونه اقدام خارج از چارچوب میراث فرهنگی غیرقانونی است.

سعید شاهرخی در خصوص مناقشات اخیر مسکن ملی جیرفت افزود: عرصه و حریم شهر قدیم جیرفت در شورای ثبت حرایم وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به تصویب رسیده و به استاندار کرمان ابلاغ شده‌ است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی کرمان خاطرنشان کرد: هرگونه اقدام در عرصه و حریم شهر قدیم جیرفت باید در چارچوب حریم مصوب و ابلاغی صورت پذیرد و انجام هر عملی در این پهنه تمدنی و میراثی باید با استعلام از اداره‌کل میراث‌فرهنگی کرمان انجام شود.

او در پایان اظهار کرد: تمدن جیرفت پهنه گسترده و پیوسته‌ای از شهر قدیم تا محوطه باستانی تپه‌های کنار صندل بوده که نشان‌دهنده استمرار رشد تمدن و حیات بشر در این دشت را در خود داشته و همگان موظف به حفظ آن برای برای سپردن به آیندگان هستیم.

نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس شورای اسلامی، پیگیری تامین اعتبارات لازم برای موزه منطقه‌ای جیرفت، در صورت امکان برگشت به طرح اولیه آن و داشتن بخش های علمی و تحقیقاتی را نیز از دیگر درخواست ها از وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اعلام کرد.

عرصه و حریم کنار صندل ثبت می‌شود

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان نیز در این نشست گفت: حوزه میراث فرهنگی از اثرگذارترین بخش هاست و زیست بوم بشریت در منطقه جنوب کرمان بوده و این سرزمین بسیار غنی است.

سعید شاهرخی افزود: تا سال گذشته هیچ عرصه و حریمی در حوزه میراث شکل نگرفته بود، کاوش ها بعد از ۱۷ سال رقم خورد و با یک مظلومیتی در این زمینه روبرو بود.
وی ادامه داد: موزه منطقه‌ای جیرفت طی ۱۷ سال فقط پنج درصد پیشرفت داشته است که امسال این فعالیت ها دوباره از سر گرفته شد.
شاهرخی اضافه کرد: عرصه و حریم شهر قدیم جیرفت را سال گذشته به ثبت رساندیم و عرصه و حریم کنارصندل نیز در استان کرمان مصوب و برای تصویب نهایی به وزارتخانه ارسال شد.
وی تاکید کرد: گردشگری یک جایگزین و یک اقتصاد مکمل است و اگر کشاورزی و دیگر صنایع به مشکل بخورند، گردشگری می تواند جایگزین شود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی کرمان گفت: بر پایه مطالعات باستان‌شناسی حوزه فرهنگی هلیل رود با مرکزیت جیرفت در ادوار مختلف تاریخی از جایگاه مهمی برخوردار است.

وی افزود: یکی از سکونت‌گاه‌های مهم دوران شهرنشینی محوطه کنار صندل بوده که در دهه هشتاد شمسی توسط یوسف مجیدزاده از باستان‌شناسان مطرح مورد کاوش قرار گرفته که بر پایه داده‌های باستان‌شناختی به دست آمده تحولی قابل توجه در دستاوردهای تاریخی و فرهنگی هان و ایران شده است.

شاهرخی، گفت: ادامه کاوش‌های باستان‌شناسی در کنار صندل جیرفت، می‌تواند به شناخت و آگاهی بیشتر از این حوزه تمدنی دست یافته و تأثیر بسزایی در تاریخ تمدن دنیا داشته باشد.

عرصه و حریم شهر قدیم جیرفت برای تصویب پیشنهاد شد

مدیرکل میراث‌فرهنگی کرمان در خصوص عرصه و حریم شهر قدیم جیرفت بیان داشت: پس از طرح و تصویب عرصه و حریم شهر قدیم جیرفت در شورای حریم این اداره‌کل، حریم پیشنهادی برای تصویب به وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ارسال شد.

وی افزود: نخستین فصل کاوش‌های باستان شناسی در محوطه‌ی باستانی شهر قدیم جیرفت موسوم به شهر دقیانوس، در اسفند ماه سال ۱۳۸۱ خورشیدی به سرپرستی حمیده چوبک آغاز شد و در چهار فصل کاوش آثار و بناهای مانند بازار، حمام، کوره سفال پزی، مسجد شهر و در جنوب غرب بازار سازه‌ای با حوض و پلان عجیب که کاربرد آن هنوز مشخص نیست کشف شده است.

گفتنی است تپه‌ها و محوطه باستانی کنار صندل بقایای یکی از کهن‌ترین مراکز شهرنشینی دنیای باستان به شمار می‌روند، کاوش‌های باستان شناختی این تمدن شهر دنیای باستان طی سال‌های ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۶ انجام شده و پس‌از یک وقفه چندین ساله مجدداً این کاوش‌ها از بهمن‌ماه ۱۴۰۲ از سر گرفته شد، طی این کاوش‌ها بخش‌های قابل‌توجهی از دژ حاکم‌نشین که در مرکز این شهر باستانی قرار داشته است، فضاهای مسکونی و کارگاهی، کوره‌های ذوب مس و یک معبد آشکار شده‌است.

رئیس اداره ثبت آثار کرمان افزود: در حوزه مرمت کنار صندل حفاظت اضطراری، مرمت با خشت، عایق کاری سنتی و اندودکاری و بندکشی و در بخش زیرساخت گردشگری فراهم کردن شرایط بهتر بازدید و حضور گردشگران در این محوطه باستانی و منطقه نمونه گردشگری کنار صندل جیرفت انجام خواهد شد.

او در ادامه بیان کرد: تپه‌ها و محوطه باستانی کنار صندل بقایای یکی از کهن‌ترین مراکز شهرنشینی دنیای باستان به شمار می‌روند، کاوش‌های باستان شناختی این تمدن شهر دنیای باستان طی سال‌های ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۶ انجام شده و پس‌از یک وقفه چندین ساله مجدداً این کاوش‌ها از بهمن‌ماه ۱۴۰۲ از سر گرفته شد.

علیدادی سلیمانی اظهار کرد: طی این کاوش‌ها بخش‌های قابل‌توجهی از دژ حاکم‌نشین که در مرکز این شهر باستانی قرار داشته است، فضاهای مسکونی و کارگاهی، کوره‌های ذوب مس و یک معبد آشکار شده‌است.

رئیس اداره ثبت آثار کرمان درپایان خاطر نشان کرد: از مهم‌ترین دستاوردهای این کاوش‌ها می‌توان به کشف الواحی از جنس آجر ( آجرنوشته ) اشاره کرد، که از اولین نمونه‌های خط و نگارش در دنیا بشمار می‌رود.

سرپرست یگان حفاظت میراث‌فرهنگی کرمان افزود: این اشیا به پایگاه‌های حفاظتی دقیانوس، اسفندقه و کُنارصَندل توسط میراث‌بانان افتخاری اهدا و پس از ارزیابی کارشناسان اداره‌کل میراث‌فرهنگی دارای ارزش تاریخی و فرهنگی تشخیص داده شدند.

او در پایان خاطرنشان کرد: یکی از موثرترین بازوهای اجرایی و عملیاتی یگان حفاظت در انجام ماموریت‌ها، همراهی و همکاری جوامع بومی و محلی بوده که این امر با آموزش اهمیت حفاظت، حراست و حفظ مواریث‌فرهنگی به خوبی در شهرستان جیرفت به وقوع پیوسته و امروز شاهد حمایت بیشتر و همراهی بهتر مردم منطقه در این مورد هستیم.

در پی انتشار اخباری مبنی بر آغاز فاز نخست عملیات تسطیح اراضی به‌منظور ساخت شهرک جدید ۲۱۶ هکتاری در شهر تاریخی جیرفت (شهر دقیانوس)، هیئت‌مدیره انجمن نسبت به خطر شهرک‌سازی روی عرصه این محوطه ارزشمند تاریخی و تخریب آن هشدار داد.

انجمن علمی باستان‌شناسی ایران نگرانی خود و جامعه باستان‌شناسی کشور را از تهدید و تخریب شهر تاریخی جیرفت ابراز داشته و بر این موضوع تأکید نموده است که طرح ساخت شهرک جدید، بدون انجام مطالعات کارشناسی آغاز شده و هیچ‌گونه ساخت‌وساز جدیدی نباید در این محدوده صورت گیرد.

این طرح در حالی آغاز شده است که پایگاه ملّی میراث‌فرهنگی جیرفت، دو سه سال بدون مدیر رها شده بود.

چه‌بسا این نگرانی‌ها و تسطیح و نابودی آثار از عواقب همان بی‌مسئولیتی در قبال این آثار مهم تاریخی بوده است.

رییس اداره ثبت حریم میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کرمان روز سه شنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: در سفر اخیر به وزارتخانه صحبت از انجام کارهای دیپلماتیک برای بازگرداندن ۸۶ شیء تاریخی قاچاق شده به انگلیس بوده است.

نادر علیدادی سلیمانی با بیان اینکه هنوز جزئیاتی به ما اعلام نشده است افزود: به محض اینکه این اشیا وارد کشور شدند اطلاع رسانی از جزییات آن انجام خواهد شد.

این باستان شناس اضافه کرد: حدس می زنیم اشیا از جنس سنگ کلریت منطقه جیرفت باشند که اشیای با ارزشی محسوب می شوند.

وی ادامه داد: با ورود این اشیا نمایشگاهی ۲ ماهه در موزه ملی برگزار و بعد از آن به استان کرمان تحویل داده می شود که می توان در جیرفت هم برای آنها نمایشگاهی ترتیب داد.

علیدادی سلیمانی تاکید کرد: تنوع اشیا به شناخت بیشتر جیرفت و تاریخ منطقه کمک می کند و بلافاصله با مطالعاتی که صورت خواهد گرفت به عموم معرفی می شوند.

 در ۱۳ آبان سال ۹۰ هم تعدادی شیء تاریخی شامل ۱۸ شیء که از جیرفت به انگلیس قاچاق شده بودند به کشور بازگردانده شدند.

قدمت منطقه باستانی در نزدیکی شهر جیرفت واقع در جنوب استان کرمان تا چهار هزار و ۶۰۰ سال پیش تخمین زده می‌شود و از ارزش بالایی از نظر میراث فرهنگی برخوردار است.

جیرفت با وجود ارزش های فراوان، تا پیش از سال ۱۳۸۰ از لحاظ باستان شناسی تقریبا ناشناخته بود، اما یک باره در درجه نخست اهمیت سایت های باستان شناسی غرب آسیا قرار گرفت.

به گفته یوسف مجیدزاده که نخستین سرپرست تیم کاوش محوطه کُنارصندل بوده مدارک موجود، غنای هنری آثار به دست آمده و کمیت و کیفیت آنها نشان داد که حوزه فرهنگی هلیل رود در اوایل هزاره سوم قبل از میلاد بزرگترین مرکز صنعتی ـ تجاری شرق باستان در زمینه تولید و صدور کالاهای ساخته شده از انواع سنگ صابون، مرمر و مفرغ به سایر مراکز تمدنی منطقه از جمله بین النهرین بوده است.

انتشارات نارون دانش سالهاست در حیطه چاپ کتاب فعالیت دارد و تاکنون کتابهای مختلفی را چاپ نموده است. در اینجا قصد داریم به معرفی یکی از کتابهای تاریخی که در این انتشارات چاپ شده است بپردازیم.

ابوالفضل نادری مولف کتاب اسرار تمدن جیرفت در کتاب خود تمام تلاش خود را به کار گرفته تا گزارشی دقیقی از یکی از مهم‌ترین حوزه‌های فرهنگی کشورمان ارائه دهد: جیرفت، سرزمینی که کمتر از آنچه که اهمیت دارد به آن پرداخته شده است. هر آنچه که تاکنون در ارتباط با این منطقه شناخته شده، اکنون به صورت جامع و با زبانی شیوا در اثر پیش روی در اختیار شما قرار گرفته است.

کتاب اسرار تمدن جیرفت در دو بخش نگارش شده است؛ مولف کتاب در بخش نخست به جمع‌آوری داده‌هایی دقیق درباره‌ی تمدن جیرفت اقدام شده و اطلاعاتی روشنگر را در اختیار مخاطبان قرار داده است. در واقع، با مطالعه‌ی بخش ابتدایی کتاب نامبرده درباره‌ی هویت مردمان ساکن در این منطقه نیز اطلاعاتی کمک‌کننده خواهید یافت. نویسنده در بخش دوم کتاب اسرار تمدن جیرفت بیش از همه بر چگونگی آفرینش خط مروری داشته و خطّ نوشتاری در منطقه‌ی جیرفت را مورد تحقیق و بررسی قرار داده است. آثار یافت‌شده در جیرفت، فرهنگ اقوام آن، دلایل شکل‌گیری و رشد تمدن و آداب و رسوم مختلف (همچون آدابِ منحصر به فرد نیایش یا چگونگی برگزاری مراسم ترحیم) از دیگر مطالبی است که در این کتاب می‌توانید آن‌ها را مطالعه کنید.

ابوالفضل نادری که از پژوهشگران برجسته‌ی کشورمان است، برای نگارش این کتاب تحقیقات میدانی متعددی انجام داده و علاوه بر این، تمدن‌های مجاور جیرفت، همچون تمدن سومر و سند را نیز بررسی کرده است. بد نیست اشاره کنیم که نگارش کتاب اسرار تمدن جیرفت ده سال به طول انجامیده، اما اگرچه زمانی طولانی صرف انجام این کار تحقیقاتی شده، قابل انکار نیست که فعالیت در این زمینه به بازسازی فرهنگ و تمدن ایرانی کمک قابل‌توجه‌ای خواهد کرد. جیرفت منطقه‌ای است با فرهنگی بس درخشان و می‌توان آن را نقطه‌ی آغازی نامید که از طریق مطالعه بر آن می‌توان خاستگاه تمدن شرق را از نو شناخت.

چاپ کتاب در انتشارات نارون دانش

انتشارات نارون دانش یکی از برترین ناشرین در حوزه چاپ کتاب می‌باشد. صاحبان اثر می‌توانند از خدمات ویراستاری کتاب و همچنین صفحه آرایی کتاب این انتشارات بهره‌مند شوند. انتشارات نارون دانش با در اختیار داشتن تیم متخصص طراحی جلد کتاب این امکان را دارد که در زمینه مربوط به طراحی جلد کتاب نیز به صاحبان اثر خدمات تخصصی ارایه نماید. جهت برقراری ارتباط با ما و اطلاع از مراحل چاپ کتاب می‌توانید از طریق صفحه تماس با ما اقدام نمایید.

