وی در بخشی از توصیه‌های خود به مدیریت تغذیه و مایعات اشاره کرد و گفت: «مصرف یک وعده غذای سبک و پرهیز از مصرف بیش از حد نوشیدنی‌های کافئین‌دار نظیر چای و قهوه می‌تواند به کنترل بهتر فشار خون کمک کند. همچنین تأمین آب مورد نیاز بدن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ بیماران باید به‌صورت منظم و جرعه‌جرعه آب بنوشند و هرگز منتظر احساس تشنگی نمانند.»

میری قلعه‌نویی با اشاره به خطرات ناشی از قرارگیری در معرض خورشید، افزود: «بیماران باید از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور مستقیم خورشید، به‌ویژه در بازه زمانی ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر، خودداری کنند. همچنین استفاده از لباس‌های سبک، گشاد و روشن، کلاه لبه‌دار، کرم ضدآفتاب و حضور در سایه از اقدامات ضروری برای کاهش خطر گرمازدگی است.»

وی هشدار داد که ایستادن طولانی‌مدت در یک نقطه، گرمای هوا و تأثیر برخی داروهای کاهنده فشار خون می‌تواند هم‌زمان باعث افت فشار، سرگیجه یا حتی غش شود. وی همچنین توصیه کرد که در صورت نیاز به پیاده‌روی، باید در فواصل منظم استراحت کرد و از انجام فعالیت‌های بدنی سنگین در هوای گرم پرهیز نمود.

در پایان، این متخصص بر اهمیت نگهداری صحیح داروهای حساس به دما تأکید کرد و از بیماران خواست در صورت بروز علائمی نظیر سردرد شدید، سرگیجه، تپش قلب، درد قفسه سینه، تنگی نفس یا نشانه‌های گرمازدگی، بدون تأخیر به مراکز درمانی مراجعه کنند.

وی افزود که در نتیجه این نظارت‌های مستمر، ۱۶ هزار و ۸۲۱ کیلوگرم فرآورده خام دامی غیربهداشتی شناسایی و پس از طی مراحل قانونی و با دستور مقام قضایی، معدوم شده‌اند. توسلی‌پور با تأکید بر اینکه سلامت مردم «خط قرمز» این اداره است، تصریح کرد: با هرگونه تخلف بهداشتی در حوزه فرآورده‌های دامی، بدون هیچ‌گونه اغماضی و مطابق با مقررات برخورد خواهد شد.

مدیرکل دامپزشکی جنوب کرمان در پایان با ارائه توصیه‌های ایمنی به شهروندان، خواستار تهیه فرآورده‌ها تنها از مراکز مجاز و تحت نظارت شد. وی همچنین تأکید کرد که هنگام خرید، به وضعیت ظاهری، تاریخ انقضا و شرایط نگهداری محصول دقت شود و در صورت مشاهده هرگونه تخلف، از طریق ادارات شهرستان‌ها یا تماس با سامانه ۱۵۱۲، موضوع را گزارش دهند.

علت علمی این اتفاق، نوعی عدم هماهنگی موقت در لحظه شروع خواب است. هنگامی که بدن در حال آماده‌سازی برای خواب است، عضلات به‌تدریج شل می‌شوند؛ اما در برخی موارد، مغز این شل شدن ناگهانی عضلات را به اشتباه «سقوط کردن» تفسیر می‌کند. در پاسخ به این سوءتفاهم، مغز برای محافظت از بدن، یک فرمان عصبی سریع ارسال می‌کند که باعث انقباض ناگهانی عضلات و پرش بدن می‌شود.

کارشناسان اعلام کرده‌اند که عواملی نظیر استرس، اضطراب، کم‌خوابی، خستگی مفرط و مصرف بیش از حد کافئین، احتمال بروز این پدیده را افزایش می‌دهند. با این حال، پزشکان تأکید می‌کنند که این یک واکنش طبیعی است، مگر اینکه این تکان‌ها بسیار شدید و مکرر باشند که در آن صورت نیاز به بررسی پزشکی خواهد بود.

تحلیل‌های علمی نشان می‌دهد که مصرف منظم این سبزیجات نه تنها می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی کمک کند، بلکه با تأمین مواد مغذی ضروری، سلامت قلب و عروق را نیز به‌طور چشمگیری ارتقا می‌بخشد. کارشناسان توصیه می‌کنند برای بهره‌مندی از حداکثر خواص این مواد، حتماً آن‌ها را در وعده‌های اصلی غذایی خود بگنجانید.

وی با بیان اینکه «دو ساعت قبل تا دو ساعت پس از ظهر خورشیدی» خطرناک‌ترین زمان تابش است، از شهروندان خواست در این ساعات از مواجهه مستقیم با آفتاب خودداری کنند. فرهادی تأکید کرد: هرگاه شاخص UV عدد ۳ یا بالاتر را نشان دهد، رعایت نکات ایمنی باید با دقت مضاعف انجام شود.

توصیه‌های کلیدی وزارت بهداشت:

• استفاده از سایه: درختان و سایبان‌ها تا حدی محافظت ایجاد می‌کنند، اما مانع کامل پرتوهای بازتابی نیستند.
• پوشش حفاظتی: استفاده از کلاه لبه‌‌پهن، لباس‌های کیپ‌بافته و عینک آفتابی استاندارد (ضد UV-A و UV-B) ضروری است.
• ضدآفتاب: استفاده از کرم با SPF حداقل ۳۰ الزامی است. این کرم‌ها باید هر دو ساعت یک‌بار، به‌ویژه پس از تعریق یا ورزش، تمدید شوند.
• هشدار جدی درباره سولاریوم: رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت با هشدار شدید نسبت به استفاده از دستگاه‌های برنزه‌کننده، تصریح کرد: ارتباط مستقیمی بین استفاده از سولاریوم و ابتلا به سرطان پوست وجود دارد و باید از آن به‌طور کامل پرهیز شود.

وی عوامل زمینه‌ساز این عارضه از جمله قرارگیری طولانی‌مدت در محیط‌های گرم و مرطوب، فعالیت بدنی شدید، پوشیدن لباس‌های ضخیم و حتی مصرف برخی داروها را برشمرد. دکتر پورافضلی همچنین گروه‌های پرخطر شامل سالمندان، کودکان و بیماران قلبی و کلیوی را در معرض بیشترین آسیب دانست.

علائم هشداردهنده و اقدامات فوری:

این متخصص در ادامه به بررسی نشانه‌های خطرناک نظیر پوست داغ و قرمز، سردرد شدید، تپش قلب، سرگیجه و اختلال هوشیاری پرداخت و تأکید کرد که در موارد شدید، احتمال تشنج و بیهوشی وجود دارد.

وی در خصوص اقدامات اولیه توصیه کرد:

۱. انتقال فرد به محیط خنک و سایه‌دار.

۲. کاهش لباس‌های اضافی و استفاده از کمپرس سرد.

۳. در صورت هوشیاری، مصرف مایعات حاوی الکترولیت یا آب خنک (اجتناب از نوشیدنی‌های شیرین و کافئین).

۴. در صورت کاهش هوشیاری، تماس فوری با اورژانس و پرهیز از دادن مایعات به فرد.

شاخص UV؛ راهنمای ایمنی شما

وی با تأکید بر توجه به شاخص UV (که از عدد ۱ تا ۱۱ متغیر است) افزود: «هرچه این شاخص بالاتر باشد، خطر آسیب‌دیدگی بیشتر است. زمانی که شاخص UV به عدد ۳ یا بالاتر می‌رسد، رعایت دقیق اصول ایمنی الزامی است.»

راه‌های کاهش آسیب‌های ناشی از تابش

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، راهکارهای عملی برای حفاظت در برابر پرتوهای فرابنفش را این‌گونه برشمرد:

• استفاده از سایه: بهره‌گیری از سایه درختان، چتر و سایبان، هرچند مفید است، اما حفاظت کامل ایجاد نمی‌کند؛ زیرا پرتوهای بازتابی همچنان می‌توانند به بدن آسیب برسانند.
• پوشش حفاظتی: استفاده از کلاه لبه‌پهن برای حفاظت از صورت و گردن، لباس‌های با بافت متراکم و عینک‌های آفتابی استاندارد (دارای قابلیت جذب UV-A و UV-B) ضروری است.
• ضدآفتاب مناسب: برای پوست‌های در معرض تابش، استفاده از کرم ضدآفتاب با طیف گسترده و SPF حداقل ۳۰ توصیه می‌شود.

مهندس فرهادی تأکید کرد: «کرم ضدآفتاب نباید دلیلی برای ماندن طولانی‌تر در آفتاب باشد، چرا که این محصولات قادر به مسدود کردن کامل اشعه نیستند. همچنین باید هر دو ساعت یک‌بار و به‌ویژه پس از تعریق یا ورزش، تمدید شود.»

هشدار جدی درباره سولاریوم

فرهادی در پایان با هشداری صریح نسبت به استفاده از دستگاه‌های برنزه‌کننده پوست (سولاریوم) گفت: «این دستگاه‌ها مقادیر خطرناکی از اشعه UV ساطع می‌کنند و ارتباط مستقیمی با ابتلا به سرطان پوست دارند؛ بنابراین توصیه اکید داریم که شهروندان از این دستگاه‌ها به هیچ‌وجه استفاده نکنند.»

ترکیبات مؤثره و اثرات گوارشی

غزاله مصلح، متخصص داروسازی سنتی، با اشاره به ترکیبات مؤثره خاکشیر گفت: مهم‌ترین اجزای فعال این گیاه شامل موسیلاژها، مقدار کمی روغن‌های ثابت، برخی ترکیبات فنولی و املاح معدنی است. به گفته او، بخش عمده اثرات فیزیولوژیک خاکشیر به وجود موسیلاژها نسبت داده می‌شود.

وی توضیح داد: موسیلاژها پلی‌ساکاریدهایی هستند که در تماس با آب متورم شده و توده‌ای ژل‌مانند ایجاد می‌کنند. این ویژگی باعث افزایش حجم محتویات روده، ایجاد اثر ملین حجمی و کمک به حرکت طبیعی روده در موارد یبوست خفیف می‌شود.

خاکشیر؛ ملینی ملایم، نه درمانی برای اختلالات شدید

مصلح با تأکید بر اینکه خاکشیر را می‌توان در رده ملین‌های گیاهی ملایم طبقه‌بندی کرد، گفت این گیاه نقش درمانی در اختلالات شدید گوارشی ندارد و اثرات آن بیشتر در کمک به تنظیم عملکرد طبیعی دستگاه گوارش مشاهده می‌شود.

کاربرد سنتی در فصل گرما

این متخصص داروسازی سنتی درباره مصرف خاکشیر در فصل گرما نیز توضیح داد: استفاده از خاکشیر به‌عنوان نوشیدنی خنک، بیشتر به دلیل توانایی موسیلاژها در نگهداری آب و ایجاد حس خنکی در دهان و دستگاه گوارش است و به معنای کاهش واقعی دمای بدن یا تأثیر مستقیم بر مرکز تنظیم حرارت نیست.

پاسخ علمی به باورهای رایج

مصلح همچنین به برخی باورهای رایج درباره خاکشیر اشاره کرد و افزود: ادعاهایی مانند «سم‌زدایی کبد» یا «پاکسازی بدن» تاکنون پشتوانه علمی دقیق و قابل اندازه‌گیری نداشته‌اند. به گفته او، کبد و کلیه‌ها به‌طور طبیعی مسئول دفع مواد زائد از بدن هستند و هیچ گیاه دارویی به‌تنهایی جایگزین این عملکردهای طبیعی نمی‌شود.

نکات ایمنی مصرف

وی با اشاره به ایمنی مصرف خاکشیر اظهار داشت: این گیاه در مقادیر غذایی معمول، عموماً بی‌خطر محسوب می‌شود؛ با این حال شست‌وشوی کامل دانه‌ها برای جلوگیری از ورود ناخالصی‌ها و آلودگی‌های احتمالی ضروری است. همچنین مصرف بیش از حد آن در برخی افراد ممکن است باعث نفخ یا افزایش حرکات روده شود.

جمع‌بندی

مصلح در پایان خاطرنشان کرد: خاکشیر نمونه‌ای از گیاهانی است که در مرز میان غذا و دارو قرار می‌گیرد و ارزش اصلی آن در اثر ملین ملایم، کمک به هیدراتاسیون بدن و کاربردهای تغذیه‌ای آن است. نگاه علمی به این گیاه می‌تواند به استفاده صحیح‌تر و پرهیز از انتظارات درمانی غیرواقع‌بینانه کمک کند.

آسیب‌های زیستی در سطح سلولی

نتایج این تحقیق فراتر از مشاهده مواد شیمیایی بوده است؛ پژوهشگران در بررسی بدن افراد مصرف‌کننده، نشانگرهای زیستی خاصی را شناسایی کرده‌اند که گواهی بر آسیب‌های عمیق داخلی هستند. این نشانگرها شامل آسیب به DNA، ایجاد استرس اکسیداتیو و التهاب شدید در بافت‌ها می‌شوند که از عوامل اصلی پیش‌درآمد سرطان به شمار می‌روند.

تکرار اشتباهات تاریخی: نباید ۸۰ سال دیگر منتظر ماند

محققان با نگاهی به تاریخچه سلامت عمومی، یک هشدار جدی به دولت‌ها و سازمان‌های جهانی داده‌اند. آن‌ها می‌گویند: «دهه‌ها طول کشید تا جهان رسماً سیگار را به عنوان عامل اصلی سرطان ریه بشناسد؛ اکنون همان الگوی تأخیر و انکار در مورد ویپ در حال تکرار است.»

با توجه به اینکه سیگارهای الکترونیکی حدود ۲۰ سال پیش معرفی شدند، پژوهشگران تأکید دارند که جامعه جهانی نباید مانند دوران سیگار سنتی، ۸۰ سال دیگر صبر کند تا به اقدامات مهارکننده و قانونی در برابر این پدیده دست بزند.

نوشابه معمولی حاوی مقدار زیادی قند است، در حالی که نوشابه رژیمی معمولاً با شیرین‌کننده‌های مصنوعی مانند آسپارتام یا سوکرالوز تولید می‌شود. همین موضوع باعث شده است که نوشابه رژیمی در مقایسه با نوشابه قندی، در کوتاه‌مدت گزینه کم‌ضررتری به نظر برسد.

با این حال، برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مصرف زیاد نوشابه رژیمی ممکن است با تغییر در میکروبیوم روده، افزایش اشتها و بروز برخی مشکلات متابولیک ارتباط داشته باشد؛ هرچند درباره شدت و ماهیت این اثرات هنوز اجماع کامل علمی وجود ندارد.

از سوی دیگر، متخصصان تأکید می‌کنند مصرف زیاد قند با چاقی، دیابت نوع ۲، بیماری قلبی و پوسیدگی دندان ارتباط مستقیم دارد و همین مسئله سبب می‌شود نوشابه رژیمی در مقایسه با نوشابه معمولی، گزینه‌ای کم‌خطرتر باشد.

در مجموع، کارشناسان می‌گویند نوشابه رژیمی احتمالاً از نوشابه معمولی بهتر است، اما همچنان نوشیدنی ایده‌آلی برای سلامت محسوب نمی‌شود و آب باید به‌عنوان بهترین انتخاب روزانه در اولویت قرار گیرد.

نقش ژنتیک در تجزیه کافئین

ژن‌ها تعیین می‌کنند که بدن با چه سرعتی کافئین را تجزیه می‌کند. در برخی افراد، فرآیند متابولیسم بسیار سریع است و کافئین به سرعت از بدن دفع می‌شود؛ اما در گروه دیگر، این ماده مدت زمان بیشتری در خون باقی مانده و اثرات آن با شدت بیشتری تجربه می‌شود.

مکانیسم اثر بر مغز

کافئین با مهار ماده‌ای به نام «آدنوزین» (مسئول ایجاد احساس خواب‌آلودگی)، باعث افزایش هوشیاری و انرژی می‌شود. با این حال، این مکانیسم در افراد مختلف نتایج متفاوتی دارد. برای مثال، در برخی افراد به‌ویژه کسانی که با اختلال نقص توجه (ADHD) دست‌وپنجه نرم می‌کنند، کافئین می‌تواند به‌جای برانگیختگی، باعث بهبود تمرکز و ایجاد حس آرامش شود.

علاوه بر ژنتیک، عواملی همچون کیفیت خواب، میزان استرس روزانه و ویژگی‌های ساختاری مغز نیز می‌تواند تعیین کند که قهوه برای شما یک ابزار تمرکز باشد یا عاملی برای بروز اضطراب و تپش قلب.

قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر، ضمن اشاره به وضعیت موجود اعلام کرد: «افزایش موارد حیوان‌گزیدگی در کشور با شتاب بسیار زیادی در حال وقوع است و این روند بحرانی، نیازمند مداخلات جدی و همکاری مؤثر میان تمامی دستگاه‌های مسئول است.» وی تصریح کرد که وظیفه وزارت بهداشت در این میان، ارائه خدمات درمانی و برنامه‌های واکسیناسیون به افراد آسیب‌دیده است.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر با اشاره به وضعیت ویروس هاری افزود: «وجود این ویروس در حیوانات وحشی، سگ‌های ولگرد، دام‌ها و حتی حیوانات اهلی، با تفاوت‌هایی در میزان آلودگی، بسیار نگران‌کننده است.»

وی در ادامه با تأکید بر ضرورت کنترل بیماری‌های مشترک میان انسان و حیوان، خواستار تقویت هماهنگی‌ها میان نهادهای مختلف شد. وی تصریح کرد: «برای مهار این تهدید سلامت، هماهنگی میان وزارت بهداشت، سازمان دامپزشکی، شهرداری‌ها و سایر نهادهای مسئول باید بیش از هر زمان دیگری تقویت شود تا از گسترش این بیماری‌های واگیردار جلوگیری گردد.»

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت با بیان اینکه حذف هاری با تعریف حذف انتقال بیماری به انسان از طریق سگ های ولگرد در کشور همچنان هدفی دست‌یافتنی است، خاطرنشان کرد: برخی استان‌ها بار بیشتری از موارد حیوان‌گزیدگی را به خود اختصاص داده‌اند و اجرای برنامه‌های مداخله‌ای در این مناطق باید با جدیت بیشتری دنبال شود.

براساس گزارش‌های جدید حوزه سلامت، پیاده‌روی منظم می‌تواند خطر ابتلا به طیف گسترده‌ای از بیماری‌های مزمن از جمله بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، دیابت نوع ۲ و برخی انواع سرطان را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد. علاوه بر فواید جسمانی، این فعالیت نقش موثری در بهبود کیفیت خواب، افزایش انرژی روزانه، تقویت حافظه و کاهش سطح اضطراب ایفا می‌کند.

چگونه از فواید پیاده‌روی بیشترین بهره را ببریم؟

متخصصان تأکید می‌کنند برای دستیابی به نتایج درمانی و بدنی بهتر، تنها پیاده‌روی آرام کافی نیست؛ بلکه افزایش سرعت حرکت یا انتخاب مسیرهای دارای شیب می‌تواند شدت اثرگذاری این فعالیت را دوچندان کند. حتی پیاده‌روی‌های کوتاه چند دقیقه‌ای در فواصل مختلف روز نیز می‌تواند تأثیر مثبتی بر کنترل فشار خون و قند خون داشته باشد.

مزایای کلیدی پیاده‌روی سریع و منظم:

• مدیریت وزن: کمک به حفظ وزن ایده‌آل و سوزاندن کالری.
• پیشگیری از بیماری‌ها: کاهش ریسک ابتلا به دیابت، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی.
• تقویت ساختار بدن: بهبود سلامت قلب، افزایش استقامت، و تقویت استخوان‌ها و عضلات.
• سلامت روان: بهبود خلق‌وخو، تقویت قدرت تفکر، حافظه و بهبود کیفیت خواب.
• سلامت سالمندان: ارتقای عملکرد بدنی و کاهش خطر سقوط در سنین بالا.

تکنیک درست در پیاده‌روی

تبدیل پیاده‌روی معمولی خود به یک گام بلند برای تناسب اندام، نیاز به وضعیت بدنی خوب و حرکات هدفمند دارد. در حالت ایده‌آل، هنگام پیاده‌روی، سعی کنید:

سر خود را بالا نگه دارید. به جلو نگاه کنید، نه به پایین.

گردن، شانه‌ها و کمر خود را شل کنید.

دست‌های خود را با کمی خمیدگی در آرنج‌ها، آزادانه بچرخانید. اشکالی ندارد که کمی بازوهایتان را تکان دهید.

عضلات شکمتان را کمی سفت کنید و کمرتان را صاف نگه دارید، نه اینکه به جلو یا عقب قوس دهید.

نرم راه بروید و هر پا را از پاشنه تا پنجه بچرخانید.

فردی که از تکنیک صحیح راه رفتن استفاده می‌کند

تکنیک صحیح راه رفتن

هنگام شروع برنامه پیاده‌روی خود، به یاد داشته باشید که:

تجهیزات مناسب را تهیه کنید. کفش‌های راحت و مناسبی انتخاب کنید که به خوبی اندازه باشند.

لباس‌های راحت و گشاد متناسب با آب و هوا بپوشید، مانند لباس‌های چند لایه در هوای سردتر. سعی کنید پارچه‌های جاذب رطوبت بپوشید. این لباس‌ها می‌توانند به خشک‌تر ماندن شما کمک کنند. اگر در هوای تاریک در فضای باز پیاده‌روی می‌کنید، لباس‌های روشن یا بازتابنده بپوشید تا دیگران بتوانند شما را ببینند.

برخی افراد از ردیاب فعالیت، اپلیکیشن یا گام‌شمار برای ردیابی قدم‌ها، زمان، مسافت، شدت، ضربان قلب و کالری استفاده می‌کنند. این ابزارها می‌توانند به شما کمک کنند تا انگیزه خود را حفظ کنید.

مسیر خود را با دقت انتخاب کنید. در مناطق امن و روشن پیاده‌روی کنید. اگر تنها پیاده‌روی می‌کنید، به کسی بگویید که از کدام مسیر می‌روید. از راه رفتن در خیابان یا پیاده‌روهای ناهموار یا ترک‌خورده خودداری کنید.

گرم کردن: چند دقیقه اول به آرامی راه بروید تا عضلات خود را گرم کنید و بدن خود را برای ورزش آماده کنید. سپس به آرامی سرعت را افزایش دهید.

سرد کردن: در پایان پیاده‌روی، چند دقیقه سرعت خود را کم کنید تا به خنک شدن عضلات شما کمک کند.

حرکات کششی: پس از سرد کردن، به آرامی عضلات خود را بکشید تا انعطاف‌پذیری بهبود یابد.

کارشناسان توصیه می‌کنند افرادی که تازه فعالیت بدنی را آغاز کرده‌اند، با رعایت اصل تدریجی بودن، از پیاده‌روی‌های آرام شروع کرده و به مرور زمان سرعت و مسافت خود را افزایش دهند تا بدن به یک فعالیت هوازی منظم عادت کند و سلامت قلب و استقامت بدنی خود را ارتقا بخشند.

به گزارش خبر سبزواران و به نقل از خبرآنلاین، کارشناسان حوزه سلامت در بررسی‌های اخیر خود، ۱۳ خطای رایج در پیاده‌روی را شناسایی کرده‌اند که اصلاح آن‌ها می‌تواند تحولی در کیفیت تمرینات روزانه شما ایجاد کند:

خطاهای وضعیتی و حرکتی

• خم کردن سر به پایین: نگاه مداوم به زمین یا گوشی موبایل، فشار مضاعفی را به مهره‌های گردن و عضلات شانه وارد می‌کند.
• قوز کردن: وضعیت نامناسب ستون فقرات هنگام حرکت، عامل اصلی خستگی عضلانی و کمردردهای مزمن است.
• گام‌های بیش از حد بلند: برداشتن گام‌های غیرطبیعی، فشار مستقیم و مخربی به مفصل زانو و لگن وارد می‌کند.
• عدم حرکت دست‌ها: تاب دادن طبیعی دست‌ها به حفظ تعادل و افزایش کارایی سوخت‌وساز بدن کمک می‌کند.
• نگاه نکردن به مسیر: حواس‌پرتی ناشی از موبایل یا هدفون، ریسک زمین‌خوردن و آسیب‌های ناگهانی را بالا می‌برد.

خطاهای مربوط به شدت و تداوم تمرین

• سرعت بسیار پایین: پیاده‌روی بیش از حد آرام، فواید قلبی-عروقی لازم را برای بدن به همراه نخواهد داشت.
• شروع ناگهانی با سرعت بالا: پرش از حالت سکون به سرعت بالا بدون «گرم کردن»، خطر کشیدگی عضلات را به شدت افزایش می‌دهد.
• بی‌توجهی به تداوم: فعالیت‌های پراکنده و نامنظم، تأثیر بسیار کمتری نسبت به تداوم و استمرار در پیاده‌روی دارند.

خطاهای ایمنی و تجهیزات

• استفاده از کفش نامناسب: کفش‌های فرسوده یا غیراستاندارد، اصلی‌ترین عامل درد مچ پا و زانو هستند.
• پوشش نامناسب: لباس‌های خیلی تنگ یا بی‌تناسب با دمای هوا، تجربه پیاده‌روی را دشوار و ناخوشایند می‌کند.
• سطوح سخت: پیاده‌روی مداوم بر روی آسفالت یا بتن، فشار غیرضروری به مفاصل وارد می‌کند؛ تا حد امکان مسیرهای نرم‌تر را انتخاب کنید.
• کم‌آبی بدن: حتی در پیاده‌روی‌های سبک، هیدراته نگه داشتن بدن برای جلوگیری از خستگی و افت عملکرد ضروری است.
• نادیده گرفتن درد: دردهای مداوم در مفاصل نباید نادیده گرفته شوند؛ این دردها زنگ خطری از آسیب‌های جدی‌تر هستند.

نتیجه‌گیری متخصصان

کارشناسان تأکید دارند که پیاده‌روی زمانی بیشترین فایده را دارد که با «وضعیت بدنی صحیح»، «کفش مناسب» و «شدت متناسب» همراه باشد. با اصلاح این عادات ساده، می‌توانید ضمن جلوگیری از آسیب‌های جسمی، بهره‌وری ورزش محبوب خود را به‌طور چشمگیری افزایش دهید.

به گزارش خبرآنلاین،ویتامین D که به عنوان ویتامین آفتاب نیز شناخته می‌شود، اغلب به عنوان یک درمان برای همه دردها تبلیغ می‌شود، اما آیا تبلیغات آن با شواهد مطابقت دارد؟

مهر در خبری نوشت:تحقیقات گذشته نشان داده است که ویتامین D که در واقع یک هورمون یا پیش هورمون است، می‌تواند از چندین طریق برای سلامتی مفید باشد، که مهمترین آنها سلامت استخوان و دندان، سیستم ایمنی و سلامت قلب و عروق است.

با این حال، دوزهای بسیار بالای ویتامین D نیز با خطرات سلامتی مانند حالت تهوع، استفراغ و ضعف مرتبط بوده‌اند، که اهمیت مراجعه به پزشک قبل از مصرف چنین مکمل‌هایی را برجسته می‌کند.

سه مورد از جدیدترین تحقیقات انجام شده در مورد فواید ویتامین D و یافته‌های کلیدی آنها در ادامه ارائه می شود.

آیا ویتامین D می‌تواند به پیشگیری از دیابت کمک کند؟

این مطالعه نشان داد که چگونه مکمل‌های ویتامین D می‌توانند بسته به ژنتیک فرد، بر پیامدهای سلامتی تأثیر بگذارند.

محققان دریافتند که مکمل ویتامین D با دوز بالا خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را برای برخی افراد کاهش می‌دهد، اما برای برخی دیگر تأثیر قابل توجهی ندارد.

به ویژه، افرادی که دارای انواع AC یا CC ژن گیرنده ویتامین D هستند، هنگام مصرف ۴۰۰۰ واحد بین‌المللی در روز، ۱۹ درصد کاهش در خطر ابتلا به پیش دیابت و تبدیل شدن به دیابت نوع ۲ داشتند.

با این حال، محققان و متخصصان پزشکی، خطرات مصرف بیش از حد ویتامین D را برجسته کردند، در حالی که تأکید کردند که این یافته‌ها باید در آزمایش‌های بزرگتر تکرار شوند.

دیابت همچنین یک بیماری پیچیده است که در آن تغذیه، ژنتیک، ورزش، وزن، خواب و عوامل بسیاری در ایجاد و پیشرفت آن نقش دارند، بنابراین یک مکمل به تنهایی احتمالاً در پیشگیری از آن نقش کمی دارد.

آیا ویتامین D می‌تواند به محافظت در برابر آلزایمر کمک کند؟

این مطالعه نشان داد که سطح بالاتر ویتامین D با سطح پایین‌تر پروتئین تاو، یک نشانگر زیستی کلیدی برای بیماری آلزایمر، سال‌ها بعد مرتبط است.

محققان دانشگاه گالوی دریافتند افرادی که در اوایل میانسالی سطح ویتامین D بالاتری داشتند، به طور متوسط ۱۶ سال بعد در اسکن‌های مغزی که انجام شد، سطح پروتئین تاو پایین‌تری داشتند.

با این حال، آنها چنین ارتباطی بین بتا آمیلوئید، یکی دیگر از نشانگرهای زیستی اصلی آلزایمر، و سطح ویتامین D در خون پیدا نکردند.

آیا ویتامین D می‌تواند به درمان IBD کمک کند؟

این مطالعه نشان می‌دهد که مکمل‌های ویتامین D ممکن است با کمک به تنظیم مجدد سیستم ایمنی روده، برای افراد مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) مفید باشند.

محققان ۴۸ بزرگسال مبتلا به بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو، که هر دو تحت عنوان IBD قرار می‌گیرند، را به مدت ۱۲ هفته تحت نظر گرفتند و دریافتند که ویتامین D به کاهش التهاب روده کمک می‌کند و در عین حال پاسخ ایمنی متعادل‌تری را ایجاد می‌کند.

ویتامین D سطح آنتی‌بادی‌های IgA را افزایش و سطح IgG را کاهش می‌دهد، که به بدن کمک می‌کند باکتری‌های خوب روده را تشخیص دهد و همزمان از حملات غیرضروری آن جلوگیری کند، همانطور که در یک سیستم ایمنی بیش فعال اتفاق می‌افتد.

پژوهش جدیدی نشان می‌دهد مصرف روزانه یک آووکادو می تواند به کاهش بار گلیسمی رژیم غذایی کمک کند؛ شاخصی که بیانگر تأثیر مقدار و نوع کربوهیدرات‌های مصرفی بر افزایش قند خون است.

سلامت نیوز نوشـت: بار گلیسمی (Glycemic Load) معیاری است که هم کیفیت و هم مقدار کربوهیدرات موجود در غذا را در نظر می‌گیرد و نشان می‌دهد یک وعده غذایی تا چه اندازه می‌تواند سطح قندخون را افزایش دهد. مطالعات پیشین نشان داده‌اند رژیم‌های غذایی با بار گلیسمی پایین‌تر ممکن است در پیشگیری از دیابت، کاهش خطر برخی سرطان‌ها و حتی کاهش مرگ‌ومیر ناشی از همه علل نقش داشته باشند.

این مطالعه که در نشریه Current Developments in Nutrition منتشر شده، در واقع تحلیل ثانویه داده‌های یک کارآزمایی بزرگ‌تر با عنوان «مطالعه رژیم غذایی معمول و آووکادو» بوده است.

در این پژوهش، شرکت‌کنندگان به دو گروه تقسیم شدند. گروه نخست موظف بود روزانه یک آووکادوی بزرگ مصرف کند، در حالی که گروه کنترل رژیم غذایی معمول خود را ادامه می‌داد و مصرف آووکادو در آن به حداکثر دو عدد در ماه محدود شده بود. این مداخله به مدت شش ماه ادامه داشت.

تمام شرکت‌کنندگان ۲۵ سال یا بیشتر سن داشتند و دارای دور کمر بالا بودند که یکی از شاخص‌های اضافه‌وزن و چاقی شکمی محسوب می‌شود. پژوهشگران از آن‌ها خواستند به جز مصرف آووکادو، سایر عادات غذایی و سبک زندگی خود را تغییر ندهند.

نتایج نشان داد افرادی که روزانه آووکادو مصرف می‌کردند، فیبر و چربی بیشتری در رژیم غذایی خود دریافت می‌کردند و در مقابل، مصرف پروتئین حیوانی و سهم کربوهیدرات‌ها در رژیم غذایی آن‌ها کمتر بود.

برای ارزیابی الگوی غذایی شرکت‌کنندگان، پژوهشگران در طول مطالعه چندین بار اطلاعات مربوط به مواد غذایی مصرف‌شده در ۲۴ ساعت گذشته را ثبت کردند. سپس میانگین شاخص گلیسمی و بار گلیسمی روزانه هر فرد محاسبه شد.

در نهایت داده‌های ۹۶۱ شرکت‌کننده مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد گروه مصرف‌کننده آووکادو در مقایسه با گروه کنترل، بار گلیسمی پایین‌تری داشت؛ هرچند تفاوت قابل توجهی در شاخص گلیسمی میان دو گروه مشاهده نشد.

درمان قند خون با مصرف روزانه این میوه محبوب

بررسی‌ها نشان داد مهم‌ترین عامل ایجاد این تفاوت، خود آووکادو بوده است. پژوهشگران معتقدند فیبر فراوان موجود در آووکادو احتمالاً نقش مهمی در کاهش بار گلیسمی رژیم غذایی دارد. همچنین چربی‌های مفید این میوه می‌توانند در کندتر شدن جذب کربوهیدرات‌ها و کنترل بهتر قند خون مؤثر باشند.

کارشناسان تغذیه که در این مطالعه مشارکت نداشتند نیز می‌گویند آووکادو غذایی بسیار مغذی و سیرکننده است. این میوه سرشار از فیبر و چربی‌های غیراشباع مفید است و می‌تواند باعث شود افراد به طور طبیعی کمتر به سراغ خوراکی‌های پرقند و غذاهای کم‌ارزش غذایی بروند.

با این حال، پژوهشگران به برخی محدودیت‌های مطالعه نیز اشاره کرده‌اند. از جمله اینکه بخش زیادی از اطلاعات غذایی بر اساس یادآوری شرکت‌کنندگان ثبت شده و ممکن است با خطا همراه باشد. همچنین حدود ۷۳ درصد شرکت‌کنندگان زن بودند و همه افراد مورد مطالعه دارای اضافه‌وزن یا چاقی بودند؛ بنابراین تعمیم نتایج به کل جمعیت نیازمند تحقیقات بیشتری است.

علاوه بر این، تأمین مالی مطالعه از سوی هیئت آووکادوی هاس انجام شده بود؛ هرچند پژوهشگران تأکید کرده‌اند این نهاد در جمع‌آوری داده‌ها، تحلیل نتایج یا نگارش مقاله نقشی نداشته است.

متخصصان معتقدند اگرچه این یافته‌ها امیدوارکننده هستند، اما هنوز شواهد کافی برای تغییر توصیه‌های رسمی تغذیه‌ای وجود ندارد. با این حال، افزودن آووکادو به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی متعادل و سالم می‌تواند به بهبود کیفیت تغذیه و کنترل بهتر قند خون کمک کند.

پژوهشگران در پایان تأکید می‌کنند که آووکادو به تنهایی یک راه‌حل جادویی برای کنترل قند خون نیست، اما می‌تواند در کنار سایر عادات سالم غذایی، بخشی از یک الگوی تغذیه‌ای مفید برای سلامت متابولیک باشد./خبر آنلاین

این پزشک همچنین در مورد مصرف متفورمین، یکی از رایج‌ترین دارو‌های مورد استفاده برای دیابت نوع ۲، با معده خالی هشدار می‌دهد. این دارو به احتمال زیاد باعث عوارض جانبی گوارشی از جمله حالت تهوع، اسهال، نفخ و استفراغ می‌شود. برای به حداقل رساندن احتمال این علائم، معمولاً توصیه می‌شود که آن را همراه یا بلافاصله بعد از غذا مصرف کنید.

قاسم احمد تأکید می‌کند که برخی دارو‌ها اثر معکوس دارند. به عنوان مثال، دارو‌های تیروئید حاوی لووتیروکسین باید با معده خالی مصرف شوند، زیرا غذا می‌تواند مانع جذب آنها در روده شود و اثربخشی آنها را کاهش دهد. بنابراین، معمولاً توصیه می‌شود که این دارو‌ها را صبح‌ها، ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از صبحانه مصرف کنید.

لازم به ذکر است که زمان توصیه شده برای مصرف دارو به مکانیسم اثر آن و نحوه جذب آن توسط بدن بستگی دارد. بنابراین، قبل از شروع درمان، مهم است که دستورالعمل‌ها را به دقت بخوانید و دقیقاً دستورالعمل‌های پزشک خود را دنبال کنید.

در همین زمینه، کارشناسان تغذیه اظهار داشتند که زمان صرف صبحانه نقش محوری در کنترل سطح کلسترول و محافظت از سلامت قلب دارد.

کارشناسان توصیه می‌کنند که ظرف دو ساعت پس از بیدار شدن، یک صبحانه متعادل میل کنید، زیرا این امر تأثیر مثبتی بر تنظیم اشتها و کاهش احتمال پرخوری یا روی آوردن به تنقلات ناسالم در ادامه روز دارد، در نتیجه از قلب محافظت کرده و به کاهش کلسترول کمک می‌کند.

پژوهش اجراشده در مرکز بهداشت دانشگاه آیووا بر اساس نظرسنجی از بیش از ۷۰۰۰ نفر بزرگسال بود. شرکت‌کنندگان درباره‌ی میزان فعالیت بدنی خود از جمله تعداد روزها و دقیقه‌های ورزش با شدت متوسط تا شدید در هفته پاسخ دادند. تحلیل نتایج نشان داد: آنانی که حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش متوسط تا شدید در هفته انجام می‌دهند —یعنی حدود ۲۲ دقیقه در روز— در مقایسه با دیگران به‌طور قابل‌توجهی کمتر در معرض ابتلا به ۱۹ بیماری مزمن قرار دارند.

این بیماری‌ها شامل گروه‌هایی از مشکلات جدی مانند بیماری‌های قلبی عروقی، سرطان، بیماری‌های تنفسی و دیابت هستند — یعنی طیف گسترده‌ای از تهدیدات اصلی به سلامتی در جوامع پیشرفته. افرادی که فعالیت بدنی کمتری داشتند، در مقایسه با فعال‌ها، احتمال بیشتری برای توسعه این بیماری‌ها داشتند.

ورزش و سلامت؛ چطور این ارتباط معنی‌دار می‌شود؟

بر اساس این تحقیقات، ورزش نه‌فقط به‌عنوان ابزار مدیریت وزن، بلکه به‌عنوان یک عامل محافظتی قوی در برابر بیماری‌های مزمن عمل می‌کند. فقط ۲۲ دقیقه ورزش در روز می‌تواند بسیاری از فرایندهای زیان‌آور در بدن که منجر به التهاب، مقاومت به انسولین یا اختلال در عملکرد قلب و ریه می‌شود را کند یا مهار کند.

طبق این پژوهش، سوالاتی ساده درباره‌ی میزان فعالیت بدنی که در مطب‌های پزشکی پرسیده شوند می‌تواند به پزشکان کمک کند تا بیماران را بهتر راهنمایی کنند، اما بسیاری از مراکز این سؤال را هنوز در روند ارزیابی سلامت نمی‌پرسند.

چه نوع ورزش‌هایی مفیدند؟

هر نوع فعالیت جسمانی که شدت متوسط تا شدید داشته باشد — برای مثال پیاده‌روی سریع، دویدن سبک، دوچرخه‌سواری، ورزش‌های هوازی و حتی حرکات ورزشی در خانه — می‌تواند در این حد قرار بگیرد. نکته اینجاست که نیازی نیست ورزش حرفه‌ای انجام دهید؛ فقط باید به‌اندازه‌ای بدن‌تان را فعال کنید که ضربان قلبتان بالا برود و نفس‌تان تند شود.

در واقع، مطالعات متعدد دیگر نیز نشان داده‌اند که حتی افزایش کوتاه‌مدت فعالیت روزانه با کاهش خطر مرگ زودرس، بیماری‌های قلبی و دیگر مشکلات جدی همراه است.

اگر تاکنون ورزش جزیی از برنامه‌ی روزانه‌تان نبوده، این مطالعه یک پیام روشن دارد: ۲۲ دقیقه حرکت روزانه می‌تواند فرق بزرگی در سلامتی‌تان ایجاد کند.

ورزش منظم به بدن کمک می‌کند تا:

• سیستم قلبی-عروقی را قوی‌تر کند
• مقاومت به بیماری‌های مزمن را افزایش دهد
• التهاب و خطر بیماری‌های جدی را کاهش دهد
• کیفیت زندگی و طول عمر را بهبود ببخشد.

این یافته‌ها تأکید می‌کنند که حتی فعالیت بدنی کوتاه و قابل‌دسترسی برای همگان می‌تواند منافع بزرگ و بلندمدتی برای زندگی داشته باشد.

آسیب به کبد می‌تواند موجب اختلال در عملکرد سایر اندام‌های بدن شود؛ از این رو توجه به مصرف اصولی داروها، به‌ویژه داروهای رایج و روزمره، بخش مهمی از مراقبت‌های سلامت محسوب می‌شود.

دکتر «مرضیه راشدی‌نیا»، متخصص سم‌شناسی و فارماکولوژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به نقش کلیدی کبد در پردازش داروها گفت: مصرف نادرست داروها، استفاده طولانی‌مدت بدون نظارت پزشک و یا مصرف همزمان چند دارو و مکمل می‌تواند فشار مضاعفی بر کبد وارد کند و زمینه‌ساز بروز آسیب‌های کبدی شود.