تجزیه و تحلیل شیمیایی ماده بجا مانده در داخل این ویال از جنس کانی کلینوکلر، نشان می‌دهد که احتمالا ایرانیان در عصر برنز نخستین اختراع‌کنندگان رژ لب بوده‌اند.

محققان با بهره‌گیری از روش‌های تابش پرتو ایکس و طیف‌سنجی جرمی ماده به این نتیجه رسیدند که بقایای مانده در ظرف از کانی‌هایی همچون هماتیت، منگنیت، برونیت، گالن و آنگلزیت همراه با موم‌های گیاهی و سایر مواد آلی تشکیل شده است. به گفته آنان، این مخلوط شباهت زیادی به دستور‌العمل‌های تهیه رژ‌های لب‌ در زمان معاصر دارد.

پیشتر در مصر، آناتولی، ایران و بین‌النهرین ویال‌های سنگی ماقبل تاریخ حاوی مواد مشابه یافت شده بود. با این حال محققان می‌گویند پیچیدگی دستور‌العمل‌های آرایشی اولیه ایرانی احتمالا تحت تأثیر در دسترس بودن سنگ معدن‌های فلزی متنوع در فلات مرکزی ایران بوده و می‌تواند نشان دهد که افراد در آن زمان می‌توانسته‌اند محصولات آرایشی پیچیده‌تری تولید کنند.

پروفسور ویداله درباره ترکیب ماده یافت‌شده می‌گوید: «این ماده به خودی خود جزئیات بسیاری دارد و تهیه آن مستلزم دانش عمیق از پردازش شیمیایی و رفتار ترکیبات آهن و منگنز، تأثیرات کوارتز ریز آسیاب‌شده به عنوان براق‌کننده و روغن، موم و احتمالا اوره به عنوان عوامل مرطوب‌کننده بوده است.»

او اضافه کرد:‌ «همه اینها مستلزم دانش تخصصی است که فقط می‌تواند در کارگاه‌های متمرکزی که توسط کارشناسان مدیریت می‌شده انجام شده باشد.»

در جوامع اولیه شهری با سلسله مراتب اجتماعی، رسم دفن ظروف لوازم آرایشی همراه با متوفی نشان‌دهنده اهمیت شخص حتی پس از مرگ او بود. پژوهشگران معتقدند عمل دفن لوازم آرایشی می‌تواند به این معنا باشد که مردم آن زمان اعتقاد داشتند زندگی افراد پس از مرگ نیز ادامه خواهد داشت و آنها با همان ظاهر دنیوی به حیات ادامه خواهند داد.

این در شرایطی است که کارشناسان می‌گویند به دلیل اتفاقات سال‌های پس از انقلاب اسلامی در ایران در این محوطه و از بین رفتن هزاران گور تمدن باستانی جیرفت، تشخیص قطعی طبقات اجتماعی در آن زمان و تشخیص تفاوت میان آنها غیرممکن شده است.

پس از سال ۱۳۵۷ این محوطه به حال خود رها شد که این امر سرازیر شدن قاچاقچیان و مردم محلی را در پی داشت. در این سلسله تجاوزها به حریم منطقه باستانی جیرفت، که یکی از بزرگترین غارت‌های آثار باستانی در جهان لقب گرفته است، سه گورستان این منطقه چنان غارت شد که باستان‌شناسان بعدها نتوانستند «حتی یک استخوان» در قبور پیدا کنند. تاراج اشیاء باستانی در این مکان تا به امروز نیز ادامه یافت

گودال‌های حاصل از حفاری‌های غیرقانونی در محوطه باستان‌شناسی جیرفتعکس

ماسیمو ویداله، استاد باستان‌شناسی در دانشگاه پادوا ایتالیا و یکی از نویسندگان این تحقیق، در این باره می‌گوید: «ما تا به امروز آثاری از تهیه لوازم آرایشی از جمله خط چشم و سایه چشم مربوط به دنیای ۴ تا ۵ هزار سال پیش به دست آورده بودیم، اما در مورد رژ لب مربوط به این دوران چیزی نمی‌دانستیم.»

به گفته نویسندگان مقاله، بیشتر محصولات آرایشی که در خاور نزدیک و مصر باستان شناسایی شده‌اند، ترکیبات سفید یا رنگ روشن بوده که به‌عنوان سایه چشم استفاده می‌شدند و عمدتاً بر اساس خط چشم‌های سرب‌اندود یا سرمه سیاه فرآوری‌شده بوده‌اند. 

با این حال رنگدانه های قرمز تیره مورد استفاده برای رنگ‌آمیزی لب‌ها که در مورد جدید توسط باستان‌شناسان شناسایی شده است، قبلاً مستند نشده بود و محققان از به کار رفتن آنها در مواد آرایشی باستانی اطلاعی نداشتند.

پروفسور ویداله با با بیان اینکه این رژهای لب تا حد زیادی یک «راز تاریخی» هستند، گفت: «ما حتی نمی‌دانیم که این رژها برای استفاده زن‌ها بوده یا مردها، چرا که قبرستان‌های این تمدن در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۱ به طور دسته جمعی غارت و ویران شده‌اند.»

مورخان اعتقاد دارند تمدن جیرفت یا هلیل‌رود ایران باستان، همان تمدن سرزمین باستانی «مرهشی» است که در متون خط میخی بین‌النهرین ذکر شده و قدمت آن به هزاره سوم پیش از میلاد بازمی‌گردد.

ویال استوانه‌ای کوچک حاوی رژ لب پیشتر در میان شماری از آثار ارزشمند سنگی و مسی توسط نیروهای پلیس ایران کشف شده بود. محققان این ویال از جنس کانی کلینوکلر را مایل به سبز و فشرده با سبکی سازگار با صدها نمونه دیگر از کلینوکلرهای کشف‌شده در جیرفت توصیف کرده‌اند.

به گفته آنان، شکل باریک و ضخامت کم این ویال نشان می‌دهد که تمدن‌های باستانی دقیقاً مانند ما بوده‌اند. زیرا طراحی ویال به شخص اجازه می‌دهد با یک دست آینه مسی یا برنزی را نگه دارد و با دست دیگر رژ را روی لبان خود بمالد.

مورخان اضافه کرده‌اند که این کشف همچنین می‌تواند نشانگر یک مشخصه «مدرنیته» در عصر برنز و نمایش تجملات و موقعیت برتر توسط طبقه بالای نوظهور در این زمان باشد.

تا پیش از این قدیمی‌ترین مورد استفاده از رژ لب به مصر باستان بازمی‌گشت. نخستین مورد از تصویر زنی که در حال مالیدن رنگ قرمز به لب‌هایش است، به پاپیروسی بازمی‌گردد که در حدود ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح نقاشی شده است.

باا این حال کشف جدید می‌تواند تاریخ استفاده از این محصولات آرایشی را عقب‌تر ببرد. پروفسور ویداله در این باره گفت: «تا آنجا که ما در حال حاضر می‌دانیم، ایران عصر برنز اولین شواهد این ابداع را ارائه می‌دهد

رییس پژوهشگاه میراث ‌فرهنگی و گردشگری از اختصاص شعبه قضایی ویژه جرایم میراث فرهنگی در تهران خبر داد و گفت: حفاران قاچاق جلوتر از باستان‌شناسان حرکت می‌کنند و بسیاری از محوطه‌های تاریخی را ویران کرده‌اند. درحالی‌که معمولا قضات آن‌ها را به دلیل اینکه می‌گویند نمی‌دانسته‌اند آن تپه یا محوطه تاریخی بوده است، تبرئه می‌کنند.

مصطفی ده‌پهلوان در آیین اختتامیه کارگاه آموزشی «تعیین عرصه و پیشنهاد حریم محوطه‌های باستانی»، با اشاره به اینکه در موضوع تعیین عرصه و حریم در برخی از مواقع بین همکاران باستان‌شناس اختلاف نظرهایی وجود دارد و برخی از فعالیت‌ها آنگونه که درست است پیش نمی‌رود، بر امر آموزش لحظه به لحظه در این حوزه تأکید کرد و گفت: اگر از ۱۰۰ باستان‌شناسی که برای تعیین عرصه و حریم به محوطه می‌روند ۱۰ نفر هم نیاز به آموزش داشته باشند ما باید این امکان را برای آن تعداد فراهم آوریم.

مصطفی ده‌پهلوان امروز (۱۴ بهمن ماه) در حاشیه بازدید از شهر قدیم جیرفت، با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری محوطه‌های باستانی، اظهار کرد: از شهر تاریخی جیرفت با وسعت قابل توجه توسط مردم منطقه به‌عنوان «دقیانوس» هم شناخته می‌شود و لازم است تعیین حریم آن جزو اولویت‌های کاری باشد.

او ادامه داد: شرایط اقلیم جیرفت در فصل زمستان منحصربه‌فرد است که در کنار شهرت تاریخی‌اش می‌تواند به یک مقصد گردشگری هم تبدیل شود. برای رسیدن به این هدف باید زیرساخت‌های لازم با در نظر گرفتن همه جوانب محوطه فراهم شود. 

وی بر لزوم حمایت از ادامه کاوش‌ها تاکید کرد و افزود: برای معرفی بیشتر محوطه‌های تاریخی باید از اعتبارات دیگر بخش‌ها برای این مهم استفاده شود تا کاوش‌ها ادامه داشته باشد. اگرچه در نتیجه کاوش‌های گذشته به یافته‌های خوبی دست یافتیم، اما به گفته کارشناسان نتایج باید بیش از این انعکاس یابد.

سعید شاهرخی، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان در این بازدید، بر سنددار شدن محوطه تاریخی شهر قدیم جیرفت (دقیانوس) تاکید کرد که به‌صورت جدی در دستور کار است و گفت: اگر اداره کل راه و شهرسازی جنوب کرمان همکاری کند، این‌ عرصه تاریخی جزو نخستین محوطه‌هایی است که ظرفیت سنددار شدن دارد.

او افزود: پیگیری این موضوع در دستور کار حوزه حقوقی املاک اداره کل میراث فرهنگی قرار دارد تا این عرصه با وسعت دو هکتار به‌زودی صاحب سند شود.

سیدمنصور سیدسجادی شامگاه ۱۴ بهمن ماه در آیین رونمایی از نیم تنه مرمت شده کاوش‌های کنارصندل به اهمیت ادامه فعالیت‌های پژوهشی تاکید کرد و گفت: هنوز مشخص نیست این نیم تنه متعلق به یک روحانی است یا یک شخصیت برجسته؛ لذا کاوش‌ها و اقدامات پژوهشی باید ادامه داشته باشند.

سرپرست گروه کاوش کنارصندل جیرفت، نیم تنه کشف شده از تپه تاریخی کنارصندل را قدیمی‌ترین پیکر دانست که به نوبه خود بی نظیر است.

در ادامه سید علی بیگی، رئیس پژوهشکده باستان‌شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی با اشاره به کتاب چاپ شده توسط سرپرست کاوش‌های کنار صندل گفت: کتاب «باستان‌شناسی جنوب شرق فلات ایران در دوران مفرغ» شامل شش فصل است که چهار فصل آن به کرمان پرداخته است.

وی افزود: این کتاب از ارزش بالایی از نظر محتوا برخوردار بوده که برای کاوشگران و پژوهشگران مفید است.

 در این مراسم با حضور رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور از کتاب «باستان شناسی جنوب شرق فلات ایران در دوران مفرغ» و نیم تنه مرمت شده رونمایی شد.

رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با اشاره به آب و هوای مطلوب این منطقه در زمستان و منظر زیبای این محوطه تاریخی، گفت: شهر قدیم‌جیرفت می‌تواند به یک مقصد گردشگری خوب تبدیل شود.

وی اظهار امیدواری کرد، از محل موضوعات گردشگری و اعتباراتی که وزارتخانه در نظر می‌گیرد، کاوش‌ها در این محوطه تاریخی در پیش گرفته شود و رمز و رازهای محوطه و شهر را کشف کرد.

رئیس پژوهشکده باستانشناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی نیز در بازدید از شهر قدیم‌جیرفت گفت: به یمن کاوش‌های پیشین، اطلاعاتی درباره این شهر کسب کردیم‌ اما مسئله مهمی که داریم بحث انتشار این نتایج است که آنگونه که باید منعکس نشده است، پژوهشگران ما باید در انتشار کاوش‌های پیشین، متمرکز شوند.

علی بیگی با بیان‌اینکه حفاطت محوطه را باید در اولویت قرار دهیم، افزود: محوطه نیاز به مرمت دارد هر چند کارهای خوبی در این زمینه در سال‌های گذشته صورت گرفته اما نیاز به بازبینی دارد امیدواریم با همکاری اداره کل میراث فرهنگی استان و پژوهشگاه میراث فرهنگی بتوانیم محوطه را آنطور که شایسته است مرمت کنیم.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان نیز در این بازدید از سنددار شدن عرصه تاریخی شهر قدیم جیرفت با همراهی اداره کل راه‌وشهرسازی جنوب استان برای این امر خبر داد و گفت: این محوطه جز نخستین عرصه‌های تاریخی است که وزارتخانه می‌تواند در این عرصه تاریخی صاحب سند شود.

سعید شاهرخی افزود: یکی از کارهای خوبی که انجام شده با مدیرکل مسکن و شهرسازی هماهنگی کردیم و در دستور کار حوزه حقوقی املاک اداره کل میراث قرار دارد و این عرصه به‌زودی صاحب سند می‌شود.

اوایل دیماه جاری بود که بعد از ۱۵ سال، میراث فرهنگی کرمان اعلام کرد کاوش ها در تپه باستانی کُنارصندل جیرفت آغاز می‌شود اما حالا سرپرست این کاوش می‌گوید تخریب‌ها آنقدر گسترده بوده که فعلا مجبورند بیشتر بر روی مرمت تمرکز کنند و بعد به کاوش های بیشتر بپردازند.

قدمت این منطقه باستانی در نزدیکی شهر جیرفت واقع در جنوب استان کرمان تا چهار هزار و ۶۰۰ سال پیش تخمین زده می‌شود و از ارزش بالایی از نظر میراث فرهنگی برخوردار است.