مصرف خودسرانه داروها یکی از عوامل مهم آسیب به کبد

وی افزود: این آسیب‌ها می‌تواند به شکل کبد چرب، التهاب کبد، نارسایی کبدی، فیبروز و حتی سیروز کبدی بروز پیدا کنند. این مسئله به‌ویژه در سالمندان، افراد دارای سابقه بیماری‌های کبدی و بیمارانی که به‌طور همزمان چند دارو مصرف می‌کنند، از اهمیت بیشتری برخوردار است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، مصرف خودسرانه داروها را یکی از عوامل مهم آسیب به کبد دانست و تأکید کرد: مصرف همزمان چند دارو یا مکمل بدون اطلاع پزشک یا داروساز، بار متابولیکی کبد را افزایش می‌دهد.

وی تصریح کرد: یکی از تصورات اشتباه در میان مردم، بی‌ضرر دانستن گیاهان دارویی، دمنوش‌ها و عرقیات گیاهی است. در حالی که مصرف بی‌رویه یا همزمان این فرآورده‌ها با داروهای شیمیایی می‌تواند منجر به بروز عوارض کبدی شود. بنابراین، فرآورده‌های گیاهی نیز لازم است باید با آگاهی و مشورت تخصصی مصرف شوند.

راشدی‌نیا افزود: برخی داروها نیازمند پایش دوره‌ای عملکرد کبد هستند که انجام این بررسی‌ها باید حتماً با نظر پزشک صورت گیرد.

چگونه از کبد در زمان مصرف دارو محافظت کنیم؟

وی در ادامه با اشاره به راهکارهای محافظت از کبد هنگام مصرف داروها توصیه کرد: داروها باید دقیقاً مطابق دستور پزشک یا داروساز مصرف شوند، پیش از مصرف همزمان داروها و مکمل‌ها مشاوره تخصصی انجام گیرد، بیماران مبتلا به بیماری‌های کبدی حتماً پزشک خود را در جریان بگذارند و در دوره مصرف داروها از مصرف الکل پرهیز شود. همچنین در صورت بروز هرگونه علائم غیرعادی، بدون قطع خودسرانه دارو، باید با پزشک مشورت شود.

براساس گزارش وبدا، به گفته این متخصص سم‌شناسی، داروها زمانی بیشترین اثربخشی و ایمنی را خواهند داشت که بر اساس اصول علمی و متناسب با شرایط فردی هر بیمار مصرف شوند. توجه به سلامت کبد، بخش جدایی‌ناپذیر از مصرف منطقی داروها و ارتقای سواد سلامت در جامعه است.

از آن دسته مشکلات زمستانی پنهان است که زمانی ظاهر می‌شود که هوای سرد به بدترین شکل با پوست برخورد می‌کند. هر کسی که دستکش‌هایش را درآورده و لکه‌های بنفش را دیده که نوک انگشتانش را می‌سوزاند، می‌داند که ماجرا چیست. خوشبختانه سرمازدگی نیست، اما مطمئنا حس شخصی دارد، به ویژه در آب و هوای مرطوب و سرد که دما بدون اینکه خیلی پایین بیاید، نزدیک به انجماد است.

چرا پوست دچار سوزش می‌شود؟

دمای نزدیک به صفر، اغلب با باد یا رطوبت، باعث می‌شود رگ‌های خونی کوچک نزدیک سطح پوست سفت شوند. بدن برای حفظ گرما، خون را از انگشتان دست، پا، گوش‌ها یا بینی دور می‌کند. اما با گرم شدن دوباره دست و پا برای پوست مشکل ایجاد می‌شود. رفتن به داخل خانه برای گرم کردن دست و پا یا فرو بردن دست‌های سرد در آب گرم باعث می‌شود این رگ‌ها خیلی سریع باز شوند. مایع به بافت‌های اطراف نشت می‌کند و باعث التهاب، قرمزی، تورم و آن خارش شدید و سوزش می‌شود.

لاغرها آسیب پذیرترند

افرادی که اندام لاغرتر یا چربی کمتری دارند، مثل این است که بدن‌شان عایق‌بندی ندارند، بنابراین اندام‌های آن‌ها کمتر در مقابل سرما مقاوم است و بیشتر رنج می‌برند. افراد سیگاری با احتمال بیشتری از اذیت شدن در برابر سرما مواجه هستند زیرا نیکوتین رگ‌ها را بیشتر تنگ می‌کند. بیماری‌هایی مانند رینود ( کم‌خونی)، دیابت یا گردش خون ضعیف مانع جریان روان خون می‌شوند. کفش‌های تنگ، جوراب‌های خیس یا خانه‌های بدون گرمایش مداوم، باعث بالا رفتن حس درد در ناحیه پا و دست بر اثر سرما و سوزش پوست می‌شوند. در مناطق تپه‌ای یا ساحلی با زمستان‌های خنک و مرطوب سرمازدگی سالانه رخ می‌دهد و لکه‌های جدیدی روی لکه‌های محو شده ایجاد می‌کند که برای هفته‌ها ناراحتی به همراه دارد.

نشانه‌های آشکار حمله زمستانی

علائم در پا و دست با تأخیر و ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از قرار گرفتن در معرض سرما ظاهر می‌شوند. ابتدا لکه‌های قرمز یا بنفش ظاهر می‌شوند که داغ و حساس مانند کبودی‌های تازه هستند. خارش به شدت افزایش می‌یابد و پوست با دوباره در معرض گرما قرار گرفتن سوزن سوزن می‌شود. تورم، انگشتان دست و پا را به شکل سوسیس در می‌آورد و خاراندن خطر تاول، ترک یا زخم را به همراه دارد. در موارد شدید، پوست باز می‌شود و عفونت همراه با چرک یا تب را به همراه دارد. انگشتان پا بیشترین آسیب را می‌بینند، انگشتان نیز دچار آسیب می‌شوند، در حالی که بینی، گونه‌ها یا لاله گوش برای برخی به هم می‌پیوندند. بی‌حسی ممکن است قبل از درد رخ دهد و در عرض چند روز به اوج خود برسد و سپس طی یک تا سه هفته کاهش یابد. کودکان نیز به آن مبتلا می‌شوند اغلب در حین بازی بدون دستکش مناسب، که ثابت می‌کند سرما سن و سال نمی‌شناسد.

راهکارهای ملایم تسکین دهنده

گرم کردن تدریجی و مداوم مؤثرترین روش است. یک لایه پشم یا پارچه‌ای که هوا از آن رد می‌شود و مانند پوست پیاز است، سرما را بیرون نگه می‌دارد. برای نواحی مشکل‌دار، خشک کردن ملایم و استفاده لوسیون یا وازلین بی‌بو و فراوان، ناراحتی را تسکین می‌دهد مناسب است آن بخش از پوست یا اندام آسیب دیده در سرما را خشک نگه دارید و تحت هیچ شرایطی آن را نخارانید. با مراقبت مناسب، اکثر ضایعات در عرض چند هفته به طور کامل بهبود می‌یابند. با این حال، ایجاد چرک، تب یا ضایعه‌ای که بهبود نمی‌یابد، نشان دهنده نیاز به مشورت با پزشک برای داروهای قوی‌تر است.

دکتر امیرحسین حاجی‌میری، سرپرست بازرسی فنی و نظارت اداره کل داروی سازمان غذا و دارو با بیان اینکه بعضی از داروها ممکن است بعد از تاریخ انقضا پایداری نسبی داشته باشند به «ایران» می‌گوید: « مطالعات محدود و خاص نشان داده‌اند که برخی داروها ممکن است در شرایط کاملاً کنترل‌شده، پس از تاریخ انقضا پایداری نسبی داشته باشند، اما این نتایج قابل تعمیم به مصرف عمومی و شرایط معمول نگهداری دارو در جامعه نیست.»
 او تأکید می‌کند: « بر این اساس، سازمان غذا و دارو با توجه به ملاحظات علمی و ایمنی، توصیه می‌کند از مصرف دارو پس از تاریخ انقضای آن پرهیز شود و با هرگونه تردید یا نیاز به راهنمایی، داروسازان و منابع رسمی وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو تنها مراجع معتبر مشاوره در این زمینه هستند.»
تاریخ انقضا چگونه تعیین می‌شود
حاجی‌میری در مورد اینکه تاریخ انقضای دارو براساس چه مبنایی تعیین می‌شود؟ می‌گوید: «تاریخ انقضای دارو حاصل استخراج نتایج مطالعات پایداری است که مطابق با الزامات سازمان جهانی بهداشت و فارماکوپه‌های بین‌المللی انجام می‌شود. این مطالعات بررسی می‌کنند که دارو تا چه زمانی در شرایط مشخص قابل نگهداری بوده، میزان مقدار ماده مؤثره خود را در محدوده قابل قبول حفظ می‌کند، از نظر شیمیایی و میکروبی پایدار می‌ماند و ایمنی، کیفیت و اثربخشی آن تضمین‌شده است. بنابراین تاریخ انقضا نه یک تاریخ دلخواه یا موضوعی با انگیزه تجاری بلکه حد علمی اطمینان است که پس از تأیید سازمان غذا و دارو تعیین می‌شود.»
سرپرست بازرسی فنی و نظارت اداره کل داروی سازمان غذا و دارو درباره استدلال‌های مطرح شده در مورد اثرگذاری داروها بعد از تاریخ انقضا می‌گوید: «مطالعات محدودی نشان داده‌اند که برخی داروهای بررسی‌شده در شرایط نگهداری کاملاً کنترل‌شده و فقط برای سری ساخت‌های مشخص توانسته‌اند پس از تاریخ انقضا همچنان در محدوده قابل قبول پایداری باقی بمانند. اما نکته کلیدی این است که این نتایج محدود، انتخاب‌شده و غیرقابل تعمیم هستند و نباید مبنای توصیه برای مصرف عمومی، خانگی یا بازار دارویی کشور به حساب بیایند. استفاده از این داده‌ها برای نتیجه‌گیری کلی، تحریف شواهد علمی و خطای محرز استنتاج محسوب می‌شود.»

 مصرف داروی تاریخ گذشته خطرناک است
به اعتقاد حاجی‌میری بر اساس شواهد علمی معتبر، گروه‌های دارویی متعددی پس از تاریخ انقضا به‌طور جدی غیرقابل اعتماد یا بالقوه خطرناک هستند. در این داروها، حتی کاهش نسبی اثربخشی یا از دست رفتن پایداری می‌تواند منجر به شکست درمان یا بروز عوارض جدی یا تهدید مستقیم حیات بیمار شود.

او با بیان اینکه برخلاف تصور ســــاده‌انگارانـــه مطـــــرح‌شـــــــده، مخاطــــــرات داروی منقضی‌شده فقط به سمی شدن محدود نمی‌شود، توضیح می‌دهد: «خطرات اصلی شامل کاهش یا نوسان دوز مؤثر، تخریب شیمیایی و تشکیل فرآورده‌های جانبی، از دست رفتن پایداری، درمان ناکامل و ایجاد مقاومت دارویی (در آنتی‌بیوتیک‌ها) می‌شود. در بسیاری از موارد، داروی منقضی‌شده ممکن است به‌ظاهر بی‌خطر باشد، اما به‌طور پنهان، درمان را بی‌اثر یا پرریسک می‌کند.»

سرپرست بازرسی فنی و نظارت اداره کل داروی سازمان غذا و دارو با تأکید بر اینکه توصیه عمومی به بی‌توجهی به تاریخ انقضا، خلاف اصول حفاظت از سلامت عمومی است، می‌گوید: «هیچ مرجع معتبر علمی، دارویی یا نظارتی در جهان مصرف روتین دارو پس از تاریخ انقضا یا بی‌اهمیت جلوه‌دادن تاریخ انقضا برای عموم مردم را توصیه نمی‌کند. چنین توصیه‌ای مغایر با اصول پزشکی مبتنی بر شواهد و ناقض استانداردهای بین‌المللی دارویی و برخلاف مسئولیت حرفه‌ای در قبال سلامت جامعه است.»
او می‌گوید: «سازمان غذا و دارو تأکید می‌کند، داروسازان، مرجع تخصصی و قابل اعتماد جامعه برای مشاوره درباره مصرف، نگهداری و ایمنی دارو هستند. در هرگونه تردید درباره امکان مصرف دارو، تاریخ انقضا، شرایط نگهداری یا ایمنی دارو، نه اظهارنظرهای غیرتخصصی در رسانه‌ها بلکه مرجع قابل اتکا، داروسازان و منابع رسمی وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو هستند.»

توصیه رسمی سازمان غذا و دارو به عموم مردم

سرپرست بازرسی فنی و نظارت اداره کل داروی سازمان غذا و دارو، به‌طور شفاف اعلام می‌کند مصرف دارو پس از تاریخ انقضا توصیه نمی‌شود. همچنین داروهای منقضی‌شده باید از چرخه مصرف خارج و مطابق دستورالعمل‌ها امحا شوند. در صورت مصرف اتفاقی داروی منقضی‌شده، باید با داروساز یا پزشک مشورت انجام شود.

این ویتامین، یک ریزمغذی ساده نیست

ویتامین D برخلاف بیشتر ویتامین‌ها، فقط یک ریزمغذی ساده نیست؛ بیشتر شبیه یک هورمون عمل می‌کند. یعنی بعد از ورود به بدن، مستقیما وارد سیستم تنظیمی بدن می‌شود و روی فعالیت ژن‌ها، عملکرد سلول‌ها و حتی سیستم ایمنی اثر می‌گذارد. بدن ما می‌تواند ویتامین D را با کمک نور خورشید بسازد، اما سبک زندگی مدرن – یعنی زندگی آپارتمانی، نشستن‌های طولانی و بی‌تحرکی، آلودگی هوا، استفاده مداوم از ضدآفتاب و نوع پوشش افراد - باعث شده که مسیر طبیعی تولید این ویتامین کاملا مختل شود. به همین دلیل همه پزشکان تاکید دارند که حتی اگر در مناطق آفتابی زندگی می‌کنید، باید به طور مرتب ویتامین Dمصرف کنید.

دکتر ایرج خسرونیا، رئیس جامعه متخصصان داخلی کشور و فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد پیش از این گفته بود: «بیش از ۹۰ درصد جمعیت ایران دچار کمبود ویتامین D هستند و مهم‌ترین دلیلش هم تغذیه نامناسب است؛ ایرانی‌ها علاوه بر این که مصرف غذاهای دریایی در حد متعادل ندارند، لبنیات را هم اغلب از سفره‌های خود حذف کرده‌اند. به همین دلیل سطح ویتامین D در بدن ما نسبت به اروپایی‌ها که همواره غذاهای دریایی و لبنیات کافی مصرف می‌کنند، بسیار پایین‌تر است.»

کمبود ویتامین D معمولاً بی‌علامت است

مهم‌ترین نقش شناخته‌شده ویتامین D در تنظیم جذب کلسیم و فسفر است؛ دو ماده‌ای که پایه اصلی استحکام استخوان‌ها و دندان‌ها هستند. بدون ویتامین D کافی، حتی اگر رژیم غذایی سرشار از کلسیم داشته باشیم، بدن توان جذب مؤثر آن را ندارد. نتیجه این کمبود در کودکان به صورت نرمی استخوان و در بزرگسالان به شکل پوکی استخوان، دردهای مزمن استخوانی، ضعف عضلانی و افزایش خطر شکستگی استخوانی ظاهر می‌شود. به همین دلیل است که ویتامین D عملاً یکی از ستون‌های اصلی پیشگیری از شکستگی‌ها در سالمندی محسوب می‌شود.

اما داستان ویتامین D فقط به استخوان ختم نمی‌شود. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که گیرنده‌های ویتامین D تقریباً در تمام بافت‌های بدن وجود دارند: از مغز و قلب گرفته تا سیستم ایمنی. این یعنی ویتامین D در تنظیم پاسخ‌های ایمنی نقش دارد و می‌تواند شدت التهاب را کنترل کند. کمبود این ویتامین با افزایش خطر ابتلا به عفونت‌ها، طولانی‌تر شدن دوره بیماری‌ها و حتی تشدید بیماری‌های خودایمنی مرتبط دانسته شده است.

از منظر سلامت روان هم نقش ویتامین D کم‌اهمیت نیست. سطح پایین آن با افسردگی، خستگی مزمن، کاهش انرژی و اختلال در تمرکز ارتباط دارد. بخشی از این اثر احتمالاً به نقش ویتامین D در تنظیم انتقال‌دهنده‌های عصبی و ریتم خواب و بیداری برمی‌گردد.

نکته مهم این است که کمبود ویتامین D معمولاً بی‌علامت و خاموش است. فرد ممکن است سال‌ها کمبود این ویتامین را داشته باشد بدون اینکه نشانه واضحی احساس کند. تا زمانی که مشکلات استخوانی، ضعف ایمنی یا خستگی شدید ظاهر شود. به همین دلیل پزشکان این‌قدر روی پیشگیری تأکید دارند. چون درمان دیرهنگام همیشه سخت‌تر از پیشگیری زودهنگام است.

کمبود ویتامین به معنی زیاده‌روی نیست

البته تاکید پزشکان بر مصرف ویتامین D به این معنا نیست که خودسرانه اقدام به مصرف این ویتامین کنیم. چون عوارض مصرف خودسرانه این ویتامین کمتر از عوارض کمبود آن نیست. دکتر احسان شایسته، پزشک عمومی به همشهری‌آنلاین می‌گوید: «ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است و برخلاف ویتامین‌های محلول در آب، به‌راحتی از بدن دفع نمی‌شود. به همین دلیل مصرف بیش از حد آن (و بدون مشورت با پزشک) می‌تواند با عوارضی مثل افزایش سطح کلسیم خون که منجر به ضعف و خستگی و کاهش اشتها می‌شود، ایجاد سنگ کلیه، نارسایی کلیه، آسیب کبدی، مشکلات قلبی و عروقی، رسوب کلسیم در بافت‌های نرم مانند رگ‌های خونی، قلب و ریه‌ها، اختلالات گوارشی از جمله اسهال و یبوست و حتی مسمومیت همراه باشد. بنابراین مصرف این ویتامین مثل سایر مکمل‌ها باید فقط با نظر و تجویز پزشک انجام شود.»

این پزشک تاکید می‌کند: «میزان نیاز هر فرد به ویتامین D به عواملی مثل سن، وضعیت کمبود در بدن و شرایط سلامت عمومی بستگی دارد و به همین دلیل، مصرف یک دوز ثابت برای همه افراد نه منطقی است و نه ایمن. تنها راه تعیین دوز مناسب، انجام آزمایش خون و بررسی سطح ویتامین D توسط پزشک است. چون تجویز دقیق این مکمل باید بر اساس نتیجه آزمایش و شرایط فردی هر شخص انجام شود، نه بر اساس توصیه‌های رایج در شبکه‌های اجتماعی.»

نشاط آتش‌پاره متخصص پروتزهای دندانی و ایمپلنت، با اشاره به علل بروز این اختلال می‌گوید: دندان‌قروچه، استرس‌های روزمره، ناهماهنگی دندان‌ها، آسیب‌های فیزیکی و آرتریت از عوامل اصلی ایجاد ناهنجاری مفصل گیجگاهی_‌فکی هستند.

به گفته این متخصص دندانپزشکی، شنیده شدن صدای کلیک مفصل فک در صورتی که با درد یا محدودیت حرکت همراه باشد، نیازمند بررسی تخصصی است. در برخی موارد، بی‌توجهی به علائم اولیه می‌تواند باعث مزمن شدن درد و اختلال در انجام فعالیت‌های روزمره مانند جویدن و صحبت کردن شود.

راهکارهای درمان

آتش پاره به راهکارهای درمانی این اختلال پرداخت و افزود: درمان اختلالات مفصل گیجگاهی‌_فکی معمولاً با روش‌های غیرتهاجمی آغاز می‌شود. استفاده از داروهای ضدالتهاب و مسکن، کمپرس گرم یا سرد، فیزیوتراپی و اصلاح عادات نادرست مانند دندان‌قروچه از مهم‌ترین اقدامات درمانی است. در برخی بیماران، استفاده از محافظ دهان هنگام خواب یا تزریق بوتاکس برای کاهش اسپاسم عضلانی تحت نظر پزشک متخصص توصیه می‌شود.

به گفته وی، جراحی تنها در موارد شدید و مقاوم به درمان‌های معمول انجام می‌شود و اغلب بیماران با درمان‌های ساده و پیگیری منظم بهبود می‌یابند.

این متخصص دندانپزشکی خاطر نشان کرد: در صورت تداوم درد فک، قفل شدن دهان یا دشواری در باز و بسته کردن فک، مراجعه به دندانپزشک یا متخصص فک و صورت ضروری است تا از پیشرفت عارضه جلوگیری شود.

به گفته دکتر دیوید مریل، روان‌پزشک مؤسسه علوم اعصاب پاسیفیک، اضطراب می‌تواند فراتر از احساس نگرانی یا بی‌قراری ظاهر شود و نشانه‌های جسمی متعددی ایجاد کند. او توضیح می‌دهد که این علائم گاهی به شکل یک چرخه معیوب عمل می‌کنند؛ به‌طوری‌که اضطراب باعث بروز مشکلات جسمی می‌شود و همین مشکلات، دوباره اضطراب را تشدید می‌کنند.

متخصصان سلامت روان می‌گویند یکی از شایع‌ترین نشانه‌های جسمی اضطراب، افزایش ضربان قلب است. به گفته جوزف لاینو، روان‌شناس بالینی و استادیار روان‌پزشکی دانشگاه نیویورک، اضطراب بخشی از سیستم هشدار بدن است که با ترشح هورمون‌هایی مانند آدرنالین و کورتیزول، بدن را برای «جنگ یا گریز» آماده می‌کند. این واکنش طبیعی می‌تواند ضربان قلب و فشار خون را بالا ببرد، اما در صورت مزمن شدن، به تپش قلب‌های آزاردهنده منجر شود.

لرز یا تعریق ناگهانی نیز از دیگر علائم رایج است. دکتر مریل توضیح می‌دهد که هیپوتالاموس، بخشی از مغز که تنظیم دمای بدن را بر عهده دارد، در شرایط اضطراب فعال می‌شود و می‌تواند باعث احساس گرگرفتگی، لرز یا حتی تجربه همزمان هر دو شود. این وضعیت گاهی با دردهای عضلانی نیز همراه است.

تنگی نفس یکی دیگر از نشانه‌هایی است که بسیاری از افراد مبتلا به اضطراب تجربه می‌کنند. افزایش ضربان قلب می‌تواند الگوی تنفس را تغییر دهد و در موارد شدید، مانند حملات پانیک، فرد احساس کمبود هوا کند. متخصصان تأکید می‌کنند در چنین شرایطی تمرین تنفس عمیق می‌تواند کمک‌کننده باشد، اما در صورت تداوم یا تشدید علائم، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

اضطراب همچنین تأثیر مستقیمی بر دستگاه گوارش دارد. حالت تهوع، سوءهاضمه، یبوست یا اسهال از جمله علائمی هستند که به گفته پزشکان، به دلیل ارتباط گسترده سیستم عصبی با روده و نقش هورمون سروتونین بروز می‌کنند. در شرایط استرس‌زا، بدن جریان خون را به سمت عضلات و اندام‌های حیاتی هدایت می‌کند و فرآیند هضم در اولویت پایین‌تری قرار می‌گیرد.

برخی افراد نیز سوزن‌سوزن شدن اندام‌ها، دردهای تیز یا گرفتگی در نواحی مانند گردن، فک یا کمر را تجربه می‌کنند. دکتر مریل می‌گوید فعال شدن اعصاب محیطی در پاسخ به اضطراب می‌تواند چنین حس‌هایی را ایجاد کند.

متخصصان توصیه می‌کنند برای مدیریت این علائم، تمرین‌های ذهن‌آگاهی همراه با حرکت، مانند یوگا یا تای‌چی، مؤثر باشد. همچنین صحبت با پزشک یا روان‌درمانگر برای تشخیص دقیق و انتخاب روش درمانی مناسب اهمیت زیادی دارد.

به گفته کارشناسان، هیچ‌کدام از علائم جسمی اضطراب نباید نادیده گرفته شود. درمان‌های دارویی و روان‌درمانی می‌توانند به کاهش اضطراب کمک کنند و با فروکش کردن استرس، بسیاری از نشانه‌های جسمی نیز به‌تدریج کاهش می‌یابند.

او با بیان اینکه تأثیر این نوشیدنی‌ها بسیار محدود و موقتی است، ادامه داد: نباید تصور کرد که صرف نوشیدن چای یا قهوه ناشتا می‌تواند جایگزین برنامه تغذیه‌ای سالم یا فعالیت بدنی شود. 

این متخصص تغذیه و رژیم درمانی در ادامه گفت: بهترین راه برای کاهش وزن مؤثر، داشتن رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و کاهش استرس است. 

او با اشاره به اهمیت وعده صبحانه افزود: به دلیل ترکیب پروتئینی تخم‌مرغ، بهترین زمان مصرف آن در وعده صبحانه است. همچنین مصرف روزانه میوه‌ها، مانند سیب، و رعایت تعادل غذایی نقش مهمی در پیشگیری از بیماری‌ها دارد. 

هادی در ادامه به مسئله کیفیت عسل اشاره و بیان کرد: در دنیا، عسل بر اساس درجه کیفیت طبقه‌بندی می‌شود و همین موضوع در قیمت‌گذاری آن تأثیر دارد. 

این متخصص تغذیه و رژیم درمانی در پایان با تأکید بر اصل تندرستی در یادگیری و رفتار روزانه گفت: اگر هر روز در دنیای خوراکی‌ها نکته‌ای بیاموزیم و در زندگی به کار ببریم، می‌توانیم از بسیاری از بیماری‌ها پیشگیری کرده و تندرست بمانیم.

به‌ گفته‌ «آنار آلیدینا»، متخصص تغذیه، بهترین زمان نوشیدن آب بلافاصله پس از بیدار شدن است چون هنگام خواب، بدن در وضعیت کم‌آبی قرار می‌گیرد. تلاش کنید طی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از بیدار شدن حدود ۳۵۰ تا ۶۰۰ میلی‌لیتر آب بنوشید تا سلول‌ها دوباره آبرسانی شوند و سلامت روده بهبود یابد. اگر این آب سرد باشد، ممکن است «ترموژنز» (thermogenesis) القا شده با آب را نیز تحریک کند؛ حالتی که در آن سوخت‌وساز برای گرم‌ کردن آب تا دمای بدن، به‌طور کوتاه‌مدت افزایش می‌یابد. در واقع با نوشیدن آب سرد، کالری می‌سوزانیم. از آن‌جا به بعد به‌ویژه اگر دو ساعت بعدتر صبحانه بخورید، سوخت‌وساز بدنتان برای ادامه روز به‌خوبی فعال می‌شود.

کارشناسان علاوه بر صبح‌ها، بر اهمیت نوشیدن آب پیش از ورزش هم تاکید دارند زیرا بهترین زمان برای آبرسانی به بدن وقتی است که انتظار دارید آب بیشتری مصرف کنید یا از دست بدهید. با افزایش فعالیت ورزشی به آبِ بیشتری نیاز داریم.

آن‌ها همچنین توصیه می‌کنند با نزدیک‌ شدن به زمان خواب، مصرف آب پس از شام را کاهش دهید. نوشیدن زیاد مایعات در اواخر شب ممکن است به‌ دلیل بیدارشدن‌های مکرر برای دفع ادرار، خواب را مختل کند و از این طریق (کاهش کیفیت خواب‌) غیرمستقیم به سلامت متابولیک آسیب بزند.

به گزارش ایندیپندنت، وجود آب کافی در سلول‌ها در سوخت‌وساز نقش مهمی دارد زیرا به تولید انرژی در سلول‌ها کمک می‌کند. هر واکنش متابولیک در بدن هم به آب نیاز دارد و حتی کم‌آبی خفیف می‌تواند تولید انرژی سلولی، اکسیداسیون چربی و انتقال مواد مغذی را ‌آهسته کند.

انجمن ورزش و تناسب‌اندام آمریکا توضیح می‌دهد که بدن برای تجزیه «آدنوزین‌تری‌فسفات» (ATP)‌، واحد اصلی انرژی سلول‌ها، به آب نیاز دارد. آدنوزین‌تری‌فسفات بدون آب، قادر به آزادسازی انرژی برای استفاده سلول‌ها نیست. در واقع انرژی عملا پشت دری قفل‌شده می‌ماند که کلید آن آب است.

فراتر از نقش حیاتی آب در آزادسازی انرژی سلولی، فواید آن برای سوخت‌وساز هم قابل‌توجه است. آبرسانی کافی به بدن با حفظ عملکرد طبیعی قلب و عروق، تنظیم دمای بدن، هضم، انتقال مواد مغذی، دفع مواد زائد و عملکرد فیزیکی‌ که همگی بر مصرف انرژی و کارآیی متابولیک‌ اثر می‌گذارند، سوخت‌وساز را تقویت می‌کند.

افزایش قند خون فقط یکی از نشانه‌های دیابت است

مطالعات بزرگ جهانی نشان می‌دهد افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ حدود ۲ تا ۴ برابر بیش از افراد غیردیابتی در معرض ابتلا به بیماری‌های قلبی هستند. حتی بعضی پژوهش‌ها خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی را در این افراد تا ۶ برابر گزارش کرده‌اند. آمارها زمانی هشداردهنده‌تر می‌شوند که بدانیم بیش از ۵۰ تا ۶۰ درصد مرگ‌ومیر بیماران دیابتی به دلیل بیماری‌های قلبی و سکته مغزی رخ می‌دهد. اما چرا دیابت تا این حد با قلب گره خورده است؟

دکتر منوچهر قارونی، متخصص قلب و عروق و استاد دانشگاه در این خصوص می‌گوید: «دیابت در عمل مثل یک سندروم رفتار می‌کند؛ سندروم، مجموعه‌ای از علائم و اختلالات را دربرمی‌گیرد. افزایش قند خون، تنها یکی از نشانه‌های دیابت است و تنها علامت آن به شمار نمی‌رود. درواقع یکی از پیامدهای مهم دیابت (هم دیابت نوع ۱ و هم نوع ۲)، تنگ شدن رگ‌های ریز قلب است که می‌تواند منجر به سکته قلبی شود.»

قارونی تاکید می‌کند: «دیابت، نقش مهمی در بروز سکته قلبی دارد و یکی از مهم‌ترین عوامل خطر در بروز سکته قلبی محسوب می‌شود. چون عروق ریز قلب را تنگ می‌کند. به همین دلیل است که بیماران دیابتی اغلب چندین بار در طول زندگی در بخش مراقبت‌های ویژه (CCU) بستری می‌شوند. چون هر بار دچار سکته‌های قلبی کوچک می‌شوند.»

این متخصص قلب و عروق ادامه می‌دهد: «وقتی قند خون برای ماه‌ها و سال‌ها بالاتر از حد طبیعی باقی می‌ماند، به دیواره داخلی رگ‌ها آسیب می‌زند. این آسیب باعث التهاب مزمن و تسریع روند «تصلب شرایین» می‌شود؛ وضعیتی که در آن رگ‌ها سفت و تنگ می‌شوند و جریان خون به قلب کاهش پیدا می‌کند. نتیجه این فرآیند، افزایش خطر سکته قلبی، نارسایی قلب و مرگ ناگهانی است.»

تنها قلب از دیابت آسیب نمی‌بیند

«تنگی رگ‌های ناشی از دیابت تنها محدود به قلب نیست و مغز، کلیه، کبد و اندام‌های تحتانی را هم کم‌کم درگیر می‌کند.» این مطلب را دکتر قارونی می‌گوید و اضافه می‌کند: «این فرآیند باعث می‌شود رگ‌های کوچک بدن به‌ تدریج تنگ شوند. به همین دلیل است که در برخی بیماران دیابتی، شست پا سیاه می‌شود یا زخم‌های مزمن و غیرقابل درمان در پا ایجاد می‌شود.»

به گفته این استاد دانشگاه، «در دیابت صرفاً مصرف دارو کافی نیست. حتی در مواردی که از پمپ‌های پیشرفته انسولین استفاده می‌شود - پمپ‌هایی که به‌ صورت لحظه‌ای میزان انسولین را تنظیم می‌کنند (نه انسولین‌هایی که هر دوازده ساعت تزریق می‌شوند) -، وقوع سکته ممکن است به تعویق بیفتد، اما به‌ طور کامل منتفی نمی‌شود.»

بیماران دیابتی به این توصیه‌ها توجه کنند

دیابت نوع ۲ معمولاً با مجموعه‌ای از مشکلات دیگر همراه است که همگی به ضرر قلب تمام می‌شوند. بسیاری از بیماران دیابتی دچار اختلال چربی خون هستند؛ تری‌گلیسرید بالا، کاهش کلسترول مفید (HDL) و نوعی از کلسترول بد که تهاجمی‌تر عمل می‌کند. این ترکیب، یکی از خطرناک‌ترین الگوهای چربی خون برای سلامت عروق قلبی محسوب می‌شود. هم‌زمان، فشار خون بالا که در بخش بزرگی از مبتلایان به دیابت دیده می‌شود، بار مضاعفی بر قلب و رگ‌ها وارد می‌کند و خطر سکته قلبی و مغزی را چند برابر می‌کند.

یکی دیگر از جنبه‌های کمتر شناخته‌شده دیابت، تأثیر آن بر اعصاب قلب است. در برخی بیماران، دیابت باعث آسیب به اعصاب خودکار می‌شود؛ اعصابی که مسئول تنظیم ضربان قلب و احساس درد هستند. به همین دلیل، سکته قلبی در افراد دیابتی گاهی بدون درد یا با علائم خفیف رخ می‌دهد؛ پدیده‌ای که به «سکته قلبی خاموش» معروف است و می‌تواند تشخیص و درمان به‌موقع را به تأخیر بیندازد و خطر مرگ را افزایش دهد.

آمارهای جهانی تصویر روشنی از این ارتباط نگران‌کننده ارائه می‌دهند. برآوردها نشان می‌دهد حدود یک‌سوم افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ در طول زندگی خود دچار نوعی از بیماری‌های قلبی–عروقی می‌شوند. همچنین تقریباً نیمی از کل مرگ‌ها در این گروه مستقیماً به بیماری‌های قلبی و سکته مغزی مربوط است.

با وجود این، دیابت نوع ۲ الزاما به معنای سرنوشت حتمی بیماری قلبی نیست. شواهد علمی نشان می‌دهد که کنترل هم‌زمان قند خون، فشار خون و چربی خون، همراه با کاهش وزن، فعالیت بدنی منظم و اصلاح تغذیه، می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی را به‌طور قابل ‌توجهی کاهش دهد. در برخی افراد، به‌ویژه در مراحل اولیه بیماری، حتی امکان بازگشت قند خون به محدوده طبیعی وجود دارد.

قارونی هم در این رابطه می‌گوید: «اگر بیماران دیابتی می‌خواهند مراقبت مؤثرتری از خود داشته باشند، باید داروهای خود را به ‌طور منظم و دقیق مصرف کنند، اگر وابسته به انسولین هستند تزریق آن را به‌موقع انجام دهند، قند خون خود را مرتب چک کنند، مراقب باشند که دچار افزایش وزن و چاقی نشوند و از مصرف بیش از حد قند و شیرینی پرهیز کنند. اینها اصول اساسی مراقبت هستند و هدف از رعاین این نکات این است که اگر قرار است سکته قلبی رخ دهد، حداقل در سنین ۵۰ - ۶۰ سالگی اتفاق نیفتد و به سنین بالاتر، مثلاً بعد ۸۰ سالگی، موکول شود.»

بسیاری از این بیماری‌های زمستانی به علت کمبود مواد معدنی یا ویتامین رخ می‌دهد؛ از این رو با مصرف ویتامین‌ها، می‌توان انرژی مورد نیاز بدن را تامین و از بروز این بیماری‌ها پیشگیری کرد.

بنابر اعلام دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، پنج ویتامین مورد نیاز بدن برای فصول سرد سال شامل موارد ذیل است:

ویتامین C: شروع پاییز و زمستان همراه با عفونت‌هایی مانند سرماخوردگی، سرفه، تب و آنفلوآنزا است. این در حالی است که مصرف ویتامین C منجر به تقویت سیستم ایمنی بدن و کاهش طول دوره این بیماری‌ها می‌شود. ویتامین C نوعی آنتی اکسیدان است که باعث کاهش التهاب در بدن نیز می‌شود. در زمستان می‌توانید ویتامین C مورد نیاز خود را از طریق مصرف مرکبات، سبزیجات تیره رنگ و مکمل‌های این ویتامین دریافت کنید.

ویتامین D: اگرچه مصرف ویتامین D در تمام طول سال مورد نیاز است، اما در فصل زمستان و با مایل شدن نور خورشید، نیاز شما به این ویتامین بیشتر می‌شود. در طول زمستان احتمال بروز دردهای استخوانی و مفصلی به دلیل عدم تابش کافی نور خورشید بیشتر است. به گفته متخصصان تمام بزرگسالان زیر ۷۰ سال باید روزانه ۶۰۰ واحد بین المللی ویتامین D مصرف کنند و حداقل ۳۰ دقیقه در معرض نور مستقیم خورشید باشند.

ویتامین E: مصرف این ویتامین برای کمک به حفظ سلامت پوست ضروری است و از خشکی پوست در زمستان جلوگیری می‌کند. گوشت و ماهی، اسفناج، بروکلی، بادام سرشار از این ویتامین هستند.

ویتامین B کمپلکس: تمام ویتامین‌های گروه B را در زمستان به میزان کافی مصرف کنید. این ویتامین‌ها کربوهیدرات را به انرژی تبدیل می‌کند تا چربی‌ها و پروتئین‌ها برای سوخت، مصرف شود. به همین دلیل است که با مصرف ویتامین B به ویژه ویتامین B ۱۲ افسردگی و اضطراب ناشی از کوتاه شدن روزها در زمستان را کاهش می‌دهد.

امگا ۳: این یک ویتامین نیست اما نقش مهمی در فصل زمستان برای سلامت شما دارد. اسیدهای چرب امگا ۳ سطح چربی خوب خون یا "اچ دی ال" را حفظ می‌کنند. بسیاری از افراد در طول زمستان دچار بیماری‌های مفصلی می‌شوند و این در حالی است که مصرف امگا ۳ منجر به کاهش درد و سفتی مفصلی که از نشانه‌های آرتروز و آرتریت روماتوئید است، می‌شود.

این جراح گوش و حلق و بینی اظهار کرد: لوزه‌ها دو غده لنفاوی در قسمت پشت گلو هستند که نقشی مهمی در سیستم ایمنی بدن دارند. آن‌ها با شناسایی و مبارزه با عفونت‌ها، به جلوگیری از بیماری‌های مرتبط با گلو و دستگاه تنفسی کمک می‌کنند.

این متخصص گوش و حلق و بینی با بیان اینکه خلط گلو معمولا ناشی از عفونت‌های سینوزیت است و غالبا ارتباطی با لوزه ندارد، گفت: در کودکان مشکلات لوزه بسیار شایع است و در سن نوجوانی روند کاهشی دارد و از بین می‌رود.

وی همچنین با اشاره به اینکه با افزایش سن، لوزه کوچک و ناپدید می‌شود، افزود: لوزه سوم هم از این قاعده مستثنی نیست؛ بنابراین دارا بودن یک فرد بزرگسال از لوزه سوم بسیار نادر است. در اثر افزایش سن، لوزه کامی و دهانی کوچک می‌شود اما در برخی افراد ممکن است بزرگ بماند که زمینه عفونت‌های مکرر را فراهم می‌کند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان اضافه کرد: لوزه با هر بار عفونت و بهبود آن تغییرات دارد و دچار آسیب می‌شود و می‌توان گفت لوزه‌هایی که بارها عفونت کردند، لوزه طبیعی و اولیه نیستند و تفاوت دارند.

وی در خصوص علائم عفونت لوزه‌ها در کودکان تصریح کرد: یکی از شایع‌ترین نشانه‌های عفونت لوزه، بلع دردناک است و یا ممکن است لوزه‌ها به طور قابل مشاهده‌ای بزرگ و قرمز شوند؛ همچنین کودکان معمولا دچار تب بالا می‌شوند و تنفس با صدا به دلیل تورم داشته باشند که می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند.

عباسی گفت: در برخی موارد، مشکلات لوزه ممکن است همراه با سرفه‌های خشک و خلط‌دار باشد. همچنین کودک ممکن است احساس خستگی و بی‌حالی کند. بیشترین مشکلات عفونت‌های لوزه، ویروسی هستند و بنابراین آنتی‌بیوتیک‌ها روی عفونت‌های ویروسی اثر ندارند و طبیعتا استفاده از پنی‌سیلین و آنتی بیوتیک‌ها که غالبا ضدباکتری هستند در این خصوص مؤثر نیستند. 

این متخصص گوش و حلق و بینی افزود: مصرف بی‌رویه آنتی بیوتیک‌ها منجر به مقاومت آنتی‌بیوتیکی در بدن شده و یا در گوارش افراد اختلال ایجاد می‌کند. بنابراین توصیه نمی‌کنیم برای هر عفونت ساده، آنتی‌بیوتیک مصرف کنیم؛ زیرا هم بدن آسیب خواهد دید و هم در شرایط بروز عفونت‌های جدی، داروهای آنتی‌بیوتیکی تأثیری بر درمان نخواهند داشت.

بنابر اعلام وزارت بهداشت، وی در ادامه با اشاره به اینکه در هر شرایطی نمی‌توان به جراحی لوزه روی آورد، گفت: ممکن است با هر عفونتی ساختار لوزه دچار تغییر شود و حتی ممکن است به دردهای دائمی منجر شود، در ابتدا ممکن است با دارو بتوان آن را کنترل و درمان کرد، اما چنانچه لوزه با عفونت‌های مکرر به بسترساز بیماری تبدیل شود، باید لوزه سوم از پشت بینی برداشته شود تا تنفس راحت‌تری برای فرد فراهم شود.