جیرفت با وجود ارزش های فراوان، تا پیش از سال ۱۳۸۰ از لحاظ باستان شناسی تقریبا ناشناخته بود، اما یک باره در درجه نخست اهمیت سایت های باستان شناسی غرب آسیا قرار گرفت. به گفته یوسف مجیدزاده که نخستین سرپرست تیم کاوش کنارصندل بوده مدارک موجود، غنای هنری آثار به دست آمده و کمیت و کیفیت آنها نشان داد که حوزه فرهنگی هلیل رود در اوایل هزاره سوم قبل از میلاد بزرگترین مرکز صنعتی ـ تجاری شرق باستان در زمینه تولید و صدور کالاهای ساخته شده از انواع سنگ صابون، مرمر و مفرغ به سایر مراکز تمدنی منطقه از جمله بین النهرین بوده است.

رهاماندن محوطه باستانی کنارصندل جیرفت در سال های اخیر سبب اوضاع بحرانی این منطقه شده بود به طوری که خبرگزاری جمهوری اسلامی مردادماه امسال در گزارشی انتقادی به آن پرداخت و پس از آن نیز وزارت میراث فرهنگی اهتمام ویژه تری به موضوع نشان داد به طوری که در ماه های اخیر وزیر میراث فرهنگی به این منطقه نیز از نزدیک سفر کرد.

اما درحالی که طی چندهفته اخیر خبر خوشحال کننده آغاز کاوش ها از این تپه باستانی را شاهد بودیم، یکباره نقل قولی از سرپرست تیم کاوش آمد که وسعت خرابی های چندین ساله بی توجهی ها به این محوطه زیاد است که خبرنگار ایرنا برای کسب جزییات بیشتر به سراغ سید منصور سیدسجادی سرپرست تیم کاوش و مرمت که به عنوان ناجی شهر سوخته سیستان و بلوچستان نیز شناخته می‌شود رفت و با وی گفت و گو کرد.

وی گفت: در بیشتر محوطه‌های حفاری شده کنارصندل کمتر از موادی همچون سنگ، فلز و بیشتر از خشت و گل استفاده شده است و اگر رسیدگی نشود به دلیل تغییرات جوی و باد و باران صدمه می‌بینند.

یدسجادی افزود: ۱۵ سال به این محوطه‌ها رسیدگی نشده است و این مساله موجب شده تخریب ها شدیدتر شود.

این باستان شناس برجسته کشورمان ادامه داد: اگر یکی از دیوارها و ساختارها صدمه ببیند در صورتی که در همان زمان مرمت شود، هم هزینه کمتری خواهد داشت و هم از تخریب دیگر قسمت‌ها جلوگیری می‌شود.

وی یادآور شد: باتوجه به شرایط موجود، اولویت ما در کنارصندل حفاری و کاوش گسترده نیست و در درجه اول به دنبال حفظ و احیای کارهای گذشته هستیم و تمرکز را بر مرمت و حفاظت از آثار گذاشته‌ایم.

سیدسجادی با بیان اینکه کار را بر روی پنج نقطه مهمتر آغاز کرده‌ایم و تمیزکاری های اولیه را نیز انجام دادیم افزود: کار اصلی مرمت را هم از هفته جاری آغاز می‌کنیم.

وی اضافه کرد: تلاش می‌کنیم با کسب اعتبار لازم سال آینده کار کاوش را هم در کنار کار مرمت انجام دهیم.

سیدسجادی بیان کرد: در محدوده بسیار کوچکی در زمینه کاوش کار می‌کنیم و اعتبار بیشتری را به مرمت اختصاص داده‌ایم.

بازسازی نقش برجسته

وی گفت: یکی از همکاران در حال بازسازی نقش برجسته‌ای است که نحوه نگهداری از آن مناسب نبوده و بخش زیادی از آن تخریب شده است.

این نقش برجسته که به گفته سیدسجادی بیشتر آن تخریب شده در واقع یک پیکره بر روی خشت است که در زمان کاوش نیم‌تنه‌ای شامل دست ها و دامن آن باقی مانده بود. این نقش برجسته خشتی با قدمتی حدود چهار هزار و ۵۰۰ ساله، یک مرد با دامن منقوش را نشان می دهد که ۲ بازوی برهنه با دستانی بسته شده در مقابل سینه دارد. دامن این مجسمه با رنگ های سیاه و قرمز با اشکال لوزی شکلی تزئین شده اند و بالاتنه آن با رنگ زرد پوشیده شده است.

سرپرست کاوش و مرمت محوطه باستانی کنارصندل افزود: همه تخریب ها قابل جبران اما حیف است که در همان موقع به درستی نگهداری نشود و مجبور به جبران شویم.

ابعاد و میزان تخریب هر بخش

وی با اشاره به اینکه سکوهای کنارصندل شمالی صدمه بیشتری دیده است یادآور شد: نیرو، انرژی و اعتباری که می‌توانست صرف کار پژوهشی شود را برای مرمت و جبران آثار آسیب دیده گذاشته‌ایم.

سیدسجادی افزود: جبهه غربی تپه کنارصندل جنوبی که فکر می‌کنیم دروازه ورودی محوطه آنجا بوده، یک برج داشته است و نقش برجسته ای نیز در ساختاری که از آن معبد نامبرده می‌شود در آنجا قرار دارد.

سیدسجادی گفت: دیواری که در سال ۱۳۸۱ به بعد در زمان کاوش پیدا شده به‌موقع پر شده و الان سالم مانده‌ است.

این باستان شناس ادامه داد: برج و اتاقک های ورودی تخریب شده که بخشی از کار مرمت ما در این قسمت است.

وی بیان کرد: یک ساختمان مسکونی را هم می‌خواهیم مرمت کنیم که نمونه‌ای از خانه‌های مردم کنارصندل در آن زمان باشد.

سیدسجادی افزود: بخشی هم که به نظر می‌رسد قسمت اداری شهر باشد را هم مرمت می‌کنیم، در آن بخش، آثاری همچون مُهر به دست آمده بود

سرپرست تیم کاوش و مرمت کنارصندل گفت: صیانت از این مکان ها مهمتر و حفظ و احیای آنها در اولویت کار است

کاوش‌های محدود در حال انجام است

وی ضمن تشریح برخی اقدامات اظهارکرد: سه کارگاه آزمایشی مشغول کاوش است که بدانیم چه ساختارهایی در آن وجود دارد و اطلاعاتی به ما بدهد که در سال آینده کاوش در سطح وسیعی انجام شود.

سیدسجادی افزود: یک پیکره گاو و میخی فلزی کاوش شده که در مقایسه با اشیایی که در گذشته کاوش شده اهمیت بسیار کمتری دارد.

وی تاکید کرد: این اشیا فقط از نظر فنی و علمی برای ما ارزش دارند، ما درواقع دنبال اشیا نیستیم هرچند اگر شیء هم پیدا شود خوشحال می‌شویم.

سیدسجادی اضافه کرد: ما نیامده‌ایم که اشیا پیدا کنیم بلکه آمده‌ایم ببینیم ریشه‌های تمدن و فرهنگ این سرزمین کجا بوده، ارتباطات و زندگی مردم در چه زمانی به چه شیوه بوده و شهرهای آنها به چه شکل اداره می‌شده است.

قدمتی دستکم چهار هزار و ۶۰۰ ساله

وی با اشاره به قدمت این منطقه گفت: زمان اوج شکوفایی این مکان که در اوج ثروتمندی هم بوده و با تمام دنیای باستان آن موقع در ارتباط بوده حدود چهار هزار و ۴۰۰ تا چهار هزار و ۶۰۰ سال پیش است.

سیدسجادی افزود: بخشی از منطقه هم از نظر زمانی مربوط به ۲ هزار تا ۲ هزار و ۳۰۰ سال قبل از میلاد یعنی چهار هزار تا چهار هزار و ۳۰۰ سال پیش است و همان زمانی بوده که بسیاری از اشیا تولید می‌شده است.

وی ادامه داد: با توجه به یافته‌هایی که در گورستان محطوط آباد پیدا شد با اینکه غارت هم شد اما یک سلسله مدارک و اسنادی همچون استخوان باقی ماند که همکاران توانستند تشخیص دهند حکایت از یک تاریخ قدیمی تری دارد که حدود ۶ هزار سال پیش یا هزاره چهارم پیش از میلاد است.

محطوط آباد در ۳۰ کیلومتری جنوب جیرفت و در ۸۰۰ متری شرق تپه کنارصندل جنوبی قرار دارد که بر اثر حفاری های غیر مجاز و غارت اشیای باستانی آن، آثار کمی برای کاوش های باستان شناسی از آن باقی ماند.

این باستان شناس با بیان اینکه این شهرها و محوطه‌ها همیشه این قدمت را ندارند اضافه کرد: معمولا روستاهای کوچکی هستند که به مرور بزرگ تر و آبادتر می‌شوند و این توسعه و تبدیل از یک روستای کوچک به شهر بزرگی همچون کنارصندل یک دوره هزار ساله و فرآیندی طولانی است.

الواح هنوز خوانده نشده اند

وی در مورد قدمت لوح ها و ترجمه نوشته‌های آن نیز گفت: فعلا الواح خوانده نشده و این الواح تک زبانه است، مگر اینکه لوح های دیگری پیدا و خوانده شوند و از طریق آنها این الواح هم رمزگشایی شود.

ثروت عظیم ساکنان کنارصندل و رشد هنر و صنعت

سیدسجادی در پاسخ به اینکه چه چیزی در مورد کنارصندل با دیگر محوطه‌های تاریخی خاص تر است گفت: تفاوت کنارصندل با تمام سایت های همزمان آن ثروت عظیم آن بوده است.

وی یادآور شد: مردم کنارصندل تمام ثروت و اعتبار خود را داخل قبرها می‌گذاشتند و در بیرون از گورها غیر از قطعه های سفال، سنگ شکسته و مهره شکسته پیدا نمی شود.

مردم کنارصندل تمام ثروت و اعتبار خود را داخل قبرها می‌گذاشتند و در بیرون از گورها غیر از قطعه های سفال، سنگ شکسته و مهره شکسته پیدا نمی شودسیدسجادی با بیان اینکه بیشتر اشیای این منطقه غارت شده که حکایت از ثروت عظیم کنارصندل دارد افزود: ثروت بالای اینجا نشان می دهد مردم در رفاه بوده اند و به پشتوانه این ثروت، هنر و صنعت نیز پیشرفت بسیار زیادی کرده است.

سازماندهی اداری درست

وی تاکیدکرد: آنقدر سازماندهی اداری درست بوده است که در محاسباتی که کردیم حدود پنج میلیون خشت در این مکان به کار برده شده است.

سیدسجادی گفت: دشت سبزواران، سرزمینی بسیار حاصلخیز بوده و دلایل اصلی رونق اینجا همین است.

وی ادامه داد: تمدن های بزرگ در کنار رودخانه‌ها متولد می شوند، از جمله بین النهرین در کنار دجله و فرات؛ تمدن در ایران نیز در کنار کارون و کرخه وجود داشته که اینجا هم کنارصندل را در کنار هلیل رود می‌بینیم.

وجود معادن

سیدسجادی همچنین یادآور شد: یکی دیگر از دلایل وجود تمدن و رونق اینجا وجود معادن مختلف در این منطقه بوده است.

وی افزود: در شهرستان بافت هم تپه یحیی را داریم که البته آن روستا بوده و این(کنارصندل) شهری بزرگ بوده است

بازهم کمبود اعتبار

سرپرست کاوش و مرمت کنارصندل درعین حال اظهار کرد: با اینکه مدیریت میراث فرهنگی استان تلاش بسیار زیادی می کند اما تلاش یک مدیر و اداره کافی نیست و همه نهادها حتی نهادهای خصوصی هم باید به میراث کمک کنند تا بتواند اعتبارات لازم تامین شود،کمک ها نیز نباید شعاری باشد.

عزم همگانی برای کنارصندل جهانی

سیدسجادی ادامه داد: اگر می‌خواهند تمدن جیرفت و تپه‌های کنار صندل جهانی شود و آن را در سازمان یونسکو به عنوان یکی از مفاخر جهان ثبت کنیم همه باید همکاری کنند.

وی تاکید کرد: البته لزوما هم کمک ها مالی نیست، پشتیبانی فقط مالی نیست و در نبود پشتیبانی معنوی هم کار آنطور که باید و شاید پیش نمی رود که نیاز هست در کنار کمک های مالی، از دیگر ابعاد نیز حمایت شویم.

سیدسجادی گفت: مجوز کار تا ۱۵ بهمن داریم اما فکر نمی کنم کار تا آن زمان تمام شود و نیاز به تمدید یک ماهه وجود دارد.

  افشین صالحی‌نژاد اظهار داشت: مأموران اداره مبارزه با قاچاق کالا و ارز پلیس آگاهی شهرستان جیرفت با انجام اقدامات اطلاعاتی از نگهداری و فروش تعدادی اشیاء عتیقه توسط شخصی در یکی از روستاهای اطراف شهرستان جیرفت مطلع و با هماهنگی مقام قضائی متهم مورد نظر را دستگیر کردند.

دادستان شهرستان جیرفت افزود: مأموران پلیس آگاهی در بازرسی از محل مورد نظر تعداد ۳ قطعه اشیاء عتیقه شامل یک عدد پیکره سنگی مرمر از دوره پیش از تاریخ که این شیء پیکره حیوانی یک گاو است که در محل پاها میله مفرغی جهت اتصال به قطعه دیگر پایه بوده و یک عدد کاسه سنگی صابونی ساده و یک عدد کاسه سنگی دارای نقش بز کوهی که مربوط به تاریخ قبل از اسلام هستند کشف کردند.

صالحی‌نژاد با اشاره به دستگیری یک نفر در این خصوص بیان داشت: برابر نظر کارشناسان هر ۳ قلم اشیاء مکشوفه دارای ارزش تاریخی و فرهنگی بوده و دارای اصالت هستند.

دادستان جیرفت گفت: اشیاء تاریخی ضبط و متهم مربوطه با صدور قرار متناسب راهی زندان شد.

دادستان عمومی و انقلاب شهرستان جیرفت با اشاره به اینکه اشیاء عتیقه زیر خاکی به عنوان میراث فرهنگی و تاریخی این کشور محسوب می‌شوند، از شهروندان جیرفتی خواست ، در صورت اطلاع از وجود هرگونه حفاری در شهرستان و یا وجود اشیاء تاریخی در هر مکانی، در اسرع وقت با پلیس یا مامورین یگان حفاظت میراث فرهنگی تماس بگیرند و ما را در نگهداری میراث گران بهای این کشور یاری کنند.