منبع : ایسنا

اما مراقب باشید: این واژه‌های به‌ظاهر سالم، اغلب می‌توانند پوششی برای مقادیر ناسالم قند افزوده باشند.

قندهای افزوده؛ دشمنی که به‌راحتی دیده نمی‌شود

به گفته دکتر «نیکول آونا»، استاد علوم اعصاب و روان‌پزشکی در دانشگاه مانت‌ساینای و پرینستون، تشخیص قندهای افزوده سخت است چون بسیاری از شرکت‌ها از بازاریابی هوشمندانه برای منحرف کردن توجه مصرف‌کننده استفاده می‌کنند.

او می‌گوید: «برخی برندهای سلامت‌محور می‌دانند که مردم نسبت به خطرات قند آگاه‌تر شده‌اند، اما بسیاری از برندهای بزرگ اصلاً نگران سلامت مصرف‌کننده نیستند.»

مصرف بیش‌ازحد قند، مانند چربی اشباع و نمک، با بیماری‌های قلبی، چاقی، دیابت و سایر مشکلات جدی سلامتی ارتباط مستقیم دارد.

آمریکایی‌ها چقدر قند می‌خورند؟

بر اساس آمار انجمن قلب آمریکا، هر فرد به‌طور متوسط روزانه ۱۷ گرم قند افزوده مصرف می‌کند؛ یعنی حدود ۲۶ کیلوگرم در سال.نیمی از این مقدار از نوشیدنی‌ها می‌آید، اما بخش قابل‌توجهی از قندها به‌طور پنهانی در مواد غذایی زیر وجود دارند:

غلات صبحانه

سس‌ها و سالسا

ساندویچ‌های آماده

محصولات لبنی

سس‌های بطری‌شده

نان‌های سبوس‌دار

برچسب تغذیه‌ای؛ کمک‌کننده یا گمراه‌کننده؟

از سال ۲۰۲۱ شرکت‌های غذایی موظف شده‌اند مقدار قند افزوده را جداگانه روی برچسب‌ها درج کنند.اما به گفته آونا، این قانون نتیجه معکوس هم داشته است.

برخی شرکت‌ها:

قند سفید یا شربت ذرت را کاهش داده‌اند

اما به‌جایش از شیرین‌کننده‌هایی مثل میوه مانک، استویا یا اریتریتول استفاده کرده‌اند

این مواد طبق مقررات FDA «قند افزوده» محسوب نمی‌شوند

نتیجه؟ «امروزه غذاها حتی از سال ۲۰۲۰ هم شیرین‌تر شده‌اند.»

چقدر قند مجاز است؟

طبق توصیه سازمان غذا و داروی آمریکا:

حداکثر ۱۰٪ کالری روزانه باید از قند افزوده باشد

یعنی حدود ۵۰ گرم در روز برای رژیم ۲۰۰۰ کالری (کمی بیشتر از یک قوطی نوشابه)

اما دکتر «کالین پاپ»، متخصص تغذیه در NYU، می‌گوید این مقدار زیاد است:«به‌نظر من باید کمتر از ۵٪ باشد و برای افراد مبتلا به دیابت یا پیش‌دیابت، حتی نزدیک به صفر.»

حتی این‌ها هم قند دارند!

غذاهایی که بسیاری سالم می‌دانند، ممکن است قند افزوده داشته باشند:

مغزهای بوداده

شیرهای گیاهی

نخود و اسنک‌های طعم‌دار

مافین انگلیسی

ماست یونانی

راه‌حل چیست؟

متخصصان توصیه می‌کنند کنترل را به دست خودتان بگیرید:

ماست ساده بخرید و خودتان میوه یا عسل اضافه کنید.

از باریستا بخواهید شیر گیاهی را خودتان اضافه کنید.

به طعم کمتر شیرین عادت کنید.

شیرین‌کننده‌های مصنوعی؛ جایگزین یا دام؟

اگرچه شیرین‌کننده‌های مصنوعی کالری را کم می‌کنند، اما به گفته آونا:

ممکن است باعث پرخوری شوند، چون طعم شیرین، مرکز پاداش مغز را فعال می‌کند، نه خود قند، البته برخی جایگزین‌ها مانند آلولوز برای افراد مبتلا به دیابت نوع یک مفیدند، چون قند خون را بالا نمی‌برند.

پیام نهایی: «نگذارید شرکت‌های غذایی تصمیم بگیرند چقدر قند می‌خورید.»

غذا می‌تواند بر حجم خون، انعطاف‌پذیری شریان‌ها و نحوه‌ تنظیم سدیم و مایعات در بدن تاثیر بگذارد که همه‌ این عوامل در میزان فشار خون نقش دارند.

متخصصان سلامت توصیه می‌کنند برای حفظ فشار خون سالم، مصرف مواد غذایی سرشار از پتاسیم، منیزیم، کلسیم و فیبر را در اولویت قرار دهید. این یعنی رژیم غذایی باید شامل انواع میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و لبنیات باشد.

چهار عنصر تغذیه‌ای که در حفظ فشار خون سالم نقش دارند، به شرح زیر است:

- پتاسیم در کاهش فشار خون نقشی کلیدی دارد زیرا به بدن کمک می‌کند سدیم اضافی را از طریق ادرار دفع کند؛ عاملی که در بسیاری از افراد باعث افزایش فشار خون می‌شود. افزون بر این، پتاسیم با شل کردن دیواره‌ رگ‌ها، جریان خون را آسان‌تر و در نتیجه به پایین آمدن فشار خون کمک می‌کند. وقتی سطح پتاسیم بیش از حد پایین بیاید، رگ‌های خونی ممکن است سفت و غیرمنعطف شوند و در نتیجه با گذر زمان، فشار خون افزایش می‌یابد.

انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند افرادی که قصد پیشگیری یا درمان فشار خون بالا را دارند، علاوه بر محدود کردن مصرف نمک، روزانه بین ۳۵۰۰ تا ۵۰۰۰ میلی‌گرم پتاسیم از طریق مواد غذایی دریافت کنند. برای درک بهتر این مقدار، می‌توان گفت یک عدد موز متوسط حدود ۴۵۰ میلی‌گرم پتاسیم دارد، در حالی که یک فنجان سیب‌زمینی شیرین پخته حدود ۵۷۰ میلی‌گرم از این ماده‌ معدنی را تامین می‌کند.

- منیزیم هم یکی دیگر از مواد کلیدی در رژیم غذایی دش است که مانند پتاسیم در مجموعه‌ای از مواد غذایی مفید برای قلب یافت می‌شود از جمله سبزی‌های برگ‌دار، حبوبات، مغزها، دانه‌ها و غلات کامل مانند برنج قهوه‌ای و جو دوسر. منیزیم به شل شدن عضلات از جمله عضلات دیواره‌ شریان‌ها کمک می‌کند. اگر مواد غذایی حاوی منیزیم کافی مصرف نکنید، رگ‌های خونی ممکن است منقبض شوند و این امر فشار خون را افزایش می‌دهد.

میزان توصیه‌شده‌ روزانه‌ منیزیم برای بزرگسالان بین ۳۱۰ تا ۴۲۰ میلی‌گرم است که بسته به سن و جنسیت متفاوت است. برای نمونه، ۳۰ گرم تخم کدو برشته (حدود یک مشت کوچک) حدود ۱۵۶ میلی‌گرم منیزیم دارد. مطالعات همچنین نشان داده‌اند که مکمل‌های منیزیم می‌توانند در افراد مبتلا به فشار خون بالا و کمبود منیزیم به کاهش فشار کمک کنند اما کارشناسان تاکید می‌کنند پیش از مصرف هر گونه مکمل با پزشک مشورت شود.

- سومین عنصر مهم در رژیم دش کلسیم است؛ ماده‌ای معدنی که به‌طور طبیعی در محصولات لبنی مانند شیر، ماست و پنیر وجود دارد و در جایگزین‌های غنی‌شده با کلسیم مانند شیرهای گیاهی، آب‌میوه‌ها، توفو و غلات صبحانه نیز یافت می‌شود. کلسیم به انقباض و انبساط مناسب رگ‌های خونی کمک می‌کند که این فرایند موجب کاهش فشار خون و تسهیل پمپاژ خون در قلب می‌شود.

بیشتر بزرگسالان روزانه دو تا سه واحد لبنیات کم‌چرب یا بدون چربی مصرف کنند. هر واحد معادل است با یک لیوان (۲۴۰ میلی‌لیتر) شیر یا ماست یا حدود ۴۲ گرم پنیر.

- فیبر برخلاف پتاسیم، منیزیم و کلسیم، یک ماده‌ معدنی نیست، نوعی کربوهیدرات گیاهی است که عمدتا در میوه‌ها، سبزیجات، مغزها، دانه‌ها و غلات کامل یافت می‌شود؛ یعنی همان گروه‌هایی که اساس رژیم غذایی دش را تشکیل می‌دهند.

فیبر از پشت صحنه به شیوه‌های گوناگون بر فشار خون اثر می‌گذارد. فیبر، غذای باکتری‌های مفید روده را تامین می‌کند و آن‌ها در پاسخ، اسیدهای چرب زنجیره‌کوتاه مانند بوتیرات تولید می‌کنند که به کاهش التهاب و عملکرد بهتر رگ‌های خونی کمک می‌کند. همچنین باعث بهبود کنترل قند خون، افزایش حساسیت به انسولین و کنترل وزن بدن می‌شود؛ عواملی که همگی فشار وارد بر سیستم قلبی‌عروقی را کاهش می‌دهند.

خوراکی‌هایی مانند عدس، کلم‌برگ، جو دوسر، تمشک و دانه‌ چیا از بهترین منابع فیبرند. رژیم دش توصیه می‌کند بزرگسالان روزانه سه تا پنج وعده میوه و سبزیجات سرشار از فیبر و چهار تا هشت وعده غلات کامل مصرف کنند و در طول هفته نیز سه تا پنج وعده انواع مغزها، دانه‌ها و حبوبات را در برنامه‌ غذایی خود بگنجانند.

علاوه بر نوع تغذیه چند عامل دیگر در کنترل فشار خون نقش موثر دارند از جمله:

ــ‌ ورزش منظم (حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته)

ــ ترک سیگار

ــ عدم مصرف الکل

ــ کاهش وزن در صورت اضافه‌وزن

ــ کنترل استرس

ــ خواب کافی (حداقل هفت ساعت در شب)

منبع:ایسنا

درمان‌های خانگی را جدی بگیرید

آبریزش بینی زمانی ایجاد می‌شود که ترشحات اضافی بینی که رقیق و آبکی هستند، از مجاری بینی خارج یا به عقب حلق سرازیر می‌شوند. این مشکل می‌تواند با احساس گرفتگی در بینی هم همراه باشد. برای کنترل و درمان آبریزش بینی، پزشکان اغلب دو راه را پیشنهاد می‌کنند: استفاده از درمان‌های دارویی و به ‌کارگیری روش‌های خانگی.

برای درمان دارویی، متخصصان معمولا آنتی‌هیستامین‌ها و ضداحتقان‌ها را تجویز می‌کنند یا پیشنهاد می‌دهند. داروهای ضد احتقان، مجاری بینی را منقبض و خشک می‌کنند که می‌تواند به بهبود آبریزش یا گرفتگی بینی کمک کند.

اما خیلی از افراد تمایل و اصرار دارند که برای قطع مشکلی مثل آبریزش بینی از داروهای شیمیایی دوری کنند و برای درمان، راه حل‌های خانگی را ترجیح می‌دهند. نوشیدن آب کافی در طول روز، مصرف مایعات گرم و مطمئن مثل چای و دمنوش‌های مناسب، مصرف سوپ‌های گرم، استفاده از بخور آب گرم (با آب خالی یا با گیاهان معطر)، شست‌وشوی بینی با محلول‌ آب و نمک، دوش آب گرم، استفاده از کمپرس گرم (گذاشتن یک حوله یا پارچه نم‌دار و گرم روی پیشانی و بینی می‌تواند گردش خون را در ناحیه سینوس‌ها افزایش دهد و به کاهش التهاب و احتقان و درمان آبریزش بینی کمک کند) و استراحت کافی و خواب مناسب از مهم ترین و رایج‌ترین درمان‌های خانگی هستند که معمولا به خوبی جواب می‌دهند و نیاز نیست آبریزش یا گرفتگی بینی که بسیار آزاردهنده است را تحمل کنید.

دکتر احسان شایسته، پزشک عمومی تاکید می‌کند که «در مواردی که افراد به ‌دلیل مشغله‌های کاری یا حضور در جلسات مهم نیاز دارند آبریزش و گرفتگی بینی خود را زودتر کنترل کنند، استفاده از آنتی‌هیستامین‌ها (مثل دیفن‌هیدرامین و ...) می‌تواند در رفع این مساله مؤثر باشد. این داروها ترشحات بینی را کاهش می‌دهند و موجب بهبود موقت تنفس می‌شوند. در عوض، مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار و الکلی و استفاده زیاد از ادویه‌های تند در غذاها و مصرف غذاهای سرخ‌کردنی می‌تواند آبریزش و گرفتگی بینی را بدتر کند.» او تاکید دارد که «افزایش سطح آگاهی، اولین قدم برای حفظ یا برگرداندن سلامت است. بنابراین هرچقدر درباره مشکلات ظاهرا پیش پا افتاده‌ای مثل گرفتگی بینی و آبریزش بینی بیشتر بدانیم، راحت‌تر می‌توانیم کنترلش کنیم.»

متخصصان تاکید دارند که اگر آبریزش بینی بیش از ۷ تا ۱۰ روز طول بکشد، یا همراه با تب بالا، درد شدید سینوس‌ها یا ترشحات سبزرنگ باشد، بهتر است فرد با پزشک مشورت کند.

درمان آبریزش و گرفتگی بینی کودکان

تحمل آبریزش و گرفتگی بینی برای کودکان سخت‌تر و آزاردهنده‌تر است. برای درمان آبریزش بینی در کودکان استفاده از قطره‌های نمکی برای شست‌وشوی حفره بینی در کودکان کاملاً بی‌خطر و مؤثر است. قطره‌های آماده رینوسالتین که در داروخانه ها موجود است نیز گزینه امن و مطمئنی است. همچنین، بخور آب گرم با نظارت بزرگ‌ترها می‌تواند تنفس کودک را راحت‌تر کند.‌

دادن مایعات گرم مثل چای کمرنگ و سوپ مرغ و دمنوش‌های مخصوص کودکان (در صورت تأیید پزشک) نیز به رقیق ‌شدن مخاط کمک می‌کند. دکتر شایسته می‌گوید: «اگر آبریزش بینی با تب و ضعف شدید همراه باشد، لازم است کودک توسط پزشک معاینه شود تا داروهای لازم را دریافت کند.» او تاکید می‌کند که «به هیچ عنوان بدون مشورت متخصص، داروهای ضداحتقان قوی برای کودکان استفاده نشوند. چون برخی داروها برای سنین پایین مناسب نیستند و ممکن است عوارض خطرناکی برای آنها داشته باشند.»

این مغزهای مغذی می‌توانند به یکی از بهترین متحدان شما در مسیر کاهش وزن و رسیدن به تناسب اندام تبدیل شوند. در حقیقت، اگر بدانید کدام آجیل لاغر کننده است و چگونه آن را هوشمندانه در برنامه غذایی خود بگنجانید.

راز این موضوع در مکانیسم‌های شگفت‌انگیز زیر نهفته است:

افزایش حس سیری طولانی‌مدت: آجیل‌ها سرشار از فیبر، پروتئین و چربی‌های سالم هستند. این ترکیب سه‌گانه هضم را کند کرده و باعث می‌شود برای مدت طولانی‌تری احساس سیری کنید. این یعنی خداحافظی با ریزه‌خواری‌های مضر و کاهش کالری دریافتی روزانه.

تقویت متابولیسم و چربی‌سوزی: بدن برای هضم و پردازش آجیل‌ها، به ویژه آن‌هایی که پروتئین بالایی دارند، انرژی بیشتری مصرف می‌کند. این پدیده که به «اثر حرارتی غذا» (TEF) معروف است، به طور طبیعی به افزایش متابولیسم و سوزاندن کالری بیشتر کمک می‌کند.

جذب ناقص کالری: تحقیقات نشان داده‌اند که به دلیل ساختار فیبری و دیواره‌های سلولی محکم مغزها، بخشی از چربی موجود در آن‌ها توسط بدن جذب نمی‌شود و بدون هضم دفع می‌گردد. این یعنی کالری که روی برچسب تغذیه‌ای می‌بینید، لزوماً تمام آن چیزی نیست که بدن شما جذب می‌کند.

جایگزینی هوشمندانه برای هله‌هوله‌ها: یک مشت آجیل به جای یک بسته چیپس یا یک شیرینی، انتخابی است که بدن شما بابت آن قدردان خواهد بود. شما با این کار، مواد مغذی ارزشمندی را جایگزین کالری‌های پوچ و قندهای مضر می‌کنید.

قهرمانان لاغری: کدام آجیل‌ها در رژیم شما معجزه می‌کنند؟

اگرچه اکثر آجیل‌ها خواص مشابهی دارند، اما برخی از آن‌ها به دلیل مشخصات تغذیه‌ای منحصربه‌فرد، تأثیر بیشتری بر لاغری و چربی‌سوزی دارند. در ادامه با ۶ قهرمان اصلی این میدان آشنا می‌شوید.

۱. بادام درختی: پادشاه کنترل اشتها

بادام درختی، این مغز پرطرفدار سرشار از فیبر، پروتئین و چربی‌های سالم است که به شما کمک می‌کند برای ساعت‌ها سیر بمانید. علاوه بر این، بادام حاوی آمینو اسیدی به نام ال-آرژنین است که می‌تواند به بدن شما در سوزاندن چربی و کربوهیدرات بیشتر در حین ورزش کمک کند.

۲. گردو: منبع امگا-۳ برای چربی‌سوزی شکم

گردو تنها آجیلی است که مقادیر قابل توجهی از اسید آلفا-لینولنیک (ALA)، نوعی اسید چرب امگا-۳ گیاهی، را در خود جای داده است. این چربی‌های سالم نه تنها برای سلامت قلب مفیدند، بلکه به کاهش التهاب و مبارزه با تجمع چربی، به ویژه در ناحیه شکم، کمک می‌کنند.

۳. پسته: مغز کم‌کالری و سرشار از فیبر

اگر به دنبال یک آجیل با کالری نسبتاً پایین‌تر هستید، پسته انتخاب شماست. منبع عالی فیبر و پروتئین هستند. یک نکته جالب در مورد پسته این است که فرآیند پوست کندن آن باعث می‌شود سرعت غذا خوردن شما کاهش یابد و به مغزتان فرصت کافی برای ارسال سیگنال سیری را بدهد. این کار ساده به کنترل اشتها کمک شایانی می‌کند.

۴. بادام زمینی: پروتئین بالا برای عضله‌سازی و سیری

جذب ناقص کالری: تحقیقات نشان داده‌اند که به دلیل ساختار فیبری و دیواره‌های سلولی محکم مغزها، بخشی از چربی موجود در آن‌ها توسط بدن جذب نمی‌شود و بدون هضم دفع می‌گردد. این یعنی کالری که روی برچسب تغذیه‌ای می‌بینید، لزوماً تمام آن چیزی نیست که بدن شما جذب می‌کند.

جایگزینی هوشمندانه برای هله‌هوله‌ها: یک مشت آجیل به جای یک بسته چیپس یا یک شیرینی، انتخابی است که بدن شما بابت آن قدردان خواهد بود. شما با این کار، مواد مغذی ارزشمندی را جایگزین کالری‌های پوچ و قندهای مضر می‌کنید.

بادام زمینی یک نیروگاه پروتئین محسوب می‌شود. پروتئین بالا به حفظ توده عضلانی در طول دوره کاهش وزن کمک کرده و حس سیری را به شدت افزایش می‌دهد. این آجیل به دلیل قیمت مناسب و در دسترس بودن، یک گزینه عالی برای افزودن به رژیم روزانه است.

۵. بادام هندی: انرژی‌بخش و تنظیم‌کننده قند خون

بادام هندی با طعم خامه‌ای و دلچسب خود، منبع فوق‌العاده‌ای از منیزیم است. منیزیم نقش کلیدی در تنظیم متابولیسم چربی و کربوهیدرات و همچنین کنترل سطح قند خون دارد. ثابت نگه داشتن قند خون از هوس‌های ناگهانی برای خوردن شیرینی‌جات جلوگیری می‌کند و مدیریت وزن را آسان‌تر می‌سازد.

۶. فندق: همراهی عالی برای مبارزه با ریزه‌خواری

فندق سرشار از چربی‌های تک‌غیراشباع (مانند آنچه در روغن زیتون یافت می‌شود)، ویتامین E و منگنز است. این ترکیب به بهبود حساسیت به انسولین کمک کرده و فیبر موجود در آن شما را برای مدت طولانی سیر نگه می‌دارد. فندق یک میان‌وعده عالی برای جلوگیری از افت انرژی در بعدازظهر و پرهیز از ریزه‌خواری است.

راهنمای طلایی مصرف آجیل برای لاغری: چقدر، چه زمانی و چگونه؟

دانستن اینکه کدام آجیل لاغر کننده است کافی نیست؛ نحوه مصرف آن نیز اهمیت حیاتی دارد.

اعتدال، کلید اصلی است. بهترین میزان مصرف روزانه آجیل، حدود یک مشت بسته یا معادل ۲۵ تا ۳۰ گرم است. مصرف بیش از حد، حتی از سالم‌ترین مواد غذایی، می‌تواند نتیجه معکوس داده و منجر به افزایش وزن شود.

بهترین زمان مصرف آجیل برای حداکثر چربی‌سوزی

میان‌وعده صبح یا بعدازظهر: خوردن آجیل بین وعده‌های اصلی، از گرسنگی شدید و پرخوری در وعده ناهار یا شام جلوگیری می‌کند.

قبل از ورزش: یک مشت آجیل (به خصوص بادام) حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از تمرین می‌تواند انرژی پایداری را برای شما فراهم کند.

همراه با صبحانه: افزودن چند عدد آجیل خرد شده به ماست یا جو دوسر، صبحانه شما را مقوی‌تر و سیرکننده‌تر می‌کند.

خام یا بوداده؟ کدام انتخاب هوشمندانه‌تری است؟

همیشه آجیل خام و بدون نمک را انتخاب کنید. آجیل خام سالم تر است و به ویژه برای لاغری با توجه به نداشتن نمک و روغن اضافه گزینه مناسبی هستند.

اگر در حد اعتدال (یک مشت در روز) و به عنوان جایگزین تنقلات ناسالم مصرف شود، خیر. فیبر، پروتئین و جذب ناقص چربی در آجیل‌ها در واقع به مدیریت وزن کمک می‌کند.

کدام آجیل برای لاغری شکم و پهلو بهتر است؟

اگرچه هیچ غذایی به تنهایی چربی یک ناحیه خاص را هدف قرار نمی‌دهد، اما گردو به دلیل داشتن امگا-۳ و خواص ضدالتهابی، و بادام به خاطر کمک به کنترل قند خون، گزینه‌های بسیار مناسبی برای کمک به کاهش چربی‌های مقاوم شکمی در کنار یک رژیم غذایی کلی و ورزش هستند.

آجیل، دوست شما در مسیر تناسب اندام

حال دیگر می‌دانید پاسخ سوال «کدام آجیل لاغر کننده است؟» یک لیست مشخص از مغزهای قدرتمند شامل بادام، گردو، پسته و دوستانشان است. این خوراکی‌های خوشمزه و مغذی، ابزارهای کارآمدی برای کنترل اشتها، افزایش متابولیسم و بهبود سلامت کلی بدن هستند.

فراموش نکنید که آجیل‌ها بخشی از یک پازل بزرگتر هستند. برای رسیدن به نتایج پایدار، آن‌ها را در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل، همراه با فعالیت بدنی منظم و سبک زندگی سالم قرار دهید.

اری‌ای مثل ام‌اس است». سکته مغزی در ایران، دومین علت اصلی مرگ و میر (بعد از بیماری‌های قلبی عروقی) است و یکی از مهم‌ترین علل مرگ و میر و ناتوانی طولانی‌مدت در کشور محسوب می‌شود. آمارها گویای این است که به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر در سال، حدود ۱۵۰ مورد سکته مغزی در کشور رخ می‌دهد و این رقم ۱.۵ برابر بیشتر از میانگین جهانی است.

چرا افراد جوان سکته مغزی می‌کنند؟

سکته مغزی یعنی اختلال ناگهانی در جریان خون مغز و زمانی اتفاق می‌افتد که جریان خون در بخشی از مغز کاهش می‌یابد یا قطع می‌شود. این اتفاق باعث می‌شود که رسیدن اکسیژن و مواد غذایی به مغز مختل شود. در این حالت، سلول‌های مغزی در عرض چند دقیقه از بین می‌روند.

سکته مغزی معمولاً با سن بالا و عوامل خطر کلاسیک مانند فشار خون بالا، دیابت و چربی خون مرتبط است، اما در سال‌های اخیر شاهد افزایش موارد سکته مغزی در جوانان هستیم. دلایل سکته مغزی در این گروه سنی می‌تواند متفاوت و گاهی پیچیده باشد اما درمجموع شامل عوامل ژنتیکی، بیماری‌های زمینه‌ای و سبک زندگی است. البته برخی سکته‌ها با دلایل نامشخص رخ می‌دهند.

به گفته متخصصان، یکی از مهم‌ترین دلایل سکته مغزی در جوانان، مشکلات قلبی و عروقی مادرزادی یا اکتسابی است. وجود سوراخ در قلب (مثل سوراخ بین دهلیزی) یا اختلالات دریچه‌ای می‌تواند باعث تشکیل لخته خون شود که به مغز می‌رود. همچنین آریتمی‌های قلبی مانند فیبریلاسیون دهلیزی، حتی در افراد جوان، می‌توانند خطر سکته را افزایش دهند. بیماری‌های خونی و لخته‌سازی غیرطبیعی از دیگر عوامل مهم در بروز این عارضه هستند. برخی جوانان ممکن است به اختلالات ژنتیکی در روند انعقاد خون مبتلا باشند که احتمال تشکیل لخته و انسداد عروق مغزی را بالا می‌برد.

دکتر گلاره بنی‌هاشمی، نورولوژیست درباره علت سکته مغزی در جوانان به همشهری‌آنلاین می‌گوید: «یک سری بیماری زمینه‌ای عروق باعث بروز سکته می‌شوند. ما معمولا در افراد جوانی که سکته می‌کنند، کلیه‌هایشان را چک می‌کنیم. بعضی از اینها یک سری بیماری ژتیکی دارند که باعث می‌شود عروق‌شان زودتر از بقیه پاره ‌شود یا خون‌شان نسبت به افراد دیگر زودتر و راحت‌تر لخته ‌شود. ما با معاینه و آزمایش می‌توانیم تا حدی این موضوع را تشخیص دهیم. ولی لازمه تشخیص این است که فرد جوان حتی اگر علائم موقت داشت و علائمش برطرف شده، حتما به پزشک مراجعه کنند و مساله را ساده نگیرد.»

به گفته متخصصان، عوامل عروقی غیرمعمول مانند آنوریسم، تصلب شرایین زودرس یا التهاب رگ‌ها (واسکولیت‌ها) نیز می‌توانند سکته مغزی را در سنین پایین‌تر ایجاد کنند. در برخی موارد، استفاده از داروهای خاص مانند داروهای ضدبارداری هورمونی یا مصرف مواد مخدر مانند کوکایین و آمفتامین‌ها باعث افزایش خطر سکته می‌شوند.

سبک زندگی و عوامل محیطی هم در این مورد نقش دارند. سیگار کشیدن، مصرف الکل، چاقی، استرس شدید و کم‌تحرکی می‌توانند زمینه‌ساز سکته مغزی در جوانان باشند. حتی اگر بیماری زمینه‌ای مشخصی وجود نداشته باشد.

شیوع سکته در جوانان صفر نیست

طبق آمار سازمان‌های جهانی، سالانه حدود ۱۵ میلیون نفر در سراسر دنیا دچار سکته مغزی می‌شوند که یک‌سوم آنها می‌میرند. دکتر بنی‌هاشمی می‌گوید: «دلایل وقوع سکته مغزی در سنین مختلف متفاوت است. مثلا در سنین بالاتر معمولا به این دلیل رخ می‌دهد که فرد فشار خون بالا یا دیابت مزمن دارد اما این بیماری‌ها در او کنترل‌شده نیستند و به همین دلیل سکته اتفاق افتاده است. یا ممکن است فرد بیماری‌های قلبی داشته باشد که بسیار با سکته مغزی مرتبط است.»

این نورولوژیست درباره سکته مغزی در جوانان می‌گوید: «وقتی یک جوان سکته مغزی می‌کند، همه تعجب می‌کنند و می‌گویند او که جوان بود. درحالی‌که اولا خیلی از افراد جوان، فشار خون بالا و دیابت کنترل‌نشده دارند اما خودشان خبر ندارند و همین می‌تواند عامل سکته باشد.»

دکتر بنی‌هاشمی پیش از این نیز به همشهری گفته بود: «سکته مغزی معمولا در افراد بالای ۵۰ سال رخ می‌دهد و اگر کسی زیر ۵۰ سال سکته مغزی کند، آن را «سکته در جوانان» حساب می‌کنیم.» او گفته بود: «درست است که شیوع سکته در جوانان نسبت به افراد بالای ۵۰ سال خیلی کمتر است، اما در حد صفر نیست.»

مراقب گردن‌تان باشید

به گفته متخصصان مغز و اعصاب، یکی دیگر از علل کمتر شناخته‌شده اما مهم سکته مغزی در جوانان، آسیب‌های ناشی از ضربه به ناحیه گردن است. در این شرایط ممکن است لایه‌های داخلی رگ‌های گردن دچار پارگی شوند؛ عارضه‌ای که در پزشکی به آن «دایسکشن عروق» گفته می‌شود. شایع‌ترین عامل بروز این مشکل در سنین جوانی، ضربه‌های ناگهانی است؛ به‌ویژه در تصادفاتی که طی آن سر و گردن فرد به‌طور شدید به جلو و سپس به عقب پرتاب می‌شود.

دکتر بنی‌هاشمی در این رابطه گفته: «نگه داشتن طولانی‌مدت سر در وضعیت عقب‌رفته، حرکات ناگهانی گردن یا شکستن و قولنج گرفتن مکرر گردن برای رفع خستگی می‌تواند خطر آسیب به عروق گردنی را افزایش دهد. تکرار این حرکات در برخی افراد ممکن است باعث پارگی رگ‌های گردن شود و در مواردی این پارگی به سکته مغزی منجر می‌شود. البته متخصصان تأکید می‌کنند که این اتفاق در همه افراد رخ نمی‌دهد و بیشترین موارد گزارش‌شده همچنان به ضربه‌های شدید - به‌خصوص در تصادفات رانندگی - مربوط است.»

منصوری با تأکید بر نقش رژیم غذایی و سبک زندگی در پیشگیری از دیابت گفت: توصیه می‌شود افراد به اندازه نیاز بدن خود از مواد غذایی مانند نان، برنج و ماکارونی استفاده کنند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز همچنین افزایش مصرف سبزیجات غیرنشاسته‌ای را در کنترل قندخون بسیار مؤثر دانست و گفت: سبزیجات غیر نشاسته‌ای مانند خیار، گوجه، پیاز، کاهو، کلم، بادمجان، بامیه، فلفل دلمه‌ای و قارچ باید در وعده‌های اصلی و سالادها جایگاه ویژه‌ای داشته باشند، چرا که مصرف آن‌ها می‌تواند خطر بروز دیابت را کاهش دهد.

این متخصص تغذیه در ادامه به اهمیت مصرف پروتئین‌های سالم اشاره کرد و افزود: مرغ، ماهی، تخم‌مرغ و حبوبات منابع عالی پروتئین هستند که تجمع چربی اضافی ایجاد نمی‌کنند و التهاب بدن را نیز افزایش نمی‌دهند. در مقابل، مصرف گوشت قرمز باید به حداکثر دو تا سه بار در هفته محدود شود.

بنابر اعلام وزارت بهداشت، وی درباره روغن‌ها و چربی‌ها نیز هشدار داد: مصرف روغن‌های حیوانی و چربی‌های اشباع شده و جامد می‌تواند خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهد. در حالی که روغن زیتون، روغن کنجد و مغزها مانند گردو با کاهش التهاب بدن، نقش محافظتی در برابر دیابت دارند.

منصوری گفت: آب آشامیدنی، دوغ و انواع دمنوش‌ها بهترین گزینه‌ها از دسته نوشیدنی‌ها برای مصرف هستند. در مقابل باید از مصرف نوشابه‌های گازدار و آبمیوه‌های صنعتی پرهیز شود.

تغذیه شب امتحانی چطور باید باشد؟

شام مناسب شب امتحان باید سیک، قابل هضم و مغذی باشد تا مغز سوخت لازم برای تقویت حافظه و پردازش مطالب را دریافت کند و بدن درگیر سنگینی گوارشی نشود. بهتر است ترکیبی از کربوهیدرات‌های پیچیده، پروتئین‌های باکیفیت و چربی‌های سالم استفاده شود. برای مثال تکه‌ای مرغ یا ماهی کباب‌شده، سوپ جو با تکه‌ای نان سبوس‌دار، املت سبزیجات و نان گندم کامل یا خوراک عدسی می‌تواند شام شب امتحان باشد. صبحانه روز امتحان هم باید سبک اما پرانرژی باشد تا فرد در شروع امتحان با تمرکز کافی حاضر شود. صبحانه پیشنهادی کارشناسان تغذیه نان سبوس دارد با پنیر و گردو و کمی عسل یا تخم‌مرغ آب‌پز با کمی خیار و گوجه است. این صبحانه‌ها مانع افت ناگهانی قند خون در جلسه امتحان می‌شود و به ایجاد تمرکز کمک می‌کند.

فست‌فودها غذای شب امتحانی هستند؟

پاسخ کارشناسان تغذیه به این سوال «نه» محکم است؛ چون غذاهای سنگین و چرب مانند فست‌فودها باعث اختلال در هضم، بی‌خوابی و احساس خستگی ذهنی می‌شوند و در جلسه آزمون هم بر تمرکز دانش‌آموز اثر منفی می‌گذارند.

طبق پیش‌بینی‌های هواشناسی قرار است در چند روز آینده مهمان برف و باران و هوای سرد شویم. درست است که این پیش‌بینی‌ ما را خوشحال می‌کند اما در کنار آن باید حواس‌مان به بدن‌مان هم باشد تا در برابر سرما کم نیاورد و سیستم ایمنی بدن‌مان هم به هم نریزد. اما در چنین روزهایی چه چیزهایی را برای حفظ سلامت رعایت کنیم و در روزهای سرد هفته چه کارهایی حکم اضافه‌کاری برای بدن دارد؟

۱.تغذیه‌های گرم‌محور

در هوای سرد، بدن برای حفظ دمای طبیعی خود به انرژی بیشتری نیاز دارد. به گفته کارشناسان، غذا‌هایی که حاوی کربوهیدرات‌های پیچیده، پروتئین‌های باکیفیت و چربی‌های سالم هستند، بهترین انتخاب‌ها برای تأمین انرژی و تقویت سیستم ایمنی بدن هستند. سوپ‌ها و آش‌های گرم از بهترین انتخاب‌ها برای این دوران هستند. این غذا‌ها نه تنها بدن را گرم نگه می‌دارند، بلکه حاوی سبزیجات، حبوبات و پروتئین‌هایی هستند که به حفظ سلامت عمومی کمک می‌کنند. آش‌ها و سوپ‌های متنوع مانند سوپ مرغ، سوپ عدس و آش‌های سبزیجات به تقویت سیستم گوارشی و ایمنی کمک می‌کنند. نوشیدنی‌های گرم هم می‌توانند در روز‌های سرد انرژی و گرمای بیشتری به بدن برسانند. چای زنجبیل، چای سبز و دمنوش‌های گیاهی با خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی خود به مقابله با سرماخوردگی و تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می‌کنند.

۲.گرم نگه‌ داشتن دست‌ها و پاها

اگر اهل پیاده‌روی هستید یا مجبورید برای رسیدن به محل کار یا مقصدتان در روزهای سرد،پیاده‌روی کنید باید هوای دست ها و پاهایتان را داشته باشید. پوشیدن کفش مناسب که بخش زیادی از آن چرم است، می‌تواند بخشی از ماجرا را حل کند. پوشیدن دو جفت جوراب عرق‌گیر و پشمی هم یک راه کاربردی دیگر برای گرم نگه داشتن انگشت‌های پاست. اگر هوا بارانی است، اجازه ندهید آب وارد کفش‌تان شود و هنگام عبور از خیابان هم مراقب این ماجرا باشید. تندتر قدم‌ برداشتن هم به بالا رفتن جریان خون و بالاتر رفتن ضربان قلب و گرم نگه‌ داشتن پاها کمک می‌کند. به جای دستکش‌های معمولی که برای هر کاری مجبور می شوید درشان بیاورید از دستکش مناسب و مخصوص استفاده کنید که هم گرم نگه‌تان دارد و هم مانع‌تان نشود. دستکش های پشمی می‌توانند با حجمی کم به خوبی دست‌ها را گرم نگه دارند.

۳.سرتان را باد نبرد!

مطالعات نشان می‌‌دهد که پوشاندن سر در فصل زمستان، گرما را در این ناحیه نگه می‌‌دارد و کل بدن از این طریق گرم‌‌تر می‌‌شود. وقتی که پوست سر در معرض هوای سرد قرار بگیرد، گرمای بیشتری از بدن خارج می‌شود و شما بیشتر در معرض آنفلوآنزا و سرماخوردگی قرار می‌‌گیرید اما گرم نگه داشتن این ناحیه، بدن‌تان را هم گرم می‌کند. همچنین رعایت این موارد در هوای سرد برای افرادی که درگیر بیماری‌های سینوسی، گوش و خلط پشت حلق هستند، ضروری است چون وضعیت آن ها با قرار گرفتن در معرض هوای سرد، بدتر خواهد شد.

۴.فعال ماندن متابولیسم بدن

بیشتر افراد در روزهای سرد احساس تنبلی می کنند و دوست دارند فقط استراحت کنند، در صورتی که باید فعالیت بدنی بیشتری داشته باشند تا بدن بتواند به شکل طبیعی خود را گرم نگه دارد. به یاد داشته باشید که بدن در هوای سرد کالری بیشتری می‌سوزاند تا بتواند خود را گرم نگه دارد و شما می‌توانید با افزایش فعالیت بدنی در این راه به بدنتان کمک کنید. پس برای گرم ماندن در روزهای سرد سال میزان کالری مصرفی روزانه‌ خود را افزایش دهید و فعالیت بدنی داشته باشید. 

۵.«نه» به رفت‌و‌آمدهای غیرضروری

در روزهای سرد سال، اگر مجبور به خارج شدن از خانه نیستید، در خانه بمانید. این کار علاوه بر سالم نگه‌داشتن محیط زیست به سلامت خودتان هم کمک می‌کند. محیط خانه را با پوشاندن درزها و شکاف‌ها، پوشیدن لباس مناسب و متعادل نگه‌داشتن وسایل گرمایشی، گرم نگه دارید تا بقیه اعضای خانواده وقتی به خانه می‌رسند سرمای بدن‌شان کم شود.

اختلالات روانی در کودکان و نوجوانان ایران به مرز هشدار رسیده است. بر اساس نتایج طرح ملی بررسی سلامت روان، حدود ۲۲ درصد از افراد ۶ تا ۱۸ سال کشور به نوعی از اختلالات روانی یا رفتاری دچار هستند. این مطالعه از سال ۱۳۹۶ در سطح کشور آغاز شد و با مشارکت ۲۵۰ روان‌شناس آموزش‌دیده به صورت میدانی اجرا شده است.

پروژه‌ای که با عنوان «سرمایه زندگی ما» در سال ۱۳۸۵ کلید خورد، پس از مطالعات مقدماتی، از سال ۱۳۹۶ به‌طور رسمی و سراسری وارد فاز اجرایی شد. نمونه‌گیری از جمعیت شهری و روستایی به شکل تصادفی انجام شد و داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌های استاندارد روان‌شناسی، در منازل توسط روان‌شناسان زن و مرد جمع‌آوری شد. داده‌ها به‌صورت آنلاین و لحظه‌ای از طریق سیم‌کارت به سرور مرکزی در تهران منتقل می‌شدند که امکان نظارت و کنترل دقیق بر روند اجرا را فراهم ساخت.

شیوع اختلالات روانی کودکان و نوجوانان ایرانی چقدر است؟

محمدی: شایع‌ترین اختلال روانی در میان کودکان و نوجوانان ایرانی، اختلالات اضطرابی با شیوع ۱۰ درصد است. پس از آن، اختلالات رفتاری با ۸.۳ درصد و اختلالات خلقی با حدود ۳ درصد قرار دارند. کمترین شیوع مربوط به اختلالات خوردن با ۰.۱ درصد و سایر اختلالات نادر با ۰.۲ درصد گزارش شده است.

در بررسی‌های جنسیتی نیز مشخص شد که اختلالات خوردن در دختران بیشتر از پسران دیده می‌شود. همچنین در خانواده‌هایی که یکی از والدین، به‌ویژه مادر، مبتلا به اختلال روانی است، احتمال بروز اختلالات روان‌پزشکی در فرزندان به‌طور معناداری افزایش یافته است.

دستاوردهای علمی طرح ملی اختلالات روانی کودکان چه بوده است؟

محمدی: این طرح ملی به انتشار بیش از ۵۰ مقاله علمی انگلیسی در نشریات بین‌المللی و ۲۰ مقاله فارسی در مجلات دانشگاه‌های علوم پزشکی منجر شده است. این پژوهش‌ها، ارتباط میان سلامت روان کودکان با سبک زندگی و سرمایه اجتماعی خانواده را مورد بررسی قرار داده‌اند.