سید منصور سیدسجادی روز پنجشنبه در نشست هم اندیشی مدیران و فعالان گردشگری جنوب کرمان اظهار کرد: کُنارصندل شرایط لازم برای ثبت را دارد اما معیارهای لازم را ندارد و زمانی می توان معیارهای لازم را فراهم کرد که کاوش ادامه یابد

وی با اشاره به نیازها برای ادامه کاوش ها و کمبود اعتبارات بیان کرد: حداقل نیاز به ۲۰ کارشناس داریم.

سیدسجادی یادآور شد: کاوش در این محوطه ۱۵ سال مغفول مانده بود و این مساله صدمه زیادی زد.

وی اضافه کرد: همکاران در اداره میراث از هیچ تلاش و کوششی دریغ نکردند اما وزارت از نظر اعتبارات در مضیقه است و نیاز به کمک دستگاه‌ها یا بخش‌های دیگر است.

این باستان شناس افزود: هدف دوم ما آموزش جوانان جیرفتی برای آماده کردن آنها است که در آینده کارها را در دست بگیرند.

وی تاکید کرد: هدف سوم ما پیدا کردن آرشیوهای گذشته در مورد کنارصندل و کارهای انجام شده است.

سیدسجادی با بیان اینکه باید کاری کنیم واژه گنج از اذهان مردم و مسئولان خارج شود اضافه کرد: باستان شناس از اشیا برای شناسایی و پیشبرد کار استفاده می کند.

وی یادآور شد: محوطه کنار صندل حریم مصوب ندارد که یکی از کارهای اولویت دار مشخص شدن این حریم است که برای مردم هم مشخص باشد.

سیدسجادی با اشاره به اینکه دسترسی به اهدافی که در حین کاوش مشخص شده می تواند در توسعه گردشگری جنوب کرمان موثر باشد گفت: شرایط جذب گردشگران زیادی در این منطقه وجود دارد که نباید از آن غافل شویم.

وی با بیان اینکه شهر دقیانوس یکی از شاهکارهای معماری دوران اسلامی است افزود: دشت سبزواران اگر تاراج نشده بود پس از مصر بزرگترین مجموعه تمدنی دنیا است و فقط شهر رم می تواند با اینجا رقابت کند.

این باستان شناس یادآور شد: از ابتدایی ترین امور صنعت گردشگری محروم هستیم، گردشگر وقتی به یک محوطه تاریخی می‌آید با از تلی از خاک مواجه می شود وقتی کارشناسی وجود نداشته باشد که توضیح دهد بی فایده است.

سیدسجادی افزود: سایه سنگین کنار صندل هم موجب نشود از سایر آثار جنوب کرمان غافل شویم

وی از زیر چاپ بودن کتابی درباره تمدن جیرفت خبر داد که با زبان ساده و در عین حال علمی آن را به مردم معرفی می کند.

بدون کمک همه بخش‌ها کنارصندل ثبت جهانی نمی‌شود

ظرفیت گردشگری جنوب کرمان مورد توجه قرار گیرد

مشاور استاندارکرمان هم در این نشست گفت: جنوب کرمان برای مناسب شدن برای پذیرش گردشگر کار زیادی دارد اما مساله اصلی معرفی منطقه است.

حمدالله فاریابی افزود: باید نگاه‌ها به جنوب کرمان تغییر کند و توجه به ظرفیت های گردشگری آن بیشتر شود.

ظرفیت های گردشگری منطقه ناشناخته مانده است

فرماندار عنبرآباد هم گفت: آگاهی مردم حتی در خود منطقه نسبت به نقاط گردشگرپذیر و بکر کم است.

یزدان افشاری پور با تاکید بر معرفی بیشتر منطقه افزود: مرتفع ترین آبشارها در عنبرآباد وجود دارد از جمله یکی از این آبشارها ۱۷۶ متر ارتفاع دارد که همچنان ناشناخته مانده است.

وی ادامه داد: نبود زیرساختهای حوزه گردشگری یکی از دلایل مغفول ماندن ظرفیت‌های گردشگری منطقه است.

فرماندار عنبرآباد با اشاره به گستردگی کشاورزی منطقه و وجود باغات بزرگ مرکبات یادآور شد: گردشگری کشاورزی را نه تنها نتوانسته‌ایم فعال کنیم حتی به عنوان گفتمان در نیاورده‌ایم.

نقش جنوب کرمان در حوزه گردشگری بازتعریف شود

رییس اتاق بازرگانی جنوب کرمان هم با بیان اینکه نقش جنوب کرمان در حوزه گردشگری باید بازنگری و بازتعریف شود افزود: در این منطقه ظرفیت های زیادی وجود دارد که می تواند مقصد گردشگری خاص شود که وجود آثار تاریخی یکی از جاذبه‌های این منطقه است.

سید مهدی طیب زاده ادامه داد: ستاد کرمان ۱۴۰۴ تشکیل شده که قرار است تا آخر این سال استان معرفی شود و در این راستا ۶۵ رویداد برگزار می‌شود.

وی خواهوان معرفی فرصت های سرمایه گذاری برای جذب گردشگر شد و اضافه کرد: مزایای گردشگری در توسعه اقتصاد، اشتغال و حفظ فرهنگ بر کسی پوشیده نیست.

طیب زاده بیان کرد: سرعت ایجاد اشتغال در گردشگری ۲ برابر و هزینه آن کمتر است بنابراین باید جیرفت و جنوب کرمان در ذهن مسولان جا بیافتد.

 ولی‌الله مرتضوی: با شروع کاوش در تپه‌های باستانی کنار صندل پس از یک وقفه طولانی هفده ساله به همراه تعدادی از خبرنگاران شهرستان جیرفت برای مشاهده کاوش‌های انجام شده و گفتگو با تیم کاوش رهسپار روستای کنارصندل و تپه‌های باستانی این روستا شدیم و پس از گذر از جاده کم‌عرض و خطرناک میانچیل با دست‌اندازهای فراوان به تپه‌ای رسیدیم.

 کاوش‌های باستان‌شناسی یوسف مجید‌زاده در اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه هشتاد و حضور باستان‌شناسان خارجی در تیم کاوش کنارصندل و تمدن ارت موجب شد که اسم و نام این تمدن بزرگ در اقصی نقاط جهان شناخته شود.

 تمدنی که پس از آن تاریخ و رها شدن کاوش‌های باستان‌شناسی به ورطه فراموشی سپرده شد و دیگر از آن اسم و آوازه خبری نیست.

بخشی از تپه باستانی کنارصندل

آنچه که از جاده اصلی میانچیل به چشم می‌آید تپه‌ای خاکی و بزرگ با پله‌هایی چوبی است و هرچه به این تپه نزدیک‌تر می‌شویم عظمت این تمدن بیشتر به چشم می‌آید که متاسفانه با گذشت زمان، عدم رسیدگی و بی‌مدیریتی‌ها، آثار کشف شده و پله‌گون دهه هشتاد مجدد تخریب و به همان حالت قبل کاوش برگشته‌اند.

 با مشاهده تیم‌های کاوش به سمت آنها رفته تا از نزدیک با کار شبانه‌روزی این تیم آَشنا شویم. در بدو ورود چهره مردی با تجربه و مسن که با دقت نظر و کنجکاوی به میلیمتر میلیمتر خاک‌ها نگاه می‌کرد، نظرمان را جلب کرد .

 سید منصور سیدسجادی از باستان‌شناسان بزرگ کشور و ناجی شهر سوخته زابل با گشاده‌رویی و حوصله ما را پذیرفت و پاسخگوی سوالات بی‌پایان ما شد.

سید منصور سیدسجادی باستان‌شناس

باستان‌شناسان دنبال گنج نیستند

 وی در ابتدای گفتگو با بیان یک‌سری اشتباهات رایج نسبت به باستان‌شناسان و کاوش‌های باستان‌شناسی گفت: این تصور اشتباهی است که باستان‌شناسان دنبال گنج هستند، این یک توهین به باستان‌شناسی و باستان‌شناسان است. پشت هر کاوش کارهای بسیار پیچیده مطالعاتی و پژوهشی قرار دارد .

ناجی شهر سوخته، اشیا را ابزار کار باستان‌شناسی دانست و خاطرنشان کرد: کار باستان‌شناسی؛ بازسازی جامعه، تاریخ، صنایع، آیین‌ها و علوم مختلف است و کار باستان‌شناسی نگهداری میراث فرهنگی کشور است.

سجادی با بیان تعلق تمدن جیرفت به همه ایران گفت: مردم جیرفت حق بیشتری از این تمدن کهن دارند و باید به خود ببالند و این تمدن در دهه هشتاد با کوشش‌های دکتر مجیدزاده به جهان شناسانده شد اما این شناخت بعد از سال ۱۳۸۶ فروکش کرده و الان کسی به این تمدن توجهی ندارد.

 وی با طرح این سوال که علت کمرنگ شدن اسم تمدن جیرفت چیست؛ خاطرنشان کرد: با کم‌کاری و عدم توجه بعضی از مسؤولان در این مدت، تمدنی که می‌توانست تاریخ جهان را متحول کند به فراموشی سپرده شده است .

 این باستان‌شناس با بیان برنامه‌های تیم کاوش گفت: در این فصل به هیچ وجه عملیات حفاری نخواهیم داشت و فقط در صدد مرمت، بازسازی و پاکسازی ساختارهایی هستیم که در این ۱۷ سال تخریب شده‌اند و متاسفانه آن چنان که باید در این مدت از این تمدن کهن باستانی دفاع نشده است.

همه موظف به دفاع از تاریخ، فرهنگ و ریشه خودمان هستیم

سجادی در پاسخ به سوالی راجع به علت به‌کار بردن واژه دفاع توضیح داد: ما همه موظف هستیم از تاریخ، فرهنگ، تمدن و ریشه‌های خودمان دفاع کنیم.

 وی با اعلام کمبود زمان و اعتبار برای احیای اکتشافات انجام شده خاطرنشان کرد: اولویت تیم کاوش با همکاری دکتر سلیمانی که تجارب کاوش در این منطقه را دارد حفظ و احیای آثار کشف شده است.

 این باستان‌شناس با ابراز تاسف نسبت به از بین رفتن نقش برجسته کنارصندل به علت عدم توجه به

حفاظت از این گنجینه باستانی و تمدنی افزود: بنده در پنج سال گذشته که به این منطقه سفر کرده بودم این نقش برجسته وجود داشت و جزو برنامه‌های اولیه من تشکیل تیمی از مرمت‌کاران و باستان‌شناسان برای مرمت و احیای این اثر باستانی بود که متاسفانه امروز هیچگونه اثری از آن نیست.

 سرپرست تیم‌ کاوش کُنارصندل جیرفت در ادامه افزود: برای بازسازی این نقش برجسته از یک مجسمه‌ساز که تخصص و تجربه باستان‌شناسی دارد دعوت شده تا از روی تصاویر نسبت به بازسازی این اثر باستانی اقدام کند و در صورت تامین بودجه و زمان برای مشاهده همه مردم و علاقه‌مندان دو نسخه مشابه آن برای نصب در موزه جیرفت و موزه کرمان ساخته خواهد شد.

 سجادی با تأکید بر اولویت داشتن شناسایی آثار، ثبت و ضبط آثار اکتشافی و مطالعاتی منقول و ساماندهی اشیا و آثار کشف شده در این دوره از کاوش‌های کنارصندل خاطرنشان کرد: متاسفانه هیچگونه اراده‌ای برای حفظ این آثار و اشیا بی‌نظیر پس از دهه هشتاد وجود نداشته و از نظر باستان‌شناسی باید گفت خجالت‌آور است که این آثار و اشیا حتی در یک کارتن مقوایی نگهداری نشده‌اند.

وی با بیان برنامه‌های خود و تیم کاوش برای تپه تاریخی کنارصندل گفت: تیم کاوش فعلی بیش از سه سال در این منطقه حضور نخواهد داشت و پس از این مدت و آماده‌سازی این محوطه باستانی برای یک کاوش باستان‌شناسی محوطه را تحویل باستان‌شناسان کرمانی یا جیرفتی خواهند داد.

 سرپرست تیم‌ کاوش کنارصندل جیرفت با درخواست از رسانه‌ها برای انعکاس اخبار مثبت گفت: در کاوش‌های گذشته در شهر سوخته زابل تعداد پنج هزار خبر مثبت از آن منطقه مخابره شد و همین اخبار مثبت موجب شناسانده شدن این تمدن به جهان و روشن شدن تصویر مردم نقاط دیگر نسبت به آن منطقه شد.

ابراز تأسف از غارت و قاچاق اشیاء باستانی تمدن جیرفت

 سجادی با ابراز تاسف از قاچاق اشیا باستانی تمدن جیرفت در سالیان گذشته خاطرنشان کرد: اکنون که آثار غارت شده از منطقه و حتی کشور خارج شده است، باید اصالت و ریشه این تمدن کهن را نشان دهیم و آثار غارت شده تمدن جیرفت امروزه به نام محوطه باستانی به نام باکتریانا که در شمال افغانستان است در بازارهای فروش آثار باستانی در حال خرید و فروش هستند.

 چهره ماندگار میراث فرهنگی کشور با درخواست از مسؤولان برای کمک به تیم کاوش برای اثبات حقانیت این تمدن باستانی ابراز کرد: از برنامه‌های ما شناسایی محدوده گورستان‌های غارت شده است تا به سؤوالات مان درباره جمعیت و مردم این تمدن برسیم و برای این مهم باید حداقل یک قبر سالم برای شناسایی فیزیک، سن، بیماری‌ها، تغذیه و نژاد آنها پیدا کنیم که متاسفانه در سالیان گذشته برای به‌دست آوردن آثار باستانی تمام گورستان‌های منطقه ویران شده است.

 سرپرست تیم‌ کاوش کُنارصندل جیرفت با اعلام کشف دو شی کوچک در گمانه‌زنی‌های آزمایشی در محوطه باستانی کنارصندل گفت: این آثار شامل مجسمه یک گاو مرمری هفت سانتی و یک میخ فلزی با سری شبیه سر انسان است که برای شناسایی بهتر و مرمت به کرمان ارسال خواهد شد.

سجادی در پاسخ به پرسشی در رابطه با تدابیر اندیشیده شده برای نقش برجسته کنار صندل پس از بازسازی توسط مجسمه‌سازان خبره گفت: پس از بازسازی این نقش برجسته به‌صورت علمی برای حفاظت بیشتر در برابر عوامل طبیعی و انسانی پوشانده خواهد شد.