در این مطالعات، فاکتورهایی مانند تغذیه، فعالیت بدنی، سلامت روان، بهداشت فردی و اجتماعی، و پیشگیری از حوادث خانگی، از عوامل کلیدی در بروز یا پیشگیری از اختلالات روانی کودکان و نوجوانان معرفی شده‌اند.

نقش سرمایه اجتماعی در سلامت روان کودکان چیست؟

محمدی: سرمایه اجتماعی خانواده‌ها یکی از محورهای کلیدی این مطالعه بوده است. هفت شاخص شامل روابط بین‌فردی زوجین، روابط خانوادگی، مشارکت در خانواده، نظام ارزشی، درک متقابل، سطح اعتماد و میزان تعهد، در این ارزیابی بررسی شد.

در مناطق مرزی مانند سیستان و بلوچستان، کردستان و آذربایجان، سرمایه اجتماعی خانواده‌ها در مقایسه با کلان‌شهرهایی مانند تهران و البرز در سطح بالاتری قرار دارد. این موضوع با افزایش اعتماد اجتماعی و انسجام خانوادگی در این مناطق مرتبط است.

آیا اختلالات روانی در کودکان ایرانی در حال افزایش است؟

محمدی: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده در سال‌های اخیر، نرخ اختلالات روانی در میان کودکان و نوجوانان به‌طور نگران‌کننده‌ای رو به افزایش است. علت اصلی این روند استفاده بی‌رویه از موبایل، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، و همچنین دسترسی بدون نظارت به محتوای نامناسب است.

اعتیاد به فضای مجازی در کودکان، تهدیدی جدی برای سلامت روانی نسل آینده است. اعتیاد دیجیتال می‌تواند منجر به بروز اختلالاتی نظیر اضطراب، افسردگی، دوقطبی، و حتی کاهش تمرکز تحصیلی شود.

آثار اعتیاد به فضای مجازی بر سلامت روان کودکان چیست؟

محمدی: در بسیاری از موارد، کودکان بدون نظارت والدین به محتوایی شامل مصرف دخانیات، مشروبات الکلی، روابط جنسی و حتی پورنوگرافی دسترسی دارند. این محتواها نه‌تنها سلامت روانی را تهدید می‌کنند، بلکه موجب بروز اعتیاد رفتاری می‌شوند که تأثیرات آن از اعتیاد به مواد مخدر سنتی نیز مخرب‌تر است.

اختلالاتی مانند اختلال اضطراب فراگیر (GAD)، اختلال اضطراب جدایی، افسردگی، بیش‌فعالی و نقص توجه (ADHD)، اختلال دوقطبی، اختلالات خوردن، روان‌پریشی و اختلال جسمانی‌سازی، از جمله مهم‌ترین بیماری‌های روانی گزارش‌شده در میان کودکان و نوجوانان ایرانی هستند.

راهکارهای کاهش وابستگی فرزندان به موبایل چیست؟

محمدی: از دادن موبایل شخصی به کودکان خودداری شود. استفاده محدود و کنترل‌شده از موبایل والدین، نظارت دقیق بر محتوای دریافتی، و مراجعه به روان‌شناس کودک در صورت مشاهده نشانه‌های اضطراب یا تغییرات رفتاری، از جمله راهکارهای پیشگیرانه معرفی شده‌اند.

همچنین حذف کامل فضای مجازی برای کودکان غیرممکن است. اما می‌توان با ارائه محتوای آموزشی و سرگرم‌کننده مناسب، محدودسازی دسترسی سنی، و آموزش والدین برای نظارت هوشمندانه، آسیب‌ها را کاهش داد. سیاست‌گذاری منسجم برای تنظیم‌گری فضای مجازی در کشور امری ضروری است.

تفاوت کودک بیش‌فعال با کودک پرتحرک چیست؟

محمدی: بسیاری از والدین رفتارهای پرتحرک طبیعی کودکان را با اختلال بیش‌فعالی اشتباه می‌گیرند. دکتر محمدی تأکید می‌کند که تنها در صورت بروز نشانه‌هایی چون افت تحصیلی مزمن، ناتوانی در تمرکز و کنترل رفتار، می‌توان به وجود اختلال ADHD مشکوک شد و با تشخیص تخصصی نسبت به درمان اقدام کرد.

چه تعداد از مردم ایران دچار اختلال روانی هستند؟

در نخستین طرح ملی شیوع‌شناسی اختلالات روانی (۱۳۸۵)، حدود ۱۷ درصد جمعیت بزرگسال کشور مبتلا به نوعی اختلال روانی بودند. در مطالعات جدید، این رقم به ۲۷ درصد افزایش یافته است؛ به‌عبارتی، از هر ۴ نفر یک نفر با اختلال روانی مواجه است.

اختلالات روانی در زنان، ساکنان مناطق شهری، بیکاران، زنان خانه‌دار و افراد طلاق‌گرفته بیشترین شیوع را دارد. افزایش نرخ این اختلالات، زنگ خطر مهمی برای سلامت روان جامعه است و نیازمند تدوین برنامه‌های جامع آموزشی، درمانی و نظارتی در سطح ملی است./ مهر

دکتر شهره نوروزی، فلوشیپ اندوسکوپی بینی و سینوس و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با بیان اینکه آلودگی هوا یکی از مهم‌ترین معضلات فعلی کشور است، گفت: افرادی که بیماری‌های زمینه‌ای مانند سینوزیت مزمن، آسم یا آلرژی دارند، بیش از دیگران در معرض تشدید علائم هستند و تا حد امکان از حضور در فضای باز خودداری کنند.

وی گفت: افزایش ذرات معلق موجود در هوا می‌تواند موجب تحریک مجاری تنفسی، التهاب مخاط بینی و سینوس‌ها و انسداد مسیرهای تخلیه سینوسی شود که نتیجه آن تشدید سردرد، آبریزش بینی، ترشحات پشت حلق و گرفتگی بینی است.

نوروزی توضیح داد: سینوزیت به هرگونه التهاب در مجاری تنفسی داخل بینی و سینوس‌ها اطلاق می‌شود و سینوس‌ها حفره‌هایی هستند که به‌طور طبیعی ترشحات خود را به بینی و حلق تخلیه می‌کنند اما هرگونه التهاب، عفونت یا اختلال در این فرآیند می‌تواند منجر به بروز علائم سینوزیت شود.

فلوشیپ اندوسکوپی بینی و سینوس گفت: ذرات آلاینده موجود در هوا موجب افزایش ضخامت غشاهای سینوسی، تحریک مخاط بینی و تنگ‌شدن دهانه سینوس‌ها می‌شود. این وضعیت، خروج طبیعی ترشحات را مختل کرده و تجمع ترشحات باعث افزایش سردرد، گرفتگی شدید راه تنفسی و در برخی موارد نیز زمینه رشد باکتری و قارچ در سینوس‌ها و بروز عفونت باکتریال می‌شود.

نوروزی ادامه داد: بسیاری از بیماران با جمله معروف مراجعه می‌کنند که «سال‌ها سینوزیت داشتم اما حالم هرگز این‌قدر بد نبوده»، این دقیقا همان نقطه‌ای است که ما اصطلاح پزشکی Exacerbation یا تشدید ناگهانی علائم را به کار می‌بریم؛ تشدید علائم ناشی از سینوزیت مزمن در روزهای آلوده کاملا شایع است.

این متخصص گوش و حلق و بینی تأکید کرد: رعایت نکات بهداشتی، کاهش مواجهه با هوای آلوده و استفاده از ماسک مناسب از مهم‌ترین راهکارهای کاهش خطرات آلودگی هواست، در این شرایط، حتی می‌تواند میزان ابتلا به سایر عفونت‌های تنفسی را نیز کاهش دهد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز تصریح کرد: اگرچه توصیه اصلی، کاهش فعالیت در فضای باز است، اما در شرایط اجبار، استفاده از ماسک‌های استاندارد مانند N95 می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از ورود آلاینده‌ها داشته باشد.

نوروزی اظهار داشت: شست‌وشوی بینی با سرم نمکی نیز می‌تواند میزان ورود آلاینده‌ها به مجاری تنفسی را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد. استفاده از محلول‌های شست‌وشوی بینی یا دستگاه‌های مخصوص شست و شوی بینی و سینوس‌ها، در پاکسازی بینی و کاهش التهاب بسیار مؤثر است. همچنین مصرف روزانه یک تا دو لیوان شیر به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی به کاهش اثرات آلاینده‌ها کمک می‌کند.

فلوشیپ اندوسکوپی بینی و سینوس به یکی از شکایت‌های شایع این روزها اشاره کرد و گفت: احساس گیر کردن لقمه در گلو، احساس فشار یا خفگی در ناحیه گردن، از شکایات بسیار رایج بیماران است که بسیاری از آنان تصور می‌کنند مستقیما ناشی از آلودگی هواست.

وی توضیح داد: اگرچه آلودگی هوا می‌تواند این علائم را تشدید کند، اما علت اصلی در بسیاری از موارد، افزایش ترشح اسید معده یا رفلاکس پنهان است؛ مسئله‌ای که با تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی ارتباط مستقیم دارد.

این متصص گوش و حلق و بینی به لزوم اصلاح الگوی مصرف غذایی در جامعه اشاره کرد و افزود: مصرف زیاد فست‌فود، غذاهای پرادویه و وعده‌های غذایی دیرهنگام باعث افزایش ترشح اسید معده و ایجاد التهاب پنهان در ناحیه حلق می‌شود.

بنابر اعلام وزارت بهداشت، نوروزی در پایان تاکید کرد: رعایت دقیق نکات بهداشتی، پرهیز از مواجهه غیرضروری با آلودگی هوا، استفاده از ماسک استاندارد، شستشوی بینی، کنترل رفلاکس معده و اصلاح عادات غذایی از مهم‌ترین اقدامات برای حفظ سلامت در روزهای آلوده است.

همچنین کودکانی که بیشتر از بزرگسالان به رینوویروس مبتلا می‌شوند در برابر این ویروس مصونیت بیشتری دارند که آن‌ها را در برابر کووید۱۹ نیز مقاوم‌تر می‌کند. متخصصان اکنون حدس می‌زنند شاید این یکی از دلایلی باشد که کودکان کمتر از بزرگسالان به کووید۱۹ مبتلا می‌شوند و این بیماری در آن‌ها معمولا خفیف‌تر است.

در میان کسانی هم که پس از سرماخوردگی به کووید۱۹ مبتلا شدند، بار ویروسی کرونا در نمونه مخاط بینی، کمتر از کسانی بود که بدون سابقه سرماخوردگی در گذشته نزدیک، کرونا گرفته بودند. طبق این پژوهش، بار ویروسی کمتر معمولا با علائم خفیف‌تر همراه است.

چرا سرماخوردگی ممکن است در برابر کووید۱۹ مصونیت ایجاد کند؟

متخصصان می‌گویند ابتلا به سرماخوردگی به چند دلیل می‌تواند از ابتلا به کووید۱۹ جلوگیری کند. یکی اینکه عامل برخی سرماخوردگی‌ها، کروناویروس‌ها ( غیر از سارس‌ـ‌ـ کوــ۲) هستند که از یک خانواده محسوب می‌شوند و منطقی است که سیستم ایمنی در مواجهه با ویروس‌های مشابه، واکنش دفاعی سریع‌تری نشان دهد.

دوم اینکه التهاب و واکنش ایمنی اخیر در بینی می‌تواند نوعی محافظت ایجاد کند. وقتی یک بافت، ملتهب و فعالیت ایمنی در آن شروع می‌شود، واکنش آن بافت به عفونت‌های بعدی هم تغییر می‌کند. بنابراین اگر دستگاه تنفسی شما اخیرا چندین بار بیماری را پشت سر گذاشته، ممکن است تا مدتی کوتاه، همچنان در برابر بیماری‌های جدید مقاوم‌ باشد. در واقع اگر سیستم ایمنی تازه با یک ویروس مبارزه کرده باشد حتی اگر از نوع دیگری بوده، احتمالا برای دفاع در برابر کووید۱۹ آماده‌تر است.

نتیجه کلی مطالعه این بود که ابتلا به رینوویروس، ژن‌های ضدویروسی بدن را فعال می‌کند که می‌توانند ویروس‌های دیگر را نیز سرکوب کنند.

به گزارش ایندیپندنت، البته متخصصان هشدار می‌دهند که نتایج این مطالعه قطعی نیست زیرا نمونه بینی تنها بخشی از وضعیت ویروس در بدن را نشان می‌دهد. از طرفی با توجه به جمع‌آوری نمونه‌ها هر دو هفته‌ یک بار، احتمال دارد برخی موارد ثبت نشده باشند. به‌علاوه، سرماخوردگیِ تازه به معنای مصونیت کامل در برابر کووید۱۹ نیست زیرا سیستم ایمنی بسیار پیچیده است و نباید از این یافته‌ها نتیجه‌گیری گسترده کرد. مدام سرما خوردن هم لزوما به معنای سلامتی بیشتر پس از آن نیست و حتی می‌تواند خطر مشکلاتی مانند آسم را افزایش دهد.

بنابراین با وجود ارتباط احتمالی میان سرماخوردگی و مصونیت کوتاه‌مدت در برابر کووید۱۹، متخصصان می‌گویند این موضوع دلیلی برای قرار گرفتن عمدی در معرض سرماخوردگی نیست و بهترین راه همچنان رعایت توصیه‌های شناخته‌شده چون تزریق واکسن‌، پرهیز از تماس با افراد بیمار، تهویه مناسب فضاهای بسته و استفاده از ماسک برای افراد در معرض خطر است.

آن‌ها همچنین بر اهمیت ایجاد عادت‌های تقویت‌کننده سیستم ایمنی از جمله خواب کافی، کنترل استرس، پرهیز از الکل و نیکوتین، ورزش منظم و مصرف میوه‌ها و سبزیجات مغذی تاکید می‌کنند.

وی افزود: تأثیرات ورزش فراتر از کنترل گلوکز است و شامل بهبود سلامت قلبی-عروقی نیز می‌شود؛ زیرا فعالیت منظم به طور همزمان فشار خون و سطوح نامطلوب چربی‌های خون را تعدیل می‌کند و در مدیریت وزن که عاملی کلیدی در دیابت نوع ۲ است، نقشی اساسی ایفا می‌کند.

این متخصص فیزیولوژی ورزش درباره انتخاب نوع تمرین، رویکرد چندوجهی را توصیه و اظهار کرد: تمرینات هوازی مانند دوچرخه‌سواری یا پیاده‌روی سریع، ستون فقرات این برنامه هستند؛ زیرا بر ظرفیت قلبی-عروقی بیشترین تأثیر را دارند. با این حال، افزودن تمرینات مقاومتی برای تقویت توده عضلانی و افزایش مسیرهای مصرف گلوکز ضروری است. همچنین، رویکرد نوین تمرینات تناوبی شدید یا HIIT نیز به دلیل کارایی بالا در مدت زمان کوتاه، مورد توجه قرار گرفته است.

 محمدنیا احمدی با تاکید بر اولویت دادن به تداوم و ایمنی در ورزش در بیماران مبتلا به دیابت، اظهار کرد: این افراد باید حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی متوسط در هفته را هدف قرار دهند. مهم‌تر از آن، کنترل دقیق قند خون قبل و بعد از هر جلسه تمرین برای جلوگیری از نوسانات خطرناک ضروری است. در مجموع، اجرای فعالیت ورزشی نه تنها ابزاری برای کاهش قند است، بلکه ضامن کیفیت زندگی بهتر برای مبتلایان به دیابت نوع ۲ محسوب می‌شود.

وی اضافه کرد: تمرین مقاومتی بر پایه تحمل وزن بدن که نیاز به تجهیزات خاصی ندارد نیز می‌تواند در کنار انجام فعالیت هوازی، فرد دیابتی را در دستیابی به اهداف سلامتی مورد نظر یاری کند.

وسایل بازی مناسب سن؛ پیشگیری از انسداد راه هوایی

وی افزود: وسایل بازی کودکان زیر ۳ سال باید بزرگ و مناسب سنشان باشد و هر جسم کوچکی که احتمال گیر کردن در دهان را دارد، از دسترس خارج شود، حتی اجسام روزمره مانند در نوشابه یا قطعات کوچک اسباب‌بازی می‌تواند خطرناک باشد.

لعل حسن‌زاده توضیح داد: انسداد خفیف باعث صداهای غیرطبیعی شبیه خرناس می‌شود، اما در موارد شدید، تنفس کودک قطع می‌شود و لب‌ها و ناخن‌ها کبود و آبی رنگ می‌شوند و در این شرایط جان کودک در خطر است.

اقدامات اولیه در مواجهه با خفگی

وی توصیه کرد: در صورت وقوع انسداد، اول خونسردی خود را حفظ کنید و با اورژانس تماس بگیرید و سپس کودک را روی ساعد دست خود به صورت خوابیده و با زاویه ۴۵ درجه رو به پایین قرار دهید و پنج ضربه با پاشنه دست بین دو کتف وارد کنید، بعد از آن داخل دهان کودک را بررسی کنید و اگر جسم دیده شد با انگشت آن را خارج کنید، اما اگر چیزی مشاهده نکردید، هرگز دست خود را داخل دهان کودک فرو نبرید.

اقدامات اضطراری؛ ضربه بین دو کتف و فشار قفسه سینه

لعل حسن‌زاده ادامه داد: در این صورت، پنج فشار با دو انگشت به قفسه سینه کودک وارد کنید و این سیکل را تا زمانی که جسم خارج شود یا کودک شروع به گریه شدید کند، تکرار کنید و پس از آن حتماً کودک باید به پزشک مراجعه کند تا از سلامت راه هوایی و نبود آسیب مطمئن شویم.

رئیس آموزش همگانی اورژانس کشور تأکید کرد: مراقبت مستمر، انتخاب اسباب‌بازی مناسب و آشنایی با کمک‌های اولیه، کلید پیشگیری از خفگی کودکان است. با اقدامات صحیح، می‌توان از حوادث ناگوار جلوگیری کرد و جان کودک را نجات داد.

روش تحقیق و نتایج اولیه

محققان برزیلی در این پژوهش، یک گروه از موش‌ها را برای چهار هفته با رژیم غذایی غربی پرچرب (شامل چربی، شکلات، بیسکوئیت و شیرعسلی) تغذیه کردند. سپس برای ۱۲ هفته دیگر، این رژیم ادامه یافت، اما به نیمی از این موش‌ها، عصاره استاندارد چای سبز با دوز ۵۰۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن داده شد.

نتیجه این آزمایش نشان داد که افزودن مکمل چای سبز، منجر به کاهش وزن و بهبود قابل ملاحظه در کنترل قند خون در این گروه شد. این یافته‌ها با مطالعات قبلی، از جمله تحقیقی منتشر شده در سال ۲۰۲۲ در مجله اروپایی «تغذیه» همخوانی دارد که کاهش وزن تا ۳۰ درصدی در موش‌های چاق مصرف‌کننده مکمل چای سبز را گزارش داده بود.

هشدار محققان: هنوز برای انسان زود است

اگرچه این نتایج خبری خوب برای یافتن راهکارهای طبیعی کاهش وزن در انسان محسوب می‌شود، رزماری اتون، نویسنده اصلی این مطالعه، تأکید می‌کند که هنوز برای تعیین دوز ایمن و مؤثر این عصاره برای انسان، زود است.

دکتر اتون توضیح داد: «میزان عصاره‌ای که در مطالعه ما استفاده شد، تقریباً معادل سه فنجان چای است. اما باید توجه داشت که چای کیسه‌ای آماده، کیفیت و مقدار ترکیبات مؤثر (فلاونوئیدها) را تضمین نمی‌کند. بنابراین، بهترین روش مصرف فعلی، استفاده از عصاره استاندارد چای سبز است که در داروخانه‌ها موجود است.»

وی همچنین اشاره کرد که گیاه «کاملیا سیننسیس» (منبع چای سبز) سرشار از فلاونوئیدها با پتانسیل درمانی ارزشمند است، اما واکنش بدن هر فرد به ترکیبات طبیعی متفاوت است و تحقیقات تکمیلی در مورد تمامی ترکیبات این گیاه ادامه دارد. هدف نهایی، یافتن ترکیبات ایمن، طبیعی، مؤثر و باکیفیت است.

نشستن، قاتل خاموش عروق

بر اساس تحقیقات پیشین، سبک زندگی کم‌تحرک خطرات جدی برای سلامتی دارد؛ برای مثال، هر دو ساعت نشستن خطر چاقی را ۲۳ درصد و خطر دیابت را ۱۴ درصد افزایش می‌دهد. همچنین، نشستن طولانی‌مدت به از دست رفتن توده عضلانی (سارکوپنی) منجر شده و عامل اصلی دردهای مزمن گردن، کمر و شانه است. یکی از مهم‌ترین دلایل این آسیب‌ها، اختلال در عملکرد سیستم عروقی و کاهش جریان خون است که احتمال وقوع حوادث قلبی-عروقی جدی مانند سکته مغزی و حمله قلبی را بالا می‌برد.