جایگاه تمدن جیرفت کجاست؟ 

 این باستان‌شناس درباره جایگاه تمدن جیرفت در تاریخ اظهار داشت: اگر بخواهیم این تمدن را با تمدن‌های دیگر مقایسه کنیم این تمدن جایگاه بسیار والایی دارد، منتها این جایگاه باید شناسانده شود و از برنامه‌های من انتشار کتب و بولتن در قالب گزارش‌های علمی برای باستان‌شناسان و کارشناسان مرمت آثار باستانی و انتشار کتب و مقاله در رابطه با فرهنگ، مردم و تمدن در قالب سلسله کتاب‌های از (ایران چه می‌دانم ) است.

 وی از تالیف یک کتاب به نام کرمان باستان خبر داد و افزود: جیرفت یکی از ۶ محوطه و شهر باستانی است که وسعت این تمدن در نوع خود بی‌نظیر است و شناسایی این تمدن زمان زیادی می‌طلبد، باید کاوش مستمر در این محوطه تاریخی ادامه داشته باشد تا این تمدن آنچنان که شایسته آن است شناخته شود.

 سجادی با بیان بکار رفتن پنج میلیون خشت در کنارصندل شمالی خاطرنشان کرد: مردم این تمدن از یک سطح بالای اداری و تفکر مدیریتی برخوردار بوده‌اند و هدف ما شناختن همین موضوعات و جامعه آن زمان است.

 وی با بیان لزوم توجه به بودجه و اعتبارات کاوش‌های کنارصندل عنوان داشت: خوشبختانه مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان کرمان توجه خاصی به این موضوع دارد، اما با این تعداد عوامل فردی و سخت‌افزاری این تمدن جهانی نخواهد شد و مسؤولان باید به جذب بودجه و اعتبار برای کار مداوم دغدغه داشته باشند.

این باستان‌شناس با تاکید بر لزوم کارهای مرمتی و حفاظتی پس از کاوش‌ها بیان داشت: بعد از کاوش‌ها باید به‌طور مداوم و روزانه به این مناطق رسیدگی شود تا در صورت کوچکترین صدمه‌ای نسبت به مرمت و بازسازی آن اقدام شود.

پیرمرد روستایی که نگران حدود محوطه باستانی کنارصندل است 

پیرمرد روستایی که شاهد گفتگوی خبرنگاران با سرپرست تیم‌ کاوش کُنارصندل جیرفت بود، با ابراز نگرانی از مشکلات بوجود آمده در زمینه حدود محوطه باستانی کنارصندل خواستار توجه مسؤولان به این موضوع و تغییر محدوده شد.

  سرپرست تیم‌ کاوش کُنارصندل جیرفت در ادامه با بیان انعکاس این مشکل مردم و درخواست از مسؤولان مربوطه برای حل آن خاطرنشان کرد: جلوگیری از عدم‌ توسعه روستاهای اطراف تپه باستانی کنارصندل و مشکلاتی که برای مردم‌ کُنارصندل ایجاد شده نتیجه نقشه‌ای است که برای عرصه و حریم تپه کُنارصندل تعیین شده که غلط است و باید مجدد بررسی شود.

فارس: در این بازدید آنچه که به چشم می‌آمد عزم تیم کاوش برای شناساندن این تمدن باستانی با اولویت مرمت، بازسازی و پاکسازی است و متاسفانه با این بودجه و اعتبارات اندک این مهم به‌خوبی انجام نخواهد شد و می‌طلبد مسؤولان استان و شهرستانی در کنار مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مجدانه پیگیر اعتبار و بودجه برای این مهم باشند و نسبت به جذب بودجه و اعتبارات بیشتر برای حفظ و انتقال این میراث کهن به آیندگان و شناساندن آن به جهان اقدامات موثری انجام دهند./فارس نیوز

امام جمعه شهرستان جیرفت به کاوش‌های دهه ۸۰ و برگزاری همایش‌های متعدد بین‌المللی توسط دکتر یوسف مجیدزاده در آن دوره اشاره و خواستار برگزاری همایش‌های باستان شناسی در جهت استفاده از رای و نظر محققین داخلی و خارجی و همچنین معرفی و شناسانده شدن بیشتر تمدن جیرفت شد.

حجت‌الاسلام تارم گفت: کاوش‌ها و تحقیقات جدید در کُنارصندل که با وقفه طولانی ۱۶ ساله در دولت مردمی آیت‌الله رییسی آغاز شده جای تشکر و قدردانی دارد.

وی در ادامه ابراز داشت: امیدواریم با توجه به تجارب گروه کاوش در کاوش‌های پیش‌رو نتایج خوبی برای شهرستان جیرفت، استان کرمان و کشور را شاهد باشیم.

سیدمنصور سیدسجادی نیز در این دیدار، ضمن اشاره به تجربه‌های باستان شناسی خود از کاوش در مناطق مختلف کشور، بیان داشت: ما سعی کردیم هر جا کار انجام‌ می‌دهیم علاوه بر باستان شناسی، گرهی از مشکلات مردم آن‌ منطقه را نیز باز کنیم.

سرپرست تیم‌کاوش کُنارصندل جیرفت به یکسری از مشکلات مردم این منطقه اشاره کرد و گفت: جلوگیری از عدم‌ توسعه این روستا و مشکلاتی که برای مردم‌کُنارصندل ایجاد شده نتیجه نقشه‌ای است که برای عرصه و حریم تپه کُنارصندل تعیین شده که غلط است و باید مجدد بررسی شود.

وی با اشاره به اینکه ما نمی‌توانیم‌ جلوی توسعه روستا و کارهای عمرانی روستا را بگیریم، خاطرنشان کرد: ما به‌عنوان سربازان قلم به دست مدافع فرهنگ این مملکت باید در کنار کار و وظیفه خود، مشکلی برای مردمی که در آن‌منطقه زندگی می‌کنند ایجاد نکنیم.

 مدیرکل صنعت معدن و تجارت جنوب کرمان با مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان کرمان و مشاور استاندار کرمان در جنوب استان و معاون فرماندار شهرستان جیرفت در محل اداره کل صنعت، معدن و تجارت جنوب کرمان، دیدار کرد.

 مسلم مروجی فرد گفت: این جلسه و دیدار به دنبال شروع کاوش‌های باستان شناسی و لزوم کمک به ورود سرمایه گذاران به این مقوله مهم برگزار شد.

وی با بیان اینکه جنوب کرمان نیازمند حضور سرمایه گذاران در همه بخش‌ها و حوزه‌ها است، اظهار داشت: با توجه به درخواست مدیرکل محترم میراث فرهنگی و گردشگری استان مبنی بر کمک و حمایت واحد‌های صنعتی و معدنی از کاوش‌های باستان شناسی، اداره کل صمت جنوب کرمان برای حمایت از کاوش‌های باستان شناسی و مقوله گردشگری جنوب استان، سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی را به این سمت هدایت خواهد کرد تا شاهد پیشرفت جنوب کرمان در همه ابعاد آن باشیم.

مروجی فرد افزود: با توجه به نیاز جنوب استان به جذب و حمایت از سرمایه گذار، اداره کل صنعت، معدن و تجارت جنوب کرمان به عنوان دبیرخانه کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید جنوب کرمان، در جهت تسهیل گری، از همه طرح‌های این حوزه حمایت خواهد کرد.

مدیرکل صمت جنوب کرمان با بیان این که اداره کل صنعت، معدن و تجارت جنوب کرمان در جهت تسهیل در کار سرمایه گذاران، روند صدور مجوز را به کمترین زمان ممکن کاهش داده است، گفت: در این جلسه پیشنهاداتی نظیر تسهیل گری در جذب سرمایه گذار از طریق کاهش زمان روند صدور مجوز‌های سرمایه گذاری و احداث اماکنی مانند هتل در جنوب کرمان که در مسیر پیشرفت و توسعه قرار دارد، ارائه شد.

کشف جذاب شهر دقیانوس

چند سالی بود که جیرفت با خشکسالی دست‌وپنجه نرم می‌کرد و روستاییانی که تنها درآمدشان از کشاورزی بود، از نظر امرار معاش دچار مشکلاتی شدند. تا اینکه روزی یکی از کشاورزانی که با ناامیدی زمینش را شخم می‌زد، با بخشی از یک کاسه روبه‌رو شد که از زمین بیرون آمده بود. او زمین را کند، غافل از آنکه زمینش، گورستانی است که بخشی از تاریخ ایران در آن مدفون شده است. آوازه کشف گنج منجر به فروش بسیاری از آثار تاریخی این منطقه شد.

با این حال، داستان این تمدن فراموش‌شده از آنجا آغاز شد که حدود ۱۰ سال قبل رودخانه هلیل‌رود بار دیگر طغیان کرد و پس از فروکش آن، مردم محلی که پیش از این افسانه‌ها در خصوص شهر دقیانوس و کشف گنج در اطراف شهر جیرفت در داستان‌های محلی به کودکان می‌گفتند، پس از پایان سیلاب دیدند که سیل شهری عظیم را نمایان کرده است.

حوزه فرهنگی هلیل‌رود که در نزدیکی جیرفت امروزی واقع شده است، یکی از مراکز تمدنی شرق باستان محسوب می‌شود و گمان می‌رود مهد تمدن ارت بوده است. در هزاره سوم قبل از میلاد، سرزمینی رویایی و پیشرفته مملو از فرهنگ، هنر، تمدن و قدرت به نام «ارت» وجود داشت.

پادشاه مقتدر ارت بر قلمرویی سرشار از ثروت حکومت می‌کرد که در حاشیه رودخانه عظیم هلیل‌رود قرار داشت. این سرزمین شامل دره‌ای مملو از زمین‌های کشاورزی، معادن و چهار راهی برای عبور کاروان‌های مختلف می‌شد.

در کتاب‌های تاریخ آمده است که سومریان خط را اختراع کردند و آن را به دیگر ملل آموختند؛ اما کتیبه‌های به دست آمده از جیرفت در سال ۱۳۷۹ هجری شمسی نشان دادند که ممکن است اهالی این شهر بسیار قبل‌تر از سومریان به پدیده خط و نگارش مسلط شده بودند 

شهر دقیانوس که در حوزه هلیل‌رود جای گرفته، از شهرهای شکوفا در دوره اسلامی بوده است. این شهر از اواخر سده هفتم هجری به بعد به دلایلی که دقیقا مشخص نیست، به‌تدریج متروک شد و رو به ویرانی نهاد؛ به‌طوری که شواهد مختصر و اندکی از سده هشتم هجری در سطح این شهر وجود دارد. به نظر می‌رسد که هجوم اقوام ویرانگر غز، ناامنی راه‌های تجاری، تغییر راه‌ها از مسیر جیرفت و عواملی که بر اثر این اتفاقات رخ داد، شهر دقیانوس را خالی از سکنه کرد.

شهرسازی دقیانوس

شهر جیرفت به عنوان مرکز حوزه فرهنگی جازموریان در جنوب شرقی ایران قرار دارد. سنگ واره های حیوانی عظیم الجثه، آثار پراکنده دوران پارینه سنگی هزاره پنجم و آثار دوران نوسنگی هزاره سوم همگی نشان دهنده قدمت شهر جیرفت هستند.

شکوفایی تمدن شهر جیرفت به دوره آغاز شهر نشینی در هزاره سوم و دوم پیش از میلاد بر می گردد. در هزاره سوم نیز بازرگانانی برای خرید چوب و مس به جیرفت رفت و آمد می کردند. با اینکه در آن زمان محل دقیق شهر جیرفت معلوم نیست، اما به قدری اعتبار داشته که تاجران و صنعتگران به این ناحیه سفر می کردند.

در کشفیات دو دهه به این نتیجه رسیدند که تمدن هلیل رود آوازه اش به سومر رسیده بود و همین دلیل دیگری برای اثبات غنی بودن فرهنگ هلیل رود است که آثار کشف شده از جیرفت به دوره سومر می رسند.

یکی دیگر از شرایط لازم برای رسیدن به چنین فرهنگ و تمدنی داشتن شرایط اقلیمی مناسب در شهر جیرفت بوده است. قسمت باستانی شهر قدیم جیرفت معروف به شهر دقیانوس است

در شهر قدیمی جیرفت محله ها و کوچه های بسیاری پیدا شده که نشانگر وجود بیش از صد محله و صد میدان‌ در دقیانوس است. همین تعداد زیاد محله‌ ها نشان دهنده وسیع و پررونق بودن شهر دقیانوس در دوره سلجوقیان است.

حتی گورستانی در دو کیلومتری این شهر وجود دارد که مورد توجه باستان‌ شناسان قرار گرفته است و براساس کاوش های انجام شده بر روی آثار کشف شده از این گورستان به سه نوع تدفین معمولی، سردابه ای و تابوتی رسیده اند

در حالت کلی، بخش‌ های مختلف این شهر در طی چهار مرحله باستان‌ شناسی از خاک کشف شده اند، مانند بخش های حفاظتی، صنعتی، مسجد شهر و مناره. مسجد شهر قدیم جیرفت با ۱۲۰۰ سال قدمت یکی از کهن ترین مساجد جهان اسلام است و جزو اولین مساجد احداث شده در ایران به شمار می رود.

این مسجد در حاشیه رودخانه هلیل رود در شهر دقیانوس ساخته شده است و نمادی از معماری ایران‌ است. این مسجد بی نظیر به دستور عمرولیث در دوره صفاری و در دهه سوم هجری قمری احداث شده است که به عنوان یکی از بزرگ‌ ترین مساجد جهان اسلام شناخته می شود. همچنین در دوران اسلامی نیز در نزدیکی بازار شهر، حمامی از دوران اسلامی کشف شده است که بسیار دیدنی است.

وی ادامه داد: ماموران پس از تحقیق پلیسی و یکسری اقدامات اطلاعاتی محل اختفای متهمان را شناسایی و با هماهنگی مرجع قضایی در بازرسی از مخفیگاه آنان ۱۰۲ شیء تاریخی کشف کردند.

فرمانده انتظامی استان کرمان با اشاره به اینکه از متهمان یک دستگاه گنج‌یاب، ۲ قبضه سلاح گرم و سرد به همراه ۲ تیغه خشاب و ۱۴ فشنگ جنگی، یک عدد اسپری دفاع شخصی به همراه مقادیری مشروبات الکلی کشف و ضبط شد، بیان کرد: بنا به نظر کارشناسان، ارزش ریالی این اشیای عتیقه بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال اعلام شده است.

وی خاطرنشان کرد: در این زمینه چهار متهم دستگیر و پس از تشکیل پرونده به منظور سیر مراحل قانونی تحویل مراجع قضایی شدند.

این شهر جزو بزرگترین شهر‌های دوره اسلامی کشور محسوب می‌شده‌است. شهر دقیانوس در زمان سلجوقی از قطب‌های تجاری و اقتصادی ایران با کشور‌های شرقی منطقه بوده‌است. مارکو پولو، جهانگرد مشهور ایتالیایی نیز، در سفرنامه خود از شهر تاریخی دقیانوس به عنوان یک شهر پرشکوه یاد کرده‌است.

وی بیان کرد: طی روز گذشته بازدیدی توسط فرماندار و مدیر پروژه از قلعه مذکور انجام شد و با توجه به طی فرایند تعیین پیمانکار و عقد قرارداد، به زودی عملیات مرمتی قلعه گلاشکرد شروع می‌شود.

معاون میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان با بیان اینکه پس از مرمت این اثر تاریخی، احیاء آن در اولویت قرار می‌گیرد، افزود: ضمن تشکر از فرماندار شهرستان فاریاب که توجه زیادی به مرمت آثار تاریخی دارد، در سال‌های گذشته مرمت این قلعه با اعتبارات محدود انجام می‌گرفته که چشمگیر نبوده است.

وی بیان کرد: قلعه گلاشکرد در روستایی به همین ‌نام در شهرستان فاریاب واقع شده و به دوره اسلامی بر می‌گردد که در دوره صفویه و بعد از آن فعال بوده است.

شفیعی با اشاره به اینکه استان کرمان دارای آثار تاریخی و محوطه‌های باستانی زیادی است که بیشتر این آثار در شهرستان‌های جنوبی وجود دارند، خاطرنشان کرد: امیدواریم فرمانداران این شهرستان‌ها در خصوص تخصیص اعتبار برای مرمت و احیاء ابنیه تاریخی همکاری لازم را با اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان کرمان داشته باشند./ایرنا

وی افزود: تاکنون با همکاری این شرکت صنعتی حصار جنوبی و غربی قلعه منوجان مرمت شده و کاوش‌های باستان‌شناسی با هدف شناخت لایه‌های فرهنگی آن نیز انجام شده و با تخصیص اعتبار جدید عملیات مرمت حصار غرب تا شمال غرب نیز اجرا می‌شود.

فعالی به عملیات سنگفرش خیابان منتهی به قلعه منوجان با تخصیص اعتبار پنج میلیارد تومان توسط شهرداری منوجان اشاره کرد و گفت: برای بازدید از این قلعه تاریخی مسیر دسترسی مناسب از اولویت‌هاست که خوشبختانه با همکاری شهرداری این اتقاق به زودی رقم می‌خورد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کرمان در ادامه از تجهیز هتل سنتی شهرستان منوجان با اعتباری معادل ۱۵ میلیارد تومان که توسط شرکت گهرزمین تامین می‌شود، خبر داد و بیان کرد: این طرح طی دو ماه اجرا می‌شود و ما می‌توانیم بیش از گذشته میزبان مسافران و گردشگران شهرستان منوجان باشیم.

وی با اشاره به ایجاد کارگاه‌های آموزش و تولید صنایع‌دستی در منوجان با همکاری معین اقتصادی این شهرستان بیان کرد: ۳۲ دار بزرگ و ۱۲ دار کوچک برای بافت گلیم و قالی از سوی اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان کرمان به این کارگاه‌ها اهدا شده تا بتوانیم در توسعه صنایع‌دستی و تامین معیشت و درآمد هنرمندان این منطقه نقش مهمی را ایفا کنیم.

فعالی خاطرنشان کرد: خوشبختانه مسئولان مرتبط با صنعت گردشگری در شهرستان‌های جنوبی همکاری خوبی با اداره‌کل میراث فرهنگی استان کرمان دارند که جای تشکر دارد./ایسنا

 وی با اشاره به اینکه با مدیریت ضعیف در حوزه میراث فرهنگی این شهرستان، رزومه من و شمای مدیرکل میراث فرهنگی استان در حوزه میراث فرهنگی جیرفت خراب شده است، افزود: مردم از عملکرد ما در حوزه میراث فرهنگی گلایه‌مند هستند و حقیقتا من حق را به آنها می‌دهم زیرا در طی همه این سالها هیچ اتفاق قابل توجهی در حوزه میراث فرهنگی در شهرستان شاهد نبودیم.

 بلندنظر با اشاره به روند کند ساخت‌ موزه منطقه‌ای جیرفت، عدم تعیین حریم و پساماندهی محوطه تاریخی کنارصندل را نیز عامل دیگر نارضایتی مردم عنوان کرد و افزود: تپه باستانی کنارصندل و شهر قدیم جیرفت نیاز به مرمت اضطراری دارد تا از تخریب بیشتر آن جلوگیری شود.

 فرماندار جیرفت در ادامه خاطرنشان‌کرد: تعیین تکلیف حریم محوطه تاریخی کنارصندل الزامی است.

وی عدم تعیین حریم کنارصندل را عامل مشکلات بسیاری در این روستا عنوان کرد و افزود: کار رسیدگی به امورات مردم روستای کنارصندل با مشکل مواجه است، با وجود اینکه دهیاری‌ها اعتبارات خوبی دارند اما در روستای کنارصندل این اعتبارات نمی‌تواند هزینه شود زیرا در همه حوزه‌ها اعم از رفاهی، تفریحی، ورزشی، عمرانی، کشاورزی و غیره حریم کنارصندل مانع کار است که باید مشخص شود حریم کنارصندل تا کجاست و از کدام محدوده مردم می‌توانند امورات خود را انجام دهند.

بلندنظر اظهار امیدواری کرد، در فرصت پیش رو با همکاری اداره کل میراث فرهنگی کرمان بتوان شاهد انجام یک‌ اتفاق خوشایند در این حوزه باشیم.

 فریدون فعالی مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان نیز در این جلسه از کنارصندل و موزه بزرگ جیرفت به عنوان پروژه‌های هدف استان کرمان نام برد و افزود: اولویت ما تخصیص اعتبار و کار روی پروژه‌های هدف استان است.

 فعالی با اشاره به اینکه موزه منطقه‌ای جنوب‌شرق کشور در جیرفت در حال ساخت است، افزود: ما در استان کرمان غیر از موزه جیرفت، موزه باستان‌شناسی نداریم و به‌دلیل اهمیت این منطقه است که این اتفاق افتاده و ساخت چنین موزه‌ای در جیرفت در نظر گرفته شده است.

 وی خاطرنشان کرد: متاسفانه از سال ۸۶ که کلنگ احداث این موزه زده شد، کار ساخت با وقفه طولانی مدت در دوران مدیریت‌های قبلی مواجه شد که نه من و نه تیم همراه من مقصر بود.

 وی تصریح کرد: البته ما توانستیم با تلاش زیاد تخصیص اعتبار برای موزه جیرفت را دوباره به جریان بیندازیم و مطمئنا دیگر شاهد وقفه در روند ساخت موزه نخواهیم بود.

 مدیرکل میراث فرهنگی کرمان عنوان کرد: ۵ میلیارد تومان اعتبار ابلاغ شده و آماده اجرای کار برای ساماندهی کنارصندل و ایجاد سایت موزه در این‌محوطه تاریخی آماده است و ۵ میلیارد تومان هم از محل اعتبارات ۱۴۰۲ برای کنارصندل پیش‌بینی شده است و همچنین۲۰ میلیارد تومان هم برای موزه جیرفت در نظر گرفته شده است.

 فعالی یادآور شد: آقای اعظمی نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس شورای اسلامی می‌تواند در زمینه جذب اعتبار مستقل برای موزه جیرفت کمک کند.

وی در ادامه از راه‌اندازی خانه خلاق صنایع دستی در جیرفت خبر داد و افزود: دومین خانه خلاق صنایع دستی استان کرمان با اعتبار ۱۰ میلیارد ریال به‌زودی در جیرفت راه‌اندازی می‌شود به این دلیل که هم جیرفت برای ما اهمیت دارد و هم مطالبه‌گری که دارند./ فارس

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت جنوب کرمان در رابطه با این بازدید اظهار داشت: در راستای اجرای برنامه آموزشی برای تربیت و آموزش نیروهای فنی و‌ ماهر برای معادن و صنایع معدنی جنوب کرمان، از مرکز آموزش فولاد پاسارگاد به عنوان مجری طرح تیتانیوم کهنوج بازدید شد.

مسلم مروجی فرد با بیان اینکه مرکز آموزش فولاد پاسارگاد از بروزترین مراکز آموزشی کشور است که توسط بخش خصوصی احداث شده، افزود: با توجه به جلسات مکرر و متعددی که با مدیران ایمیدرو برای آموزش نیروهای مورد نیاز معادن و صنایع معدنی جنوب کرمان برگزار شده است برای تجهیز ۲ مرکز آموزشی در جیرفت و‌ کهنوج، تجربیات این مرکز مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

وی آموزش تخصصی و مهارت محور را از نیازهای ضروری معادن و صنایع معدنی جنوب کرمان برشمرد و گفت: اداره کل صنعت، معدن و تجارت جنوب کرمان، آموزش نیروهای فنی و ماهر مورد نیاز را با استفاده از تجربیات مرکز آموزشی فولاد پاسارگاد و توسط ایمیدرو در ۲ شهرستان جیرفت و کهنوج آغاز خواهد کرد.

در ادامه معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان و در حاشیه بازدید از مجتمع ذوب آهن فولاد پاسارگاد در شیراز، هدف از این بازدید را بررسی ظرفیت ها و توانمندی های این شرکت به عنوان بهره بردار و مجری طرح تیتانیوم کهنوج برشمرد و اظهار داشت: در این بازدید چرخه کامل، شامل کلیه مراحل نظیر خردایش و تغلیظ سنگ آهن، تبدیل کنسانتره تولیدی به گندله، تبدیل گندله به آهن اسفنجی، تولید شمش و نورد مشاهده و‌ بررسی شد.

امیر حسن زاده با بیان اینکه مجتمع ذوب آهن فولاد پاسارگاد یک مجتمع کامل، منظم با تیم حرفه ای و با بهره وری بالا است، افزود: این شرکت می تواند برنامه و خواسته ها را در تیتانیوم کهنوج با تکمیل چرخه و مراحل تولید تیتانیم عملی نماید.

وی اهمیت آموزش را در شرکت فولاد پاسارگاد از نکات جالب و قابل توجه دانست و گفت: با توجه به مشاهدات در این بازدید، مقوله آموزش در این مجتمع به عنوان یک سرمایه گذاری محسوب می شود که باعث افزایش بهره وری در همه ابعاد خواهد شد.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان بیان داشت: در این سفر به مدیران فولاد پاسارگاد پیشنهاد برگزاری دوره های آموزشی برای نیروهای تیتانیوم کهنوج ارائه شد که در ۳مرحله از طریق فنی و حرفه ای، دانشگاه علمی کاربردی و در نهایت با احداث مرکز آموزش اختصاصی قبل و ضمن خدمت برای کارکنان تیتانیوم کهنوج اجرا شود.

 روز گذشته با حضور حسینی فرماندار فاریاب،نماینده اداره کل و مدیر میراث فرهنگی ۴ شهرستان جنوبی از قلعه تاریخی گلاشگرد بازدید و طبق درخواست فرماندار مقرر گردید که اداره کل نسبت به مرمت دیوار های چهار طرف و نصب درب ورودی اقدام کرده تا از ۴ ماه آینده فاز اول قلعه به بهره برداری برسد. 

فرماندار از امادگی مشارکت مردم، و ماشین الات دولتی جهت سرعت بخشیدن به کار و همچنین آمادگی در برگزاری یک رویداد فرهنگی و اجتماعی در پاییز امسال، جهت معرفی این مکان تاریخی خبر داد. 

لازم به ذکر هست عملیات مرمت از ماه پیش رو آغاز خواهد شد.

وی از سفر قائم مقام وزیر میراث فرهنگی به استان کرمان ابراز بی اطلاعی کرد و  همچنین از مسئولان میراث فرهنگی استان خواست‌ در این مورد نیز پاسخگو باشند و افزود: جای تعجب دارد چرا جنوب کرمان در برنامه ها گنجانده نشده که اعتراض دوستداران میراث فرهنگی و مردم حوزه انتخابیه‌ام را در پی داشت.

نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس افزود: محل نگهداری آثار باستانی جیرفت غیراستاندارد است و بخشی از آثار در موزه کرمان و انبار میراث فرهنگی نگهداری می‌شوند در حالی که توسعه گردشگری  منوط به تامین  زیرساخت است اما اشیاء کشف شده همچنان  در دسترس عموم مردم نیستند.

وی اعتبارات موزه جیرفت را  قطره چکانی عنوان کرد که پاسخگوی  طرح نیستند و اظهار کرد: موزه منطقه ای جیرفت یکی از بزرگترین سایت موزه های کشور محسوب می‌شود که در سال ۱۳۸۶ عملیات اجرایی آن آغاز شده اما همچنان در بحث اعتبارات مورد بی‌مهری قرار گرفته است.

نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس هدف از احداث موزه جیرفت را  معرفی هر چه بیشتر تمدن حوزه فرهنگی هلیل‌رود دانست که متاسفانه روند آن کند است و اظهار کرد: در سفر اخیر مقامات‌ میراث فرهنگی کشور  به استان کرمان، حوزه فرهنگی هلیل‌رود به عنوان بهشت باستان‌شناسان مورد بی توجهی‌قرار گرفته که پاسخگویی مسئولان امر را می‌طلبد.

علی دارابی معاون وزیر میراث فرهنگی به مناسبت هفته میراث فرهنگی به استان کرمان سفر کرده بود که طی این‌مدت بازدید از  ابنیه های تاریخی و گردشگری استان کرمان در برنامه کاری اش قرار گرفته بود اما در لیست بازدیدهای وی جیرفت و جنوب کرمان‌جایی نداشت که دوستداران میراث فرهنگی و مردم  از روند این سفر انتقاد کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، در دهه ۸۰ با کشف اشیاء ارزشمندی در تپه باستانی کنارصندل جیرفت ثابت شد یکی از کهن‌ترین تمدن‌های جهان را میزبانی می‌کند که متاسفانه  بخشی از آنها در حال نابودی هستند./ایسنا

علی دارابی شامگاه دوم خردادماه با حضور در گلزار شهدای کرمان به مقام شامخ شهداء به ویژه سردار حاج قاسم سلیمانی ادای احترام کرد.