آزمایش امیدبخش دانشگاه بیرمنگام

محققان دانشگاه بیرمنگام انگلستان با تمرکز بر اثرات محافظتی «فلاوانول‌ها» بر قلب و عروق، آزمایشی را طراحی کردند تا ببینند آیا این ترکیبات می‌توانند مستقیماً عملکرد رگ‌های خونی را در حین نشستن، بهبود بخشند یا خیر.

در این پژوهش، ۴۰ مرد جوان سالم (بین ۱۸ تا ۴۵ سال) در دو گروه «بسیار متناسب» و «کمتر متناسب» (بر اساس سطح اکسیژن‌گیری یا VO۲ peak) تقسیم شدند. سپس، نیمی از هر گروه نوشیدنی کاکائویی غنی از فلاوانول (حاوی ۶۹۵ میلی‌گرم فلاوانول کل) و نیمی دیگر نوشیدنی کم فلاوانول (حاوی تنها ۵.۶ میلی‌گرم) دریافت کردند. شرکت‌کنندگان به مدت دو ساعت در وضعیت نشسته باقی ماندند.

نتایج شگفت‌انگیز: فلاوانول، محافظ رگ‌ها

نتایج به‌دست‌آمده از طریق روش «اتساع با واسطه جریان بازویی» (FMD) بسیار امیدوارکننده بود:

1. حفظ جریان خون: در هر دو گروه (متناسب و نامتناسب)، افرادی که کاکائوی پر فلاوانول مصرف کرده بودند، هیچ کاهشی در جریان خون شریان‌های دست و پا نشان ندادند.
2. اثرات منفی در گروه کنترل: در مقابل، کسانی که نوشیدنی کم فلاوانول خورده بودند، کاهش جریان خون در اندام‌ها و افزایش فشار خون دیاستولیک را تجربه کردند که منجر به کاهش اکسیژن‌رسانی به عضلات شد.

سام لوکاس، یکی از نویسندگان مطالعه، تأکید کرد: «آزمایش ما نشان داد که سطوح بالاتر تناسب اندام نیز نمی‌تواند از اختلال موقت عملکرد عروق ناشی از نشستن هنگام مصرف کاکائوی کم فلاوانول جلوگیری کند. نکته کلیدی اینجاست که پس از نوشیدن کاکائوی غنی از فلاوانول، هم افراد بسیار متناسب و هم افراد کم‌تناسب، جریان خون خود را به مدت دو ساعت در همان سطح قبل از نشستن حفظ کردند.»

به گفته محققان، این اولین بار است که اثبات می‌شود مصرف فلاوانول، صرف‌نظر از تناسب اندام اولیه فرد، تأثیر محافظتی قابل توجهی بر شریان‌ها دارد.

منابع فلاوانول فراتر از کاکائو

آلسیو دانیله، نویسنده همکار، خاطرنشان ساخت که اگر کاکائو جزو برنامه غذایی نیست، می‌توان فلاوانول‌ها را از منابع دیگری تأمین کرد. سیب، آلو، انواع توت‌ها، آجیل، چای سبز و سیاه، کلم پیچ، گوجه فرنگی و هلو نیز منابع عالی این ترکیبات محافظتی هستند.

کاتارینا رندیرو، نویسنده همکار دیگر، نتیجه‌گیری می‌کند: با توجه به شیوع سبک زندگی بی‌تحرک، استفاده از غذاها و نوشیدنی‌های غنی از فلاوانول — به ویژه در کنار استراحت‌های کوتاه برای ایستادن یا پیاده‌روی — راهی مؤثر برای حفظ سلامت عروق در طولانی‌مدت است، بدون توجه به سطح آمادگی جسمانی فرد.

وی با بیان اینکه وضعیت ابتلا به سرطان پستان و مرگ‌ومیر در ایران به نسبت کشورهای دیگر کمتر است، افزود: اما مهم این است که در ۲۰سال آینده، با توجه به پیشگیری‌های انجام شده چه وضعیتی را خواهیم داشت. 

مدیرکل دفتر مدیریت‌های بیماری‌های غیر واگیر وزارت بهداشت گفت: در سال ۲۰۲۲، حدود دو میلیون و ۳۰۰ هزار مورد سرطان در جهان ثبت شده است و پیش‌بینی می‌شود که در سال ۲۰۴۵ این رقم به حدود سه میلیون و ۳۶۰ هزار مورد برسد. در خصوص مرگ‌ومیر ناشی از سرطان، در سال ۲۰۲۲ حدود ۶۰۶ هزار نفر جان خود را از دست داده‌اند و پیش‌بینی می‌شود که این رقم در سال ۲۰۴۵ به حدود یک میلیون و ۶۰ هزار نفر برسد. در کشور ما، میزان مرگ‌ومیر ناشی از سرطان حدود دو برابر افزایش خواهد یافت، در حالی که در سطح جهانی این میزان به حدود ۱.۶ برابر خواهد رسید.

جندقی در ارتباط با ابتلا به بیماری سرطان در ایران، اظهار کرد: تا سال ۲۰۴۵ حدود ۱.۵ برابر ابتلا به سرطان پستان و مرگ‌ومیر ناشی از آن حدود دو برابر افزایش خواهد یافت. علت اصلی این افزایش، عدم تشخیص به موقع بیماری‌های سرطانی است. بنابراین، ضروری است که آگاهی‌های لازم در این زمینه افزایش یابد. بانوان باید معاینات پستان را به طور مرتب یاد بگیرند و در صورتی که سن آن‌ها به بالای ۳۰ سال رسید، باید به طور مرتب این معاینات را انجام دهند یا با مراجعه به مراکز خدمات جامعه سلامت و خانه‌های بهداشت معاینات لازم را انجام دهند.

سن بالا، یکی از عوامل بالای شیوع سرطان پستان است

وی با بیان اینکه سرطان پستان، شایع‌ترین نوع سرطان در کشور است، خاطرنشان کرد: میزان بروز این بیماری در سنین ۶۵ تا ۶۹ سالگی بیشتر است، زیرا یکی از عوامل خطر اصلی برای این بیماری، سن بالا است و با افزایش سن، احتمال بروز سرطان پستان بیشتر می‌شود. بر اساس آخرین آمار، میزان بروز خام این بیماری در هر ۱۰۰ هزار زن، ۴۷.۷ نفر است.

مدیرکل دفتر مدیریت‌های بیماری‌های غیر واگیر وزارت بهداشت با اشاره به اینکه روزانه بیش از ۵۰ مورد جدید سرطان پستان در کشور شناسایی می‌شود و حدود دو نفر در هر ساعت مبتلا به این بیماری می‌شوند، تصریح کرد: البته این آمار، نشان‌دهنده وضعیت نگران‌کننده‌ای است. بر اساس گزارشاتی در سال ۱۴۰۰، رتبه کشور در شیوع سرطان پستان از جایگاه ۶ به رتبه هشت رسیده و در سال ۱۴۰۱ در رتبه هفت قرار گرفت. در کل کشور، مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان در رتبه ۱۹ قرار دارد و در سال ۱۴۰۰ از هر ۱۰۰ هزار زن، حدود ۱۷.۸ نفر بر اثر این بیماری فوت کرده‌اند.

جندقی اضافه کرد: در کشور ما درمان‌های مؤثری برای سرطان‌ها وجود دارد. بسیاری از این سرطان‌ها می‌توانند به دارو وابسته باشند و فرد می‌تواند مانند یک بیماری مزمن دارو مصرف کند و تا آخر عمر زندگی خوبی داشته باشد.

وی در ارتباط با محرک‌های فردی، سبک زندگی و عوامل ژنتیکی، تصریح کرد: سواد سلامت موضوعی بسیار مهم است. نباید نسبت به یک توده بی‌توجه باشیم و باید بدانیم که این توده می‌تواند بسیار خطرناک باشد. بسیاری از افراد ابتدا به اشتباه باور دارند که اگر پزشک به توده سرطانی دست بزند، سرطان پخش می‌شود که این باور غلط است و باید در جامعه اصلاح شود. همچنین، برخی محرک‌های اقتصادی-اجتماعی مانند استرس‌های اقتصادی و اجتماعی و هزینه‌های درمان باعث می‌شوند که بسیاری از افراد قادر به پرداخت هزینه‌های بالای درمان نباشند و از ادامه درمان خودداری کنند. در این زمینه، خدمات حمایتی و تسهیلی باید از سوی خیریه‌ها و افرادی که دل‌سوز جامعه هستند، افزایش یابد.

محرک‌های محیطی، آلودگی هوا و سموم فلزات سنگین، عوال ابتلا به سرطان است

مدیرکل دفتر مدیریت‌های بیماری‌های غیر واگیر وزارت بهداشت ادامه داد: محرک‌های محیطی، آلودگی هوا و سموم فلزات سنگین، متاسفانه از رهاوردهای صنعت هستند. ما شهرک‌های صنعتی را نزدیک شهرها ایجاد کرده‌ایم و ترددهای بی‌مورد نیز سبب افزایش آلودگی هوا شده است. استفاده بی‌حد از مواد نفتی در سوخت خودروها نیز زندگی ما را تحت تأثیر قرار داده است.

جندقی بیان کرد: یکی از معضلاتی که حدود سه سال پیش به‌عنوان عامل خطر اضافه شده، آلودگی هوا است. پیش از آن، چهار عامل خطر اصلی شامل مصرف سیگار، تنباکو و دخانیات، الکل، محرک‌های تزریقی و کم‌تحرکی بودند.

وی با بیان اینکه ابتلا به سرطان ممکن است به علت عوامل درونی مانند جهش‌های ژنتیکی، اختلال‌های هورمونی و متابولیک ایجاد شود، اظهار کرد: در سرطان پستان، افرادی که در طول زندگی خود بیشتر در معرض هورمون استروژن قرار دارند، ممکن است در معرض خطر ابتلا باشند. همچنین، زنانی که تعداد زایمان کمتری دارند و کمتر شیر می‌دهند، بیشتر در معرض خطر هستند. علاوه بر این، ژنتیک نیز می‌تواند از طریق وراثت نقش داشته باشد.

از هر ۱۰ مورد سرطان، چهار مورد قابل پیشگیری است

مدیرکل دفتر مدیریت‌های بیماری‌های غیر واگیر وزارت بهداشت در ارتباط به ضرورت زمان تشخیص سرطان‌ها، بیان کرد: تشخیص سرطان زود هنگام به علت اینکه سلول‌های سرطانی هنوز متاستاز نداده‌اند و در نقطه‌ای به صورت توده تجمع یافته‌اند بسیار مهم است؛ در این حالت می‌توان با عمل جراحی سبک، توده را جدا و بافت بدن را حفظ کرد. بنابراین هرچه این کار زودتر انجام شود، اثربخشی بیشتری خواهد داشت.

جندقی با بیان اینکه از هر ۱۰مورد سرطان، چهار مورد قابل پیشگیری است، در ارتباط با رکن‌های اصلی جهانی پیشگیری از سرطان پستان، افزود: رکن اول، ارتقاء سلامت و توانمندسازی افراد و جامعه و تشخیص علائم افراد و مراجعه زودهنگام به متخصص؛ رکن دوم، تشخیص به‌موقع بیماری؛ بیماران ما پس از گذشت ۶۰ روز از مراجعه اولیه باید تشخیص را دریافت کنند. رکن سوم، درمان جامع است. راه درمان سرطان فقط جراحی و شیمی‌درمانی نیست؛ وقتی یک نفر سرطان دارد، تمامی افراد خانواده و جامعه باید به او کمک کنند تا بیمار با بیماری خود کنار بیاید و زندگی عادی داشته باشد.

وی ادامه داد: متاسفانه برخی از افراد بعد از مراجعه، دیگر درمان خود را ادامه نمی‌دهند و برخی افراد به سطحِ دو درمان می‌رسند، اما به علت نداشتن تمکن مالی از فرآیند درمان خارج می‌شوند. همچنین برخی از افراد از سطحِ دو بیماری عبور می‌کنند و به بیمارستان مراجعه می‌کنند و خدمات بسیار خوبی نیز دریافت می‌کنند که این یکپارچگی خدمات برای ما بسیار حائز اهمیت است.

مدیرکل دفتر مدیریت‌های بیماری‌های غیر واگیر وزارت بهداشت در رابطه با اینکه خدمات سرطان در چهار فصل پیشگیری خلاصه می‌شود. فصل اول، جلوگیری از شکل‌گیری عوامل خطر و سرطان در سطح جامعه است تا شرایط سالمی داشته باشیم. سبک زندگی سالم از دوران کودکی آغاز می‌شود که وظیفه آموزش و پرورش و پیش از آن، وظیفه خانواده را نشان می‌دهد. ما باید بتوانیم کنترل آلودگی هوا را در دست داشته باشیم و محدودیت تبلیغات دخانیات را اعمال کنیم.

جندقی با بیان اینکه بر اساس برآوردهایی که در سال ۲۰۱۷ انجام شد، بین ۲۶ تا ۴۱ درصد از موارد سرطان به‌ویژه پس از اصلاح سبک زندگی سالم قابل پیشگیری است، خاطرنشان کرد: غربالگری و ماموگرافی می‌تواند مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان را تا ۴۰ درصد کاهش دهد. بنابراین مهم است که معاینه توسط پزشک متخصص و سپس ارجاع به ماموگرافی به‌موقع انجام شود.

بر اساس داده‌های نظام مراقبت دیده‌وری تنفسی دو پاتوژن آنفلوانزا و کووید 19 در هفته سوم مهرماه و بنابر اعلام مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، نسبت موارد دارای علائم عفونت‌های تنفسی "ILI" و "SARI" طی هفته سوم مهر ماه در مراجعین سرپایی و بستری نسبت به هفته قبل از آن، به ترتیب کاهش و افزایش داشته است؛ به طوری که ۱۰.۶ درصد از مراجعین سرپائی، دارای علائم شبه آنفلوانزا "ILI" و ۱۰.۴ درصد از مراجعین بستری، دارای علائم تنفسی شدید "SARI" بودند.

در این نظام مراقبت دیده وری، از میان ۲۱۰ نمونه تنفسی اخذ شده از مراجعین با تظاهرات "ILI" یا "SARI"، درصد مثبت آزمایش PCR آنفلونزا ۱.۴ و درصد مثبت آزمایش PCR کووید۱۹، ۱.۹ بود. نسبت نمونه‌های تنفسی مثبت از نظر کووید۱۹، در این هفته پایین‌تر از حد آستانه هشدار بالا بوده و در مقایسه با هفته قبل، هم در بیماران سرپایی و هم در بیماران بستری، کاهش یافته است. 

در هفته گذشته، بر اساس آخرین گزارش هفتگی نظام مراقبت آزمایشگاهی آنفلوانزا (غیر دیده‌وری)- از میان ۱۶۰۶ نمونه آزمایش شده به روش PCR در آزمایشگاه مرجع ملی آنفلوانزا و ۱۷ قطب منطقه‌ای تابعه، ۰.۹ درصد موارد از نظر آنفلوانزا مثبت بوده که نشان‌دهنده میزان پایین فعالیت ویروس آنفلوانزا در این بازه زمانی است. این یافته با نتایج نظام مراقبت دیده وری همخوانی دارد.

خارمریم (سیلیمارین)

ترکیب اصلی گیاه خار مریم، سیلیمارین است که یک آنتی‌اکسیدان قوی محسوب می‌شود و از سلول‌های کبدی در برابر آسیب محافظت می‌کند. سیلیمارین با کاهش التهاب و دفع سموم، عملکرد طبیعی کبد را بهبود می‌دهد. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این ماده می‌تواند تا حدودی، آنزیم‌های کبدی و نتایج آزمایش خون مرتبط با آسیب کبدی را بهبود دهد. خارمریم به‌ صورت کپسول، قرص و مایع در دسترس است. دوزهای معمول بین ۲۵۰ تا ۷۵۰ میلی‌گرم و دو تا سه بار در روز مصرف می‌شود. عوارض احتمالی شامل نفخ، تهوع، اسهال و گاز معده است. بهتر است این مکمل تحت نظر پزشک مصرف شود.

پروبیوتیک‌ها

پروبیوتیک‌ها به افزایش باکتری‌های مفید به‌ ویژه در روده کمک می‌کنند. سلامت روده نقش مهمی در پیشگیری یا درمان کبد چرب دارد، زیرا باکتری‌های مضر می‌توانند سطح سموم بدن را افزایش و فشار بر کبد را مضاعف کنند. پروبیوتیک‌ها با بهبود سلامت روده، کاهش التهاب و تقویت سیستم ایمنی ممکن است به بهبود وضعیت کبد کمک کنند. عوارض رایج شامل نفخ و گاز معده است. انتخاب نوع و مقدار صحیح پروبیوتیک در کنار رژیم غذایی و سبک زندگی مناسب می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر سلامت کبد داشته باشد.

ویتامین E

ویتامین E یک آنتی‌اکسیدان قوی که ممکن است التهاب و میزان چربی کبد را بهبود دهد. دوزهای مورد استفاده در مطالعات، بین ۴۰۰ واحد تا ۸۰۰ واحد در روز است که بسیار بیشتر از مقدار توصیه‌ شده برای بزرگسالان سالم است. حد بالای قابل‌ تحمل برای مصرف روزانه ویتامین E در بزرگسالان ۱۰۰۰ میلی‌گرم است. مصرف بیش از ۴۰۰ واحد ممکن است خطر خونریزی یا سکته را افزایش دهد. قبل از شروع مصرف مکمل ویتامین E، مشورت با پزشک ضروری است.

زردچوبه (کورکومین)

زردچوبه گیاهی هندی با ماده فعال کورکومین است که خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهاب دارد. این مکمل می‌تواند سطح آنزیم‌های کبدی را کاهش دهد و سطح کلسترول را نیز بهبود بخشد. اگرچه برخی مطالعات اثربخشی آن را تایید کرده‌اند، اما نتایج، متناقض است و تحقیقات بیشتری نیاز است. در بسیاری از مطالعات دوز مصرفی بیش از ۱۵۰۰ میلی‌گرم در روز بوده است. عوارض احتمالی شامل مشکلات گوارشی، سردرد و بثورات پوستی است.

ویتامین D

ویتامین D ممکن است بر عملکرد انسولین، التهاب و واکنش‌های ایمنی مؤثر بر سلول‌های کبدی تأثیرگذار باشد. تحقیقات نشان داده‌اند که بسیاری از بیماران مبتلا به کبد چرب دارای سطح پایین ویتامین D هستند. اگرچه برخی مطالعات از تأثیر مثبت مکمل ویتامین D حمایت کرده‌اند اما برخی دیگر هیچ تأثیری بر سلامت کبد گزارش نکرده‌اند. مقدار توصیه‌ شده برای بزرگسالان ۶۰۰ تا ۸۰۰ واحد و حد بالای قابل‌تحمل آن۴۰۰۰ واحد در روز است.

اسیدهای چرب امگا-۳

اسیدهای چرب امگا-۳ نوعی چربی مفید هستند که به سلامت قلب و کاهش التهاب کمک می‌کنند. این مکمل در بهبود مقاومت به انسولین، کلسترول بالا و سلامت کبد نقش دارد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که امگا-۳ آنزیم‌های کبدی و میزان چربی کبد را بهبود می‌بخشد، اما داده‌ها در مورد اثربخشی کلی آن متناقض هستند و نیاز به تحقیقات بیشتر وجود دارد. می‌توان امگا-۳ را از طریق رژیم غذایی یا مکمل‌ها دریافت کرد. مقدار توصیه‌ شده روزانه برای بزرگسالان متفاوت است. عوارض احتمالی شامل بوی بد دهان، سوزش معده، سردرد و بوی ماهی است.

برای بهبود کبد چرب، صرفا به مصرف مکمل‌ها اکتفا نکنید و در کنار مکمل‌ها، ورزش منظم، اصلاح رژیم غذایی، کاهش وزن و محدودیت مصرف الکل باید رعایت شود.

اما به گفته شهروندخبرنگار ما برخی از پزشکانی که در بخش آزمایشگاه شهرستان جیرفت استان کرمان مشغول به فعالیت هستند؛ برای استخدام از امتیاز این دوران برخوردار نشدند.

وی با ارسال پیامی خواستار رسیدگی به این مشکل شد.

متن پیام شهروندخبرنگار

سلام. لطفا پیگیری کنید که چرا اکثر دانشگاه‌های علوم پزشکی ۲۰نمره کرونا را می‌دهند ولی دانشگاه علوم پزشکی شهرستان جیرفت استان کرمان بین ۱ الی۳ نمره می‌دهد، فرق ما که دردوره کرونا کارکردیم و زحمت کشیدیم نمونه گیری کردیم بیماران را پیگیری کردیم بابقیه کارمندان دانشگاه‌های علوم پزشکی دیگرچه فرقی دارد؟

ولی اصلا امتیازکرونا مثل بقیه دانشگاه‌های علوم پزشکی به ما تعلق نگرفت.