وی در ادامه در جمع خبرنگاران افزود: استان کرمان مهد تاریخ است و بیشترین آثار تاریخی و ثبتی را در کرمان داریم و به طور ویژه به آن باید بپردازیم و این کار را انجام خواهیم کرد.

معاون وزیر میراث فرهنگی در پاسخ به سئوال خبرنگار ایسنا در خصوص آخرین تصمیمات این وزارتخانه در زمینه واگذاری ارگ راین و باغ موزه هرندی کرمان توسط صندوق احیاء گفت: روز گذشته واگذاری این دو بنا تا اعلام نظر کمیته نفایس منتفی و مقرر شد در کمیته نفایس این دو بنا بررسی شود.

او با بیان این مطلب که بخشی از این مجموعه‌ها در لیست واگذاری‌ها بود، افزود: در سال ۱۳۹۹ این بناها در کمیته نفایس مطرح نشده بود.

دارابی در ادامه سخنانش با بیان اینکه گردشگری مقاومت یکی از ابعاد صنعت گردشگری است، تصریح کرد: امسال با همکاری وزارت میراث فرهنگی بخشی از فعالیت تورگردانان به زائران مرقد شهید حاج قاسم سلیمانی اختصاص داده شده و همکاری خوبی با بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس در این رابطه داریم.

وی با بیان این مطلب که حاج قاسم قهرمان فرامرزی است، تصریح کرد: اگر بخواهیم برای نسل جوان از هویت ایرانی، قهرمانی و بیگانه ستیزی بگوییم باید برای این مرد بزرگ برنامه‌ریزی کنیم و در برنامه ما قرار دارد.

معاون وزیر میراث فرهنگی در ادامه درباره تمدن اَرَتَ و موزه جیرفت نیز گفت: سال گذشته حرایم تپه کنار صندل مشخص شد و برای این محدوده اعتباری اختصاص دادیم.

او افزود: در سال جاری برای کنار صندل چهار میلیارد تومان اعتبار اختصاص داده شده تا محوطه سازی آن را انجام دهیم، البته ساماندهی محوطه سازی را از سال گذشته شروع کرده ایم.

دارابی درباره موزه منطقه‌ای جیرفت نیز گفت: از سال ۸۶ عملیات ساخت آن متوقف شده بود و عملیات اجرایی آن با اعتباری حدود هفت  میلیارد تومان شروع شده و در سفر دولت به استان کرمان نیز ۶۰ میلیارد تومان یعنی بیشترین اعتبار برای موزه منطقه‌ای جیرفت در نظر گرفته شده است./ایسنا

وی با اشاره به این که کاوش های باستان شناسی در کنارصندل و جیرفت باید از سر گرفته شود، تصریح کرد: برگزاری سمینارها و همایش ها با حضور باستان شناسان قطعا در معرفی این تمدن عظیم نقش موثری خواهد داشت.

مسلمی مهنی اظهار داشت: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی جنوب کرمان سعی کرده در کنار میراث فرهنگی باشد و با همگرایی و هم افزایی به معرفی تمدن ۵ هزار ساله جیرفت بپردازد.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی جنوب کرمان بیان کرد: رسانه ها می توانند با نقد و انتقاد منصفانه زمینه معرفی این تمدن عظیم را فراهم کنند.

او با اشاره به محتوای آموزشی درس آمادگی دفاعی تصریح کرد: محتوای آموزشی درس آمادگی دفاعی شامل آشنایی با اهداف آمادگی دفاعی، فرهنگ دفاع امنیت و اقتدار دفاعی انقلاب اسلامی و آشنایی با ساختار و اهداف سازمان بسیج و معارف دفاع مقدس و نیز دفاع نظامی شامل بخش‌های نظام جمع و رزم انفرادی، آشنایی با نیرو‌های مسلح، سربازی، سلاح شناسی و مهارت‌های تیراندازی و همچنین دفاع غیرنظامی شامل بخش‌های جنگ نرم، سواد رسانه، پدافند غیرعامل، امداد ونجات و اردوه‌های عملی دفاع نظامی و اجرای میدان تیر است.

روزخوش درباره آموزش‌های عملی دانش آموزان دختر گفت: دانش آموزان مدارس دخترانه باحضور در دوره آموزشی تحت آموزش مربیان تخصصی، با سلاح کلاشینکف و اجزا آن آشنا شدند و طبق برنامه زمانبندی بیش از ۲۵۰۰ دانش آموز دختر در این برنامه شرکت کردند.

مسوول سازمان بسیج دانش‌آموزی استان کرمان تاکید کرد: برای اجرای این برنامه‌ها هماهنگی‌های مناسبی با اداره کل آموزش و پرورش استان و شورای معاونین، رؤسای ادارات و همچنین مدیران مدارس به منظور برگزاری کلاس‌های تئوری و عملی درس آمادگی برای دانش آموزان صورت گرفت.

او بیان کرد: این آموزش‌های تئوری و عملی برای نوجوانان و جوانان کشورمان مهم و اثرگذار است چرا که در سند تحول آموزش و پرورش و در سند اعتلای سازمان بسیج، تربیت جوان مؤمن انقلابی و پای کار برای نظام از اهداف اصلی این اسناد بوده و به نوعی کادرسازی برای چشم انداز کشور به شمار می‌رود. 

مدیر ستاد هماهنگی کانون های مساجد جنوب کرمان افزود: این برنامه های پیشنهادی شامل برپایی جشن ویژه دختران است که به مناسبت سالروز ولادت با سعادت حضرت معصومه (س) می تواند از سوی کانون های مساجد برگزار شود.

وی برپایی جشن های کرامت را یکی دیگر از این ویژه برنامه ها برشمرد و ابراز کرد: همچنین کانون های فرهنگی هنری مساجد جنوب کرمان می توانند در این دهه پویش « هر کانون یک خدمت کریمانه» را برگزار کنند.

خوبی زاده اظهار کرد: یکی دیگر از برنامه های پیشنهادی ویژه دهه کرامت، برپایی ایستگاه‌های فرهنگی و هنری در مساجد با هدف ترویج سیره رضوی است.

مدیر ستاد هماهنگی کانون های مساجد جنوب کرمان اضافه کرد: همچنین کانون های فرهنگی هنری مساجد منطقه می توانند در این دهه مبارک مسابقات فرهنگی همچون مسابقات کتاب خوانی با رویکرد معرفی سبک زندگی و سیره رضوی را اجرا کنند.

وی برپایی ایستگاه های خدمت رسانی را از دیگر برنامه های پیشنهادی دهه کرامت عنوان کرد و افزود: علاوه بر کانون های فرهنگی هنری مساجد جنوب کرمان می توانند در راستای خدمت به محرومین منطقه اردوهای جهادی برگزار کنند.

خوبی زاده با اشاره به این که کانون های فرهنگی هنری مساجد در طول دهه کرامت صلوات خاصه امام رضا (ع) را از مساجد پخش کنند، عنوان کرد: کانون های مساجد منطقه می توانند مسابقات نقاشی با موضوع دهه کرامت ویژه کودکان را در مساجد محلات برگزار کنند.

مسلم مروجی فرد افزود: اداره کل صنعت معدن و تجارت جنوب کرمان از یک سو با توجه به مقوله مهم تامین نیروی متخصص و ماهر مورد نیاز صنایع و معادن، آموزش جوانان جویای کار و علاقه مند به کار در صنایع معدنی و معادن را از طریق ایمیدرو در دستور کار خود قرار داد و از سوی دیگر باتوجه به تاکید دولت مردمی آیت الله رئیسی بر گسترش مشاغل خانگی، آموزش گوهر سنگ و آموزش فرش دستباف را به صورت رایگان در جنوب کرمان آغاز نموده است.

وی با بیان اینکه این دوره های آموزش فرش با همکاری مرکز ملی فرش در دو سطح دوره مقدماتی ویژه علاقه مندان به فرش دستباف و دوره ارتقاء مهارت قالی بافی ویژه بافندگان فرش دستباف، برنامه ریزی شد، گفت: آموزش دوره ارتقاء مهارت قالی بافی ویژه بافندگان فرش دستباف دهه اول اردیبهشت ماه در بخش اسفندقه شهرستان جیرفت برگزار شد و دوره مقدماتی فرش دستباف در بخش مرکزی شهرستان جیرفت نیز در حال برگزاری است.

مروجی فرد خاطر نشان کرد: آموزش دوره های فرش دستباف ویژه شهرستان های جنوبی نیز با مرکزیت شهرستان کهنوج برگزار خواهد شد.

وی گفت: ۲۰میلیارد ریال از این اعتبار را به تپه کنارصندل اختصاص دادیم و به‌زودی کار ساماندهی و محوطه‌سازی در کنارصندل شروع می‌شود.

مدیرکل میراث فرهنگی کرمان در خصوص سرانجام خانه خلاق صنایع دستی در جیرفت که چندی قبل وعده راه‌اندازی آن داده شد، گفت: برای ایجاد خانه خلاق صنایع دستی در جیرفت، اعتبار یک‌میلیارد تومانی از محل اعتبارات نفت در نظر گرفته شده است که امسال قطعا این‌مجموعه آماده و شروع به کار خواهد کرد.

فعالی در خصوص ادامه ساخت موزه باستان‌شناسی جیرفت یادآور شد: در روند کار ساخت موزه مشکلی پیش آمد که نیاز بود آزمایش مکانیکی خاک انجام شود، کار ساخت موزه بعد از این آزمایش ادامه خواهد یافت.

به گزارش فارس، محوطه‌های تاریخی کنارصندل و موزه بزرگ جیرفت از جمله اولویت‌های اداره کل میراث فرهنگی استان در بحث تخصیص اعتبارات سفر ریاست جمهوری بود که برای موزه جیرفت ۶۰ میلیارد تومان اعتبار تخصیصی داده شد. اما متاسفانه روند ابلاغ اعتبارات سفر ریاست جمهوری  زمان‌بر بوده چرا که هنوز خبری از ابلاغ این اعتبارات نیست.

معاون امور بازرگانی اداره کل صنعت، معدن و تجارت جنوب کرمان، از برگزاری این دوره های آموزشی در شهرستان های جیرفت و کهنوج طی روزهای آینده خبر داد و خاطرنشان کرد: متقاضیان شرکت در این کلاس ها می توانند جهت ثبت نام، به شرکت تعاونی فرش دستباف جیرفت و اداره صمت شهرستان کهنوج مراجعه نمایند.

 مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب کرمان با تاکید بر اینکه زادآوری این درختان به سختی انجام می‌شود، خاطرنشان کرد: خوشبختانه با انجام یکسری اقدامات بهداشتی و گیاهپزشکی در این جنگل شاهد سرسبزی و شادابی بیش از پیش و افزایش میزان گلدهی درختان انارشیطان هستیم.

 وی افزود: اقدامات حفاظتی به‌منظور حراست از عرصه‌های منابع طبیعی به‌ویژه ذخیره‌گاه‌های جنگلی همیشه جزء اولویت‌های اصلی و ذاتی منابع طبیعی بوده که باتوجه به وسعت بالای عرصه‌های ملی در جنوب کرمان و همچنین کمبود نیروی انسانی و تجهیزات موجود، امری بسیار دشوار است، بنابراین امیدواریم مردم عزیز و طبیعت دوست هم با مشاهده هرگونه تخریب و تصرف اراضی ملی و تماس با سامانه ۱۳۹ و ۱۵٠۴ ما را در حراست از انفال یاری کنند

بخشدار ساردوئیه نیز با اشاره به اهمیت حفظ و احیا جنگل‌ها و مراتع گفت: پوشش گیاهی، مراتع، جنگل‌ها و فضای سبز جزو سرمایه‌ها و ثروت جامعه به حساب می‌آیند و حفاظت از این گنجینه ارزشمند در توسعه و آبادانی منطقه نقش مهمی ایفا می‌کند.

مسلمی حفاظت از منابع طبیعی را یک وظیفه همگانی دانست و به نقش جوامع محلی به‌ویژه دهیاری‌ها در امر حفاظت از منابع ملی اشاره کرد و گفت: تلاش ما بر این است که در راستای اقدامات آموزشی و ترویجی در جهت حفاظت از منابع طبیعی از ظرفیت جوامع محلی و دهیاری‌ها استفاده شود.

وی افزود: در این جلسه اعضای کمیته تصمیم به برگزاری دوره های آموزشی فرش دستباف در جنوب کرمان در دو سطح دوره مقدماتی ویژه علاقه مندان به فرش دستباف و دوره ارتقا مهارت قالی بافی ویژه بافندگان فرش دستباف گرفتند.

معاون بازرگانی اداره کل صنعت، معدن و تجارت جنوب کرمان گفت: این دوره ها در ۳ منطقه، شامل بخش مرکزی و بخش اسفندقه شهرستان جیرفت و شهرستان کهنوج برگزار خواهد شد.

مشایخی خاطرنشان کرد: متقاضیان شرکت در این دوره های آموزشی می توانند از تاریخ دوشنبه ۴اردییهشت ماه سال جاری با مراجعه به اداره کل صنعت، معدن و تجارت جنوب کرمان یا اداره صنعت، معدن و تجارت شهرستان کهنوج، ثبت نام نمایند.

وی اظهار داشت: شهرستان راور دارای بناهای تاریخی به ویژه کاروانسراهای مختلفی است که علاقمندان به گردشگری را به سوی خود می کشاند.

مدیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان راور بیان کرد: خوشبختانه تمام ادارات و دستگاه‌های اجرایی مرتبط با صنعت گردشگری در شهرستان راور با سرمایه‌گذاران همکاری لازم را دارند که جای تقدیر و تشکر دارد.

علوی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه شهرستان راور یکی از مسیرهای اصلی دسترسی به شهر کرمان بوده و در مسیر زائران حضرت امام رضا (ع) قرار گرفته است نیاز مبرمی به اقامتگاه‌های بوم‌گردی و همچنین مجتمع‌های پذیرایی و خدماتی دارد.

راور در فاصله ۱۴۰ کیلومتری شمال شرق مرکز استان کرمان و یکی از مسیرهای ورود به بیابان لوت است.

شهرستان جیرفت در جنوب استان کرمان با داشتن اقلیم متفاوت و چهار فصل، تولید محصولات استراتژیک و خارج از فصل، زمین‌های حاصل‌خیز و مردمان خونگرمش مشهور است.

 تولید محصولات کشاورزی و باغی در این منطقه از جغرافیای ایران زمین رونق خاصی دارد و همین کشاورزی سبب پیدا شدن تاریخی نهفته در بستر این خاک شد که تاریخ جهان و تمدن را تکان داد.

تمدن جیرفت به گواه دیرینه شناسان، تمدن اولیه بشر در این کره خاکی بوده است. همین زیبایی و قدمت شهرستان جیرفت علتی برای مسافرت دوستداران طبیعت بکر و تاریخ به این منطقه از ایران به‌ویژه در ایام عید خواهد بود و امسال با توجه به کمرنگ شدن کرونا و شروع مسافرت‌های نوروزی پس از چند سال با تهمیدات انجام شده توسط مسؤولان، سالی متفاوت برای گردشگران اولین تمدن شرق رقم می‌خورد.

ایجاد منطقه ویژه گردشگری در ساحل هلیل‌رود

بخشدار مرکزی شهرستان جیرفت در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری فارس با بیان پتانسیل‌های طبیعی و تاریخی شهرستان جیرفت اظهار داشت: در بخش مرکزی جیرفت با توجه به قدمت و طبیعت بکر برنامه‌هایی برای رونق گردشگری تاریخی و طبیعی در دست اقدام است.

 میثم امیری خاطر نشان کرد: از برنامه‌های  در دست اقدام برای رونق گردشگری در این بخش  ایجاد منطقه ویژه گردشگری در ساحل رودخانه هلیل‌رود و احداث یک پارک در چشم‌انداز طبیعی و زیبا تپه‌های باغبابوئیه است که با توجه به ارتفاع این تپه و نخلستان‌های پایین‌دست، جلوه خاصی داشته به‌طوری‌که از بالای این تپه شهر جیرفت را می‌توان مشاهده کرد.

 بخشدار مرکزی جیرفت با اشاره به وجود شهر قدیم دقیانوس گفت: شهر دقیانوس در شمال شرقی شهر جیرفت قرار دارد و قدمت این شهر مربوط به دوره سلجوقیان است و با وسعت ۴۰ کیلومتری، این شهر جزو بزرگترین شهرهای اسلامی کشور محسوب می‌شده‌است و با توجه به اکتشافات انجام شده شهر دقیانوس در زمان سلجوقی از قطب‌های تجاری و اقتصادی ایران با کشورهای شرقی منطقه بوده‌است.

 وی از راه‌اندازی روستابازار با اولویت معرفی صنایع دستی بانوان روستایی شهرستان جیرفت در مناطق گردشگری بخش مرکزی خبر داد و افزود:  هدف این روستا بازارها معرفی توانمندی‌های روستایی در حوزه تولید و ایجاد بازار مناسب برای معرفی محصولات این بانوان  است.

استفاده از ظرفیت دانشجویان باستان‌شناسی برای معرفی آثار باستانی

رئیس اداره میراث فرهنگی شهرستان جیرفت نیز با با بیان اقدامات اداره میراث فرهنگی شهرستان برای این ایام اظهار کرد: از ظرفیت دانشجویان باستان‌شناسی دانشگاه جیرفت به‌عنوان راهنمایان جهت معرفی آثار و محوطه‌های تاریخی و باستانی جیرفت استفاده می‌شود.

 محمد سالاری  از چاپ بروشور برای معرفی مکان‌های گردشگری جیرفت خبر داد و همکاری همه نهادها و مسؤولان را برای بهتر برگزار کردن برنامه‌های نوروزی موثر دانست.

شهرستان جیرفت وی آداب و رسومات کدیمی و کهن و اکلیمی سوا ای دگه جاوون و آب هوایی دگه وی تمدنی هفهزارساله‌ای مسافرون نوروزی خو به گرمی اپذیره و خووش اومد گویی اکنه خووش یهتی «شهرستان جیرفت با آداب و رسومات قدیمی و کهن با اقلیم و آب و هوایی متفاوت با تمدنی هفت‌هزار ساله به استقبال مسافران نوروزی رفته و به آنها خوش آمد گویی می‌کند»./ فارس

این باستان‌شناس افزود: با ملاحظه این واقعیت که خلیج‌فارس تغییرات مکرری در ابعاد، تراز و سطوح آبی در طول دوران پلیئستوسن داشته است، ناحیه‌ای که امروزه تنگه‌ هرمز نام دارد می‌تواند یک گذرگاه برای پراکنش از شبه‌جزیره عربستان به این ناحیه از فلات ایران به شمار رود.

این باستان‌شناس تصریح‌ کرد: موقعیت جغرافیایی و راهبردی نواحی جنوبی فلات ایران به همراه نتایج بررسی‌ها و کاوش‌های سابق در نواحی جنوبی و شمالی خلیج‌فارس، نشانگر اهمیت این ناحیه به‌عنوان مسیر پراکنش گروه‌های انسانی است.

انجم‌روز گفت: با وجود این، مطالعات پارینه‌سنگی در این نواحی از ایران بسیار ناچیز است و تاکنون بررسی‌های گسترده به شکلی تخصصی انجام ‌نشده که در این راستا، یک بررسی و شناسایی پارینه‌سنگی در شهرستان جیرفت که در برگیرنده‌ نواحی‌ از حوضه‌ هلیل‌رود در شمال خلیج‌فارس است، انجام شده است.

او با بیان‌اینکه بررسی پارینه‌سنگی شهرستان جیرفت در تابستان سال ۱۴۰۰ شمسی به مدت ۶۰ روز انجام شده است، تصریح‌ کرد: در عمده‌ بررسی‌های باستان‌شناسی که قبلاً در حوضه‌ هلیل‌رود انجام ‌شده بود به سبب متمرکز شدن فعالیت‌های میدانی به نواحی مرکزی، انجام نشدن بررسی‌های تخصصی پارینه‌سنگی و همچنین تأکید ویژه روی مدارک دوران پیش‌ازتاریخ به این‌سو، شواهدی مرتبط با دوران پارینه‌سنگی گزارش نشده با این ‌وجود تا پیش از بررسی حاضر، بررسی‌های محدود انجام‌ شده در نواحی هم‌جوار، نشانگر پتانسیل‌ وجود محوطه‌های پارینه‌سنگی در این ناحیه است.

بررسی روشمند و فراگیر باستان‌شناختی و مستندنگاری محوطه‌ آتشگاه، اصفهان

هادی الله‌یاری در ادامه این نشست با تشریح پروژه بررسی روشمند و فراگیر باستان‌شناختی و مستندنگاری محوطه‌ آتشگاه، اصفهان گفت: کوه آتشگاه از دیرباز همواره مورد توجه بینندگان و سیاحان داخلی و خارجی بوده، اما علی‌رغم اهمیت آن تاکنون مورد بررسی باستان‌شناختی دقیق و همچنین مستندنگاری به روش‌های جدید واقع نشده است، به دلیل اهمیت این محوطه اخیراً بررسی باستان‌شناختی روشمندی در آن انجام شد.

او افزود: پژوهش پیش رو به‌منظور تاریخ‌گذاری محوطه بر اساس مطالعات مقایسه‌ای بر داده‌های سفالی و معماری بنای آتشگاه، همچنین برای دریافت اهمیت ایجاد محوطه‌ آتشگاه در غرب شهر اصفهان امروز و در کنار رودخانه‌ زاینده‌رود انجام شد.

بررسی باستان‌شناسی در محدوده‌ سد هواسان شهرستان سرپل‌ذهاب، کرمانشاه

ناصر امینی‌خواه دیگر باستان‌شناسی بود که در این نشست به ایراد سخن پرداخت، او با بیان گوشه‌ای از اقدامات انجام شده در پروژه بررسی باستان‌شناسی در محدوده‌ سد هواسان شهرستان سرپل‌ذهاب، کرمانشاه گفت: خشکسالی تقریباً شدید و به طبع آن کمبود آب‌های سطحی و زیرزمینی سبب شده که تمهیداتی از سوی مسئولان برای جبران کمبود آب انجام شود.

او تصریح‌ کرد: از جمله‌ این تمهیدات احداث سدهای کوچک و بزرگ در اقصی نقاط کشور است که متأسفانه موجب شده که محوطه‌های باستانی به‌واسطه‌ این امر در معرض تخریب و یا خطر جدی قرار بگیرند.

این باستان‌شناس با بیان‌اینکه اجرای پروژه‌های بررسی نجات‌بخشی باستان‌شناسی حداقل کاری است که قبل از آبگیری سدها می‌تواند انجام شود، گفت: بررسی حاضر از جمله اقدامات مشابه بوده که طی مجوز پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری انجام شده است.

او افزود: احداث سد هواسان بر رودخانه‌ هواسان بهانه‌ای شد برای انجام بررسی باستان‌شناسی در این محدوده، شناسایی محوطه‌های موجود در محوطه و نیز مشخص کردن محوطه‌هایی که درون مخزن سد قرار خواهند گرفت و محوطه‌هایی که در معرض خطر جدی هستند از جمله اهداف انجام مطالعات حاضر بودند.

رئیس اداره میرا‌ث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان جیرفت وجود جنگل گُلپرکی یا انار شیطان در ابتدای محور گردشگری جیرفت-دلفارد-درب بهشت را از چشم‌انداز‌هایی برشمرد که همواره مورد توجه قرار گرفته و افزود: این جاذبه طبیعی که بیشترین تراکم را دارد در کناره جاده قرار گرفته و کمتر کسی پیدا می‌شود که در کنار این طبیعت دقایقی توقف نداشته باشد.

او دسترسی به رودخانه دلفارد را گذر از پُل کُلدان عنوان کرد و افزود: در این نقطه ۲۸ کیلومتر از جیرفت خارج می‌شویم که با صدای گذر آب و بوی مطبوع بهار مرکبات به طبیعتی دیگر پای می‌گذاریم که همزیستی درختان سردسیری و گرمسیری در فاصله چند متری و بعضا شاخه در شاخه برای توریست‌های خارجی خیلی جذاب بوده است و گردشگری با این همه تنوع باید با زیرساخت‌های رفاهی متناسب باشد.

سالاری دو طرف مسیر منتهی به درب بهشت را در فصل زمستان، بهار و تابستان یکپارچه سرسبز عنوان کرد و گفت: از ۳۵ کیلومتری محور گردشگری دیگر درختان مرکبات یافت نمی‌شوند در حالی قبل از این مسافت درختان انگور، انار، پرتقال و نخل را در یک محدوده می‌توانید ببینید و لذت ببرید که قابل پرورش و بارور هستند.

رئیس اداره میرا‌ث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان جیرفت دره دلفارد را مهد آبشارهای همیشه خروشان دانست و گفت: در فاصله ۴۰ کیلومتری، آبشار زیبای دلفارد واقع شده که به گُلمای دخترکُش مشهور است و در همه فصول سال گردشگران و مسافران زیادی از استان های همجوار در سایه سار درختان چنار کهنسال به خُنکای این جاذبه پناه می‌برند که یکسری زیرساخت ها تامین شده و برای تکمیل و توسعه بیشتر به حمایت‌های همه جانبه نیاز است و آبشار ده والی ساردو و آبشار زوُرک نیز بسیار جذاب هستند.

او از فعالیت ۱۵ اقامتگاه بوم‌گردی در بخش ساردوئیه و دلفارد خبر داد که تعداد بیشتر آنها در دلفارد هستند و افزود: دلفارد منطقه نمونه گردشگری است که در جنوب کرمان تنها یک مجتمع نمونه گردشگری بنام آرمین وجود دارد که در منطقه دلفارد است و متاسفانه در دوران کرونا به تعطیلی انجامید و تاکنون بازگشایی نشده است.

سالاری منطقه برفگیر و کاملا زمستانی سربیژن را آغاز دیگری از محور گردشگری مورد بحث عنوان کرد که با گذر از گردنه پُر پیچ و خم امیرالمومنین آغاز می شود و گفت: با عبور از  این مسیر به مرتفع‌ترین منطقه از سطح دریا می‌رسیم که برفگیری و سپیدپوشی کامل را تجربه می‌کند و ظرفیت احداث پیست برف بازی و چمن را دارد و در مجموع این منطقه در چهار فصل جذاب است و بخش اکوتوریسم و کوهنوردی را نیز می‌توان در این مسیر تجربه کرد.

او گردنه سربیژن را برخوردار از گردشگری طبیعی و خوراکی دانست و افزود: وقتی از خم آخری جاده می‌گذریم، گردشگری خوراکی را با پُخت آش محلی، نان محلی یا روغن جوشی و دمنوش ملاحظه می‌کنیم که باز هم با این همه جذابیت نیاز به سامان‌دهی فیزیکی دارد که جشنواره های متعدد و متناسب را باید مورد حمایت قرار داد.

سالاری آخرین مقصد در محور گردشگری جیرفت-دلفارد را درب بهشت یا همان گردشگری مذهبی عنوان کرد و افزود: درب بهشت با مزیت‌های مذهبی و آب و هوای مناسب در فصل تابستان میزبان گردشگران زیادی است که وجود بارگاه امام‌زاده سلطان سید احمد نیز در ایام نوروز و فصل زمستان نیز جاذبه دیگری برای گردشگری مذهبی است.

او درب بهشت را شهر بدون استفاده از وسایل سرمایشی در فصل تابستان اعلام کرد و گفت: مشاهده می‌شود در مناطق سردسیر در فصل تابستان حداقل از پنکه و یا  کولر استفاده می‌شود، در حالی که درب بهشت شهر بدون کولر است و این مزیت درب بهشت را به مثابه نگین گردشگری جنوب کرمان معرفی کرده است.

سالاری به قله‌های مرتفع و جذاب نشانه بحرآسمان، چهل مرد دلفارد و ... نیز اشاره کرد که گروه‌های مختلف کوهنوردی از سراسر کشور به آنها صعود کردند و افزود: آبشار زوُرک، ده والی و ... قله‌های مرتفع با پوشش گیاهی و گیاهان دارویی هر ساله میزبان گروه‌های خانوادگی، کوهنوردی و طبیعت گرد است.

رییس اداره میرا‌ث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان جیرفت در نهایت رونق گردشگری را به عنوان بازوی کم‌هزینه و پُردرآمد جامعه محلی، مستلزم حمایت همه جانبه دستگاه های اجرایی دانست که با ترغیب مردم برای سرمایه‌گذاری شاهد فراهم کردن زیرساخت‌های اقامتی و پذیرایی بیشتر خواهیم بود